ایشیق 1
آذربایجان معلم‌لری و تحصیل مساله‌سی
ایشیق 2

آذربایجان قفه‌خانالاری

ایشیق 3

آذربایجان و مهاجرت مساله‌سی

ایشیق 4
آذربایجان توی‌لاری

rouhangizنیاگارا سوچورومی
چئویرن: روح‌انگیز پورناصح

تاوان پنکه‌سی یومشاق ویییلتی‌‌له ایشله‌ییردی. روت بو اوزاق و یوخو گتیرن سسه قولاق وئریردی. یالنیز هر دن گوموش قاب- قاجاقین کرامیکا اوستونده جینگیلتی‌سی، پیچاغین بشقاب اوسته قیژیلتی‌سی و چنگلین بیللور قابا توخونماسی اونون سسین قیریردی.
ا…ور.ا…ور.ا…ور.ا…ور…
بوغازینی آریتدی: «دئدیم، بابا بالیق نئجه اولوب؟»
استیون پیلچر قزئت‌دن باش قالدیریب یاواشجادان دئدی: «عزیز قیزیم، چوخ یاخشی.» بشقابینا باخدی، ایکی اوچ تیکه یئمیشدی، آمما سانکی ایلک دفعه‌یدی اونو گؤروردو: «یئمه‌لی‌دی.»
چوخ آدام‌لار آتاسی‌نین آلچاقدان دانیشدیغینا گؤره، بیر آز چکینیب اوندان اوزاقلاشیردیلار. بلکه ده اونلاردان بیر زادی گیزله‌ییر دئیه شوبهه‌لنیردیلر. اونونچون ده آز آدام‌ایله دانیشا بیلیردی. روت بونا عادت ائله‌میشدی، اونون دانیشماغا چوخ سؤزو اولمادیغینی دا بیلیردی.
«ایجازه‌نامه‌مین امضالاماسینی اونودوب‌سوز.»
ا…ور.ا…ور…
«آتا؟»
«اوم؟»
«مدرسه‌نین ایجازه‌نامه‌سینی امضالاما‌ییب‌سیز، صاباح اونو آپارماسام، علمی گزینتی‌یه آپارمازلار منی.»
«من؟ امضالاما‌‌میشام؟»
وای، هه! روت هر گون سحر اونون گئییم‌لرین حاضیرلایاندا، ایجازه‌نامه‌نی دیققت‌له اونلارین اوستونه قویوردو، ائله کی گئییم‌لری گؤتورمه‌دن اول اونو گؤتورمه‌لی‌ایدی، آمما هر سحر باخمادان اونو قیراغا قویوردو. بو سون ایکی گونون آخشاملاریندا، اونون صاباحینا ناهار حاضیرلایاندا، اوندان بیر کپیه ده ناهار قابینین ایچینه قویوردو، قارا و ایری خط‌ایله «منیم ایجازه-نامه‌می امضالا.» یازیلمیش بیر کاغیذی دا ائشییه یاپیشدیریردی. هئچ زاد.
«یوخ، آمما عیبی ده یوخدو.» کاغیذایله قلمی سوروشدوردو اونا ساری. کیچیک ماسانین آرخاسیندا آتاسی‌ایله اوز به اوز اوتورموشدو. بیر ایل اولاردی کی آناسینین یئرینده اوتوروردو. بونون دا سببی یالنیز یئرین گئنیش‌لییی‌ایدی. «بیلیرم دوغرودان دا باشیز ایشه قاریشیب، قزئتین ایشی چوخدو.»
استیون پیلچر ایجازه‌نامه‌نی گؤتوروب گؤزونو اونا تیکدی: «نه اوچون دور؟»
«یادیزدا دئییل؟ علمی گزینتی‌دیر مدرسه طرفیندن. دئمیشم سیزه. دونیا تاریخی صینیفین بیرینجی و ایکینجی تحصیل ایلینین اؤیرنجی‌لرین، موزئی‌یه آپاراجاقلار.»
یومشاق‌لیق‌لا دئدی: «بیلمیرم، نظره قورخولو گلیر. بیلیرسن کی آنان… آنان عادت اوزره هر دن بیر یالنیزجاسینا ائشییه چیخاردی.»
«آتـاـاـاـا! بو مدرسه فعالیته‌لرینه عاییددیر. ائله اونا گؤره ده چوخلو آتا آنالاردان و موعللیم‌لردن بیزیم‌له گله‌جک. آی آللـه! آخی من کی یولداشلاریملا گئتمیرم.» سونونجو سؤزلری قاینامیش رادیاتور کیمی ائله فیشلتی‌ایله دئدی کی اؤزوده شاشیردی.
«سؤزوم یوخ.» پیلچر جیزما قارا بیر امضا قویوب ایجازه‌نامه‌نی میزین دیگر طرفینه سوروشدوره‌رک دئدی: «یولداش‌لارین نه کئفده‌دیلر؟ اوم…»
«میگان‌لا سارا؟»
«بلی، نئجه‌دیلر؟ چوخداندی اونلاری گؤرمه‌میشم. ائله بیل یولداش‌لیغیزی کسیب‌سیز.»
چونکی اونلارین اصلا وارلیق‌لاری یوخدور. روت او آدلاری باشیندان چیخارمیشدی، آتاسینین یادینا دوشوب اونلارین کئفین سوروشاندان نئچه آی اول اونلاری ذهنینده ساده‌جه گرترود و پنلوپ‌لا دییشمیشدی. «یاخشی‌دیلار، بیرلیکده موزئی‌یه گئده‌جییک.»
«موزئی‌یه؟»
«بیلیرسیز دا، علمی گزینتی‌یه.»
«دوزدی، نظریمه یاخشی ایلنجه‌دی.»
روت گرک‌سیز اولسا دا دوام ائله‌دی: «بلکه ده هر دن بیر درس اوخوماق اوچون بورا گلدیلر.»
«اوه.» آتاسی گولومسه‌مک ایسته‌دی. گؤزلرینین یان ـ یؤره‌سینه دوشن قیریش، بیر آز قاش قاباغینی ایتیردی؛ او زامان‌لارا اوخشاتدی کی چالیشاردی روتون آناسی‌ایله اولان بؤیوک داوالارینی گیزلتسین. «چوخ یاخشی.» دئدیک‌ده باشلادی قزئتینی اوخوماغا.
آتاسینین گون به گون، آی با آی، اؤلووایلیغین گؤروردو، آتاسی لاپ قوجالمیشدی. آمما اونون سوچو دئییلدی. یوخ، کاملا. آتاسی سویوق قانلی بیر آدام‌ایدی، آمما آناسینین یاردیمی‌ایله هئچ اولمازسا چالیشاردی آداما یوووشوب، دوستجاسینا داورانسین. هردن بیر ائشیک دونیاسینا چیخسین. آناسی‌لا برابر بو چالیشمالار دا گئتدی. یوخ. تکجه چالیشمالارین ایتیرمه‌سی دئییل‌، بیر زاد اونون ایچینده دییشیلدی، ائله بیل سس پیچی باغلانیردی. یاواش – یاواش آلچاقدان بورولدو و آخیردا باغلانما تیلیکینه یئتیشیب، دایاندی. آناسی یوخ اولمامیشدان اول، سونونجو ایشی‌له، ایسترـ ایسته‌مز، اونون ایچریسینه ال تاپیب، یوخو حالینا سالمیشدی. بلکه‌ ده بیر زادا صدمه وورموشدی کی هئچ فیکرین ده ائله‌میردی.
بو فیکیرلردن گولمه‌یی توتور‌دو. اولجه یوخ، آمما بو فیکیرلر اونو آپاریردی اوچو بیرلیکده اوینایان گونلره. آناسی‌ایله آتاسی دانیشیب گولردیلر. سؤز پازلی و هابئله آیری اویون‌لار اوینایاردیلار. آناسی چالیشیب سینیق اورکلی آتاسینی قیراغا قویان زامان، صدمه وورموشدو، آمما او قدر دئییلدی کی تهلوکه زنگینی ایشه سالیب، بیرینه خبردارلیق وئرسین، البته قیرمیزی چیراغ او قدر یانیب، کئچمیشدی کی آتاسینین ثباتینا باعث اولان علاقه‌نی گوجسوز ائیله‌ییب یا دا آزالتسین. آخی اورک‌له باشین ایلگی‌سی وار.
ایندی ده کی ایندی‌دی هر گون ایشه گئدیب قاییدیر. قزئت ایشینه یوخ، اداره‌ده‌کی دوغرو ایشینه. روت ایللر بویو آتاسینین ایش یئرینی گؤرمه‌دن، یئنه‌ده اونون دؤرد کونج میزین، چوخلو عینی شکیلده اولان میزلرین ایچینده تانییر، قالاقلی کاغیذلار و پرونده‌لریله. فیکره دالمیشدی، گؤره‌سن اوردا اولان آداملارلا دانیشیر یوخسا یوخ. مجبوردو، مه‌یه‌ر یوخ؟ ایشله‌مه‌یه گؤره؟ یانی اولار؟ اولاکی آتاسی‌ایله بیرلیکده بو هفته کینویا گئده‌لر. خولیا اولسادا، چالیشمالی‌دیر.
«گونوز نئجه کئچیب؟»
ا…ور.ا…ور…
روت آیاغا قالخیب، لیوانین یئنی‌دن دولدورماق ایچون قاب یووانا ساری گئتدی. جامین ائشیک طرفینده اوتورموش نازیک لایه توزون آرالاریندا کی شیریم‌لار، دیققتینی چکدی. جام‌لار لاپ تمیزلنمه‌لی‌ایدی. خیاوانین او تاییندا کی ائوده چیراغ یانیردی. تازا قونشولار. تکجه بیر قادین‌لا بیر اوغلان‌ایدی. فیکر ائلیردی یاشید اولالار. روت قاب یووانین اوستونده اولان مهتابی‌نی سوندوردو؛ ایستیردی پرده دالیسیندان، تلویزیالارینین دالغالی ایشیغیندا زحمت‌ایله سئچیلن ایکی باشی گؤرسون. ائله بیل ایندیجه بیری لیوانی آغزینا ساری قاوزادی. پنجره‌یه دئدی: «گرک تزه قونشویلا گؤروشک.»
روت لیوانین یئره قویوب اوجاغا ساری گئتدی. تره کاساسین‌دا پیشیردییی گول کلم‌ایله بروکلی‌نی مایکروویودن چیخاریب گتیردی. بلورایدی یا بلور کیمی بیر شی. بلکه ده پیرکس؟ دوغرو سؤزجوک‌ایدی؟ اونا تره کاساسی دییردی چون اونا یالنیز تره تؤکوردوله‌ر. نه ات نه ده سووس. آناسی دییردی آیری بیر زاد تره‌نین دادین کورلار. شاید اول دفه یوخ آمما آخیردا. قانون‌دان دؤنمک اوچوروم کیمی بیر زادایدی. اونا گؤره ده اونا تره کاساسی دییردی. ها بئله روت. آتاسی دا ایسته‌سیدی اونا بیر زاد دییه تره کاساسی دییردی.
روت آتاسینین قولونا دینده الینده کی قزئته ده دیدی. «ای وای. باغیشلا آتا. ایستیردیم سیزه بیر آزجا دا گل کلم‌ایله بروکلی وئرم.» دئیه اوندان بیر قاشق دولوسو آتاسینین یییلمه‌میش غذاسینین یانینا قویدی.
«هله قزئتیز نه حالدا؟»
«یاخشی‌دی.»
روت یئرینده اوتوروب دئدی: «نظره گلیر قورتاریب.»
دوغروداندان اونون قزئتی‌دی. اؤزونون یارادیجی‌سی. قونشولارین خبرلری. مقاله‌لرینین هامی‌سینی دا، یالانچی تبلیغ‌لرله برابر اؤزو یازمیشدی، رئداکتورلوق ائدیب، هامیسینی بیر یئره ییغاندان سونرا زیرزمیده‌کی کهنه ال چاپ ماشینیندا چاپ ائتمیشدی. اؤزو ده اوخویوردو. اؤزو، تکجه اؤزو. بو ایش اونون ایلنجه‌سی‌دی.
«بلکه ده باشلایاسیز اونو یایماغا. اصلاً یاخشی‌دی من یایام اونو. بیلیرسیز، قزئت یایان قیز اولا بیللم. تکجه نئچه ائوه.» آتاسی باشینی قالدیریب بیر آزجا قورخو‌ایله اونا باخدی. «بلکه‌ده بیر داناسین تازا قونشویا وئره‌سیز. بیلیسیز خوش گلیبسیز دئمک اوچون.» آتاسی اونا باخاراق گؤزلرینی قییدی. روت حیس ائتدی آراشدیریلیب، ده یه‌رلنیر. تانینمامیش بیر حیس‌ایدی، هله‌ده بیر آز اووندوروجو، کئچمیشیندن اویانان کیمی، صندل ده دیک اوتوردو.
پیلچر یاواشجادان دئدی: «هله قورتارماییب.»
«آتا هئچ واخت نوقصان‌سیز اولا بیلمز. آزی سیزین گؤزوزده. یالنیز بونا فیکیرلشیرم هنرین آنلامی نه اولا بیلر، ایسته‌مه‌سز بیری‌ایله پایلاشاسیز؟»
آتاسی اونا باخدی. دیققت‌له اونا باخدی. گؤزونو چکمه‌دن یاواشجا دئدی: «آی آللـه، هاچان بئله بؤیودون.»
روت اختیارسیز قیزاریب گولدو. آمما ایسته‌میردی گؤزونو دؤندرسین، ایسته‌میردی اونون باخیشینی الدن وئرسین. بیر ده هاچان گؤزلرینی بئله اونا تیکه‌جاقیدی؟
«بیر گنج قادین اولوبسان، نه قدر ده گؤزل.»
روتون گؤزلری باشلادی سولانماغا. آتاسینین اوزو باشلادی قاریشماغا. روت فیکیرلشیردی نه تهر بو دیققت‌لی باخیشی ساخلایا بیلر. بونو ایسته‌ییردی، آمما بونا حاضیرلیقی واریدی؟ چوخ باجاراق‌سیزایدی.
«دوز اولوبسان آنان، فیلیس.»
روتون گؤزلری شوبهه‌لنیب، سونرا دا سولدو. اوزو پورتدو. بیردن ایسته‌دی یولا دوشوب، اتاق‌دان ائشییه چیخسین؛ نییه‌سینده بیلمیردی. ایندیجه اونو فیلیس چاغیرمیشدی؟ بلکه یالنیز آناسینین آدینی دیلینه گتیرمیشدی؟ ائله بیل روت اونون دئدیغینی خاطیرلایانمادان یادینا گتیرنمیردی؟
پیلچر بوغازینی آریدیب، بیر آز صاف اوتوردو. عصبی گولوش آغزینین یان- یؤره‌سین ترپدن حالدا دئدی: «بویون بیر دانا وئردیم.»
نمنه؟ اولاکی اونو ایتیریب. سونرا اؤز فیکرینین ترسینه سوروشاندا «بیر قزئت؟» اومید وئریجی بیر گولوش اوزونو توتدو.
اوشاق کیمی سرعت‌له باشینی ترپتدی. یاری غرورلو، یاری قورخولو چتین‌لییه دوشوردو. روت ایسته‌دی قشقیریب، ماسانین اوستوندن آتیلیب اونو قوجاقلایا، آمما آتاسی توخونماغی سئومیردی.
«آی آللـه، آتا! نه گؤزل. نجور… دئییرم هاردا… کیمه؟ کیمه وئریبسن اونو؟»
«تازا قونشولارا. ائله ده بتر ایش دئییل.»
«ائله چوخ ایشدی. چوخ‌دا میثیل‌سیز.» روت حیس ائتدی سوینجی کنترل‌دان چیخمیش قاتار کیمی الیندن چیخیب. «بیلیرسیز بو یانی نمنه؟ ایه‌ر بیرینه وئریبسیز یانی چوخلارینا وئره بیلرسیز. آدام‌لارلا واقعی مصاحبه ائلرسیز. بیلیرسیز بیوگرافی کیمی. ائییلیه بیلریک دوغرودان تبلیغ توتوب اؤز خرجین ده چیخارداق. هامیسیندا سیزه یاردیمجی اولا بیلرم. راحات جماعت‌ایله دانیشارام. واقعی قزئت‌چی اولاریق. کهنه چاپ ماشینین دا سیزه بوراخاجاغام. چون منی قورخودور. آمما بیز ائییلیه بیلریک‌ـ»
آتاسینین رنگی اوزوندن قاچاراق صندلده بیر یئره ییغیشدی. تیترک الینی اونا ساری توتدو، اونون قاباغینی آلماق ایسته‌ییردی یوخسا اؤزوندن اوزاق‌لاشدیرماق. ائله بیل بو آن گؤزونون اؤنونده فرشته فیلیس، دئوه چونموشدو.
چوخ آیاق آلیبسان، آغیلسیز اونو قورخودورسان. «یا یوخ.» چالیشدی اوزده ساکن اولسون. «بیر دانا قزئت یاخشیدی، دوغرودان چوخ یاخشی‌دی. پس اونلار سیزی آلقیشلادیلار؟ بیلیرسیز، سیزدن تشکر ائله‌دیلر؟»
ا…ور.ا…ور…
«اونلار نه تهردیلر؟ آدلاری نه‌دی؟»
پیلچر بوغازینی آریتدی: «آرخایین دئییلم، ائوده اولمادیق‌لارینا گؤره سالدیم پوچت ساندیقلارینا.»
«اوه.» دئمک دؤزوب‌سوز ائوده اولماسینلار.
پیلچر قزئتی اونلاری بیر بیریندن آییرینجا قوزادی. «بلکه‌ده بیرینین اذیتین ایسته‌میردیلر.»
روت یاواشجادان باشینی ترپدی، چالیشدی گولومسه‌سین.
ا…ور.ا…ور…
روت دالغین‌لیق‌لا لومو قاچین بشقابیندان گؤتوروب نئچه دامجی بالیغینا سیخدی. لومونون سووی دری‌سی گئتمیش، یارا بارماقلارینین اوجونو آجیشدیردی. بارماقلاری کسیک و قیرمیزی‌دی. آیری گئجه یاتاجاغینین پایاسی الینی جیرمیشدی. او دورد کونج پایا ایندی‌سه کونج-لری اوغولوب یوخ اولموشدو. ائله بیل شیطان‌لار اونو آغیر بیس‌بال آغاجینا، یادا آیری ووران بیر زادا دؤندرمیش‌لر. بیری آناسی اوچون کی اونلاری بو گونه سالمیشدی، بیری آتاسی اوچون کی باعث اولموشدو روت توجه‌سیز اولسون و طبیعی، ایجتیماعی یاشاییش شانس‌لارینا گؤز یومسون، بیری ده اؤزونه گؤره‌ایدی، اؤزونون او زامان‌لارداکی نفرتیندن و سؤزسوز آرخاسی اولمادیغیندان دوغولان سوچ حیسیندن اوتانماغی اوچون. روت تازا‌دان لومونو سیخدی، بو دؤنه تورش دامجی-لاری دوز آچیق یارالارینین ایچینه سالدی. آخیر پایا تمیز و نقصان‌سیزایدی، تخته‌سی گوزگو تک صافیدی. بونو هر بیر زادین یاخشی اولدوغونون اومیدایله قوروموشدی. دؤردونجو طرف اومود اوچونیدی.
پیلچر آیاغا قالخدی: «گرک ایشیمه قاییدام.» قزئتی قاتلایاندا الی دیدی، ایچیلمه‌میش سوت جالاندی. «وای.»
وای، پس بوجور؟ «عیبی یوخ آتا. من تمیزلرم. سیز گئدین آشاغیدا قزئتیزین ایشینی گؤرون.»
یاواش دئدی: «ساغ اول عزیزیم، یئملی‌دی.»
او گئدندن سونرا، روت صندلینده اوتوروب سوت چایینا باخیردی، آتاسینین بشقابینین یانیندان یولا دوشوب، گلدانین یانیندان سووشدو. گوللر سولغونویدیلار. آتاسی آستا آددیم‌لارلا پیلله‌لردن ائنیردی. آخیردا چای میزین قیراغینا یئتیشدی، بیر آز دایاناندان سونرا بیر یئره ییغیشیب اوز آشاغیدان یئره تؤکولوب، کهنه لینولئومون اوستونه سپلندی. نیاگارا سوچورومی. بلکه ده نیاگارا سوچورومونا گئده بیلسینلر. اوشاغلیغیندان ایندیه‌دک هوسی‌دی. شکیل‌لرده نه قدر گؤزل گؤرسنیردی، نه قدر هوندور. اوردا هامی یابانچی‌دی. آتاسی مجبور دئییلدی بیری‌له دانیشسین. بو دانیشا بیلر.
آیاقا دوروب بشقابینی قاب یووانا ساری آپاردی. سوتون جالانماسینین سسی، تاوان پنکه‌سی‌نین سسی‌ایله قاریشیب، اؤتری اولاراق ائو ریتمینین یئرین توتدو.
ا…ور.شر…شر…شر…ا…ور.شر…شر…شر…
روت بالیغین آرتیغین زیبیل قابینا بوشالتدی. نئچه آی بوندان اول زیبیل کمری کورلانمیشدی. گؤره‌سن اودا، آتاسینین اؤرگیندن باشینا چکیلمیش گوجسوز سیمه باغلی‌دیر؟ اونون تک ساده اولا بیلر؟ بلکه‌ده قاریشیق شی‌لرین هامی‌سی همان سیمه باغلی‌دیر، کایت ایپی کیمی ائله اوزون، قاریشیق کی هئچ کس اونو آچا بیلمز. ایسته‌سلرده بیر زادی دوزلدلر، یالنیز آیری بیر شئیی آیری یئرده قاریشدیراللار.
صاباح، بلکه ده صاباح نیاگارا سوچورومونا گئتمک باره‌ده دانیشسین. اینجه‌لیک‌له. هیجانی اؤزوندن اوزاقلاشدیرمامالی‌دیر. گرک‌کی یاواش یاواش اله گتیره اونو. تلسمه‌یه نه سبب وار؟ آمما بو گئجه ایشی وار. بو قات‌قاریشیق‌لیک تمیزلنمک ایسته‌ییر. سونرا دا گرک آتاسینا بیر آز پالتار حاضیرلایا، درسینین تمرین‌لرینی قورتاریب، دوش توتا. سحر چاغی صبحانه‌دن سونرا ناهارلارینی باغلاییب اونو ایشه یولا سالمالی، مدرسه یولوندان بیر آز زومهار آلمالی‌دیر. بیر لیست یازا گرک. آمما صاباح گئجه، بلکه ده شام باشیندا نیاگارا سوچورومی باره‌د‌ه دانیشسین‌لار. صاباح.
روت کیرلی پنجره‌یه و خیابانین او تایینداکی قونشو ائوینه باخدی. قوطودان نئچه دانا کاغیذی دستمال چیخاردیب، گئددی یئره تؤکولموش سوتو تمیزلسین.
سون

دقت: بو حیکایه اینگیلیس دیلیندن چئوریلیبدیر و قایناقی ایسه اینترنت‌دیر. آنجاق موللیفی‌نین کیم اولدوغو آیدین دئییل. بونو آیدینلادان هر بیر اوخوجویا اؤنجه‌دن اؤز ممنونیتیمیزی بیلدیریریک.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *