ایشیق 1
آذربایجان معلم‌لری و تحصیل مساله‌سی
ایشیق 2

آذربایجان قفه‌خانالاری

ایشیق 3

آذربایجان و مهاجرت مساله‌سی

ایشیق 4
آذربایجان توی‌لاری

kabiri_2
آلماندا سینوهه وار..؟
رقیه کبیری

گنج شاعیر، سایه مقدسی‌نین معصومیتینه سونولور.

کلیمانجارو اولاسان، یوخسا ائوئرست
دینجلمه‌ییوه بیر کؤلگه اولماسا
بیر اوْووج تورپاقدان آرتیق دئییلسن.
«آدیمی یازیم؟»
سحر دئییر: «ایشین قوتولوب؟»
سحر بیلمیر آدام مریضخانا تختینه دوشنده اؤزونه ایش آختارار. هر ایش اولور اولسون، ایللاه تخت‌ده یاتماق. مریضخانا ائویمیز کیمی دئییل. آللاها سؤز وئرمیشم قوی ائویمیزه دؤنوم، دونیانین لاپ چتین ایشلرینی گؤره‌جه‌یم. حیطی سوپوره‌جه‌یم، مامانیم سَردی‌یی پالتالاری شریتدن ییغاجاغام، اوش ساعات اوتوروب، هامینین پالتارلارینا اوطو چکه‌جه‌یم، حتی توز آلماق اوستونده سحرنن دوککه- دوک ائله‌میه‌جم.
«گؤره‌سن دئسم ائویمیز آللاه کیمدی، گوناه اولار؟!»
سحر دوداغینی دیشله‌ییر. نه دئدی‌یینی دوشونمور. آمما من بیلیرم آللاه نه دئدی‌ییمی آنلاییر. آللاه بیلیر کی من ائویمیزه دؤننده، باشیمی آستاناسینا قویاجام، آللاه بو ایشه گؤره آلنیما گوناه یازماز، دئمز ائویمیزی پرستیش ائلیرم.
ائویمیزی آلـلاه کیمی تانی‌ییرام. گؤزو یومولو، هر یئرینه جوت آیاقلی یوخ، ناققیشلی بئله گئده بیله‌رم. آمما مریضخانا غریبه‌دی. آغای کوْنسول کیمی. مریضخاناینان هئچ یولداشلیق ائلییه بیلمیرم. سحرین دئمه‌یینه دئییل، «سن گلنن‌نن یولداش، گئدن‌نن قارداش اولوسان». ائو، داغ، داش، دنیز، ائلاتین قارا چادیرلاری… هر یئر اولور اولسون، ایللاه مریضخانا. اؤزوده اؤزگه بیر اؤلکه‌نین مریضخاناسی.
ایکی هاوالی‌یام. ائویمیزنن، مریضخانانین هاواسی کیمی. قالمیشام کیمه یازیم؟ آللاها یوخسا آغای کوْنسولا؟ هئش بیرینی گؤرمه‌میشم. گؤزومو یوماندا آللاهی حیس ائلیرم. هر شئیده، هر یئرده وار، آللاه منده ده وار. آمما نم- ‌ندن گؤزومو یوموب، آغای کوْنسولو تصوّوور ائله‌ینده، بیر میز گؤرورم، بیر ده نم- ‌نه یئکه‌لیکده فیرلانان صندللردن. سَحَره دئینده گولور.
«یانی دئییسن او قدر کیچیکدی کی میز دالیسیندا ایتیر؟»
«بلکه ده او قدر بؤیوکدی کی من گؤره بیلمیرم»
«بلکه ده سن فیکیرلشنده خیالیندا آقای کوْنسول سسه، سنین‌سه گؤزلرین قولاغا دؤنور؟ طبیعتده‌کی قیسسا دالغا،اوُزون دالغا کیمی…ها زلزله اولاندا فقط حئیوانات او دالغالاری ائشیدر…»
من جیدّی بیر نامه یازماق ایستیرم، آمما همیشه‌کی کیمی، دئیه‌سن سحرین میرتی‌نین باشی یاریمدی. بئله واختلار مامانیم قاشلارین ییغیب «سحر! هر شئیی میرتا قویما» دئیر. من میرتین معناسینی بیلسم ده، یورقان- دؤشه‌یه دوشندن بری چوخ شئی‌لر کیمی میرت‌نان دا، باریشا بیلمیرم.
«آغای کوْنسول بابام‌جا اولسایدی من اونو گؤره بیلردیم، او دا منی گؤره بیلردی، اوندا بیمه ایشلرینی یوباتمازدی»
«سنین باشین بیر یئره دَییب؟ آخی آدام دا کوْنسولا نامه یازار؟ هله توتاق کی یازدین، او هارا، سن هارا… اوووف قطب جنوبدان، قطب شومالا جان فاصیله‌سی وار.»
سحره دئییرمآللاها یازسام، کنسول گؤره بیلمه‌یه‌جک نامه‌می، آمما کوْنسولا یازسام، آللاه دا گؤره بیلر. سحر گولمکدن باشقا بیر ایش باشارمیر. «باشیوا هاوا گلیب» دئییر.
دوز دئییر. حامامدا ساچیمی اؤوکه‌له‌ینده توکلریم بیر کوْل یئملیک کیمی الیمده قالدی. دؤکتور دئمیشدی تؤکوله‌جک، آمما بیلمیردیم بئله الیمده قالاجاق، دئییردیم بس داراغین دیشینه ایلیشه‌جک. اوندا باشیما هاوا گلدی. قیشقیردیم:«مامااااااااان…»
آینادان کوسدوم. شکیل آلبوموما وورولدوم. شکیللرده فقط توکلره باخیردیم. اؤز توکلریمه، مامانیمین، سحرین، بابامین…آلبومومدان ایکی شکیل گؤتورموشم. بیری نِفِرنِفِر  اولمامیشدان اوّل، بیریسی ده نفرنفر اولاندان سونرا.
«بویون‌نن آدین نفرنفردی»، بابام دئدی. «اولماز کی آلبوموموز مصیر گؤزلی‌نین شکیلیندن بوش اولسون. سینوهه  ‌کیمی حاذیق بیر حکیمده تاپا بیلسم‌، بیر- ایکی آیا توختارسان». بابام بیلمه‌دی کی من اونون قان چاناغینا دؤنموش گؤزلرینی گؤردوم.
عومومیّتله بیز گیزلیجه آغلایان بیر عایله‌ییک. مامانیم سوغان سویاندا، بابام تئلویزیوندان انتحاری اؤلوملرین خبرینی ائشیدنده، میرتین معناسی سحرین یادیندان چیخاندا، یا کیتاب- دفتریله ساواشاندا… هر کس گیزلیجه آغلار، منسه الیمی توکلریمین بوش یئرینه چکنده، قیزدیرما ایلان کیمی اَتیمله دریمین آراسینا سیزاندا، یورقانیمی باشیما چکیب آغلاییرام. گؤیلوم ایستیر بیر گون یئمک سوفره‌سی‌نین باشیندا اوتوران کیمی هامیمیز بیرلیکده دویونجا بیر آغلایاق.
«آلماندا سینوهه وار؟» سوروشدوم.
«من ده صاباحدان نفرنفر اولاجاغام»،سحر دئدی.
مامان دئدی:«اوچوموزده»
بابام «آللاه کؤمه‌ییم اولسون… اوش مصیر گؤزلی…»
ائوده چتیندی. قوهوم- قونشو گلیب آداما رحم گؤیوللو باخاندا، آغلاماغیم توتور. آمما مریضخانادا اوره‌ییم توتولسادا، داریخسام دا، نفرنفر اولماق راحاتدی. اوغلانلار دا نفرنفردیلر. فقط قیزلارین چرقدلری بیر ده چؤهرایی اوزون دونلاری اونلاری اوغلانلاردان آییریر. مریضخانادا اولاندا، نفرنفره شعر یازماغیم گلیر. نه قدر چالیشیرام یوسف- زولیخانی دا شعرین بیر پارچاسیندا یئرلشدیریم، اولمور.شعریمه یوسف- زولیخا گیرنده، شعر یاماق کیمی گؤرونور. بابام دئییر: «خیال قانادلانیب دؤردنالا چاپاندا، سؤزلرشعره دؤنرلر»
سحر بابامین سؤزونو آیری جور معنا ائلیر. سسینی خیرخیراسیندا بَملشدیریب، بابام سایاق دئییر: «سایه! بیر گون گله‌جک کی بیریسی سنه وورولوب، کؤلگن تک سن‌نن آیریلمییاجاق. اوندا خیالین قانادلانیب، دؤرد نالا چاپاجاق…»
دئییرم: «گل، سن منیم یئریمه شعر یاز، سن قافیه‌لری یاخچی دوزورسن»
«مذکر سایه… مؤنث سایه…» دئییب، گولور. سحر بابامین سؤزلرینی گؤیده قاپیب، سونرا اونلاری منه، مدرسه‌ده یولداشلارینا یئدیردر.
«قوی بو شیمی‌درمانی‌نین زَهَر دادی آغزیمدان گئتسین، قیزدیرمام کسیلسین، دؤکتور پیوند مغز استخوان ائله‌سین، خیالیم قانادلانسین… اوندا شعرلریم یاراشیقلی دوْن گئیه‌جک!»
«قافیه‌لره باخ! بئله کی سن قافیه‌لری دالبادال دوزورسن، بیر گون آ اِل اِل-ه ده شعر قوشاجاقسان!»
قافیه اویونو اویناماغی چوخ سئوسم ده، سحرین میرتلاری هردن چوخ دوزسوز اولور.
یان اوتاقداکی قیزا توکلرینی دیبدن قیخدیران مصیر گؤزللریندن دئدیم. آنجاق خیالینی قانادلاندیرا بیلمه‌دی. پتونو باشینا چکیب، «من اوتانیرام» دئدی. بؤیوکلرین اوتاقلاریندا، شیمی‌درمانی اولان پرستارا «بابام منی نفرنفر چاغیریر»، دئدیم. دوداغی قاچدی. الینی نفرنفر باشیما چکیب، سوروشدو: «یانی نمنه؟». دئدیم «یانی توکلرینی دیبدن قیخدیران مصیر گؤزلی»
«سن ایستر توهلو، ایسترسه توهسوز، کؤهلو- دیبلی گؤزلسن. آمما باخ منه..!»
آخساق آیاغینی گؤرسه‌دیب، «گؤزل آغا چوخ گؤزل‌ ایدی، ویردی چیچک ده چیخارتدی»، دئدی. دانیشا- دانیشا چاتلامیش دوداغی قانادی.
مامانیم دئییر: «بئله پرستارلار ایینه کیمی‌دیلر، هامینی بَزَه‌ییب، اؤزلری لوت گَزَرلر».سحر ایسه دئییر: «مامان اؤزو ایینه‌دی دااا…»
«کاش‌کی کوْنسوللار دا ایینه‌یه بنزردیلر»
«ایینه… کوْنسول… قانون… سیستیم… نم- نه یئکه‌لیخده میز… گؤر هئش بولاری ایینه‌نین دئشی‌ییندن کئچیرتمک اولار؟»
«بیمه‌نی ده آرتیر. بیمه ‌ده ایینه دئشی‌ییندن کئچمیر دئیه‌سن»
«نامه یازماخ چتیندی. گل شعر یاز آقای کوْنسولا» سحر گوله- گوله دئییر. آمما من نه قدر چالیشیرامسا خیالیمداکی اونا دئییلن سؤزلریمه شعر دوْنو گئیدیره بیلمیرم. اونا گؤره نامه یازماغیم گلیر…
«آقای کوْنسول سلام!
من آبریلی- حیالی، گیزلیجه آغلایان بیر عایله‌نین قیزی‌یام. ایندی‌یه‌جن هئچ بیر سیستیمه نامه یازمامیشام. سحر دئییر سیستیمه نامه یازماق، دوْستووا نامه یازماقدان فرقلیدی. آمما ایندی‌یه‌ کیمی دوْستوما دا نامه یازمامیشام. من دئییردیم بس شعر یازماق، نامه یازماقدان چتیندی. آمما ایندی یازماغا باشلایاندا، دوشوندوم کی، نامه یازماق شعر یازماقدان دا چتیندی. او دا سیستیمین بیر کوْنسولونا نامه یازاسان!
بیلمیرم آدیمی نفرنفر یازیم یوخسا سایه..! سحر دئییر:«سایه یاز، چونکی سیجیللینده سایه یازیبلار. آقای کوْنسول قانون آدامیدی، او نه بیلسین کی شیمی‌درمانی اولانلار مصیر گؤزللرینه بنزه‌ییرلر». آنجاق من ناممله برابر ایکی شکیلیمی ده سیزه گؤنده‌ریرم. باخساز اؤزوز بیلرسیز کی شکیللرین هانسی سایه اولان زاماندی، هانسی نفرنفره دؤندویوم زامان.
آقای کوْنسول! سحر دئییر کی، سیستیمین هر هانسی بیرمقامینا نامه یازماق ایسته‌سم، گرک قانوندا قئید اولونموش دیلده یازیم. آمما سحرین دئمه‌یینه دئییل، من بیلیرم کی سیستیمده دیلمانج دا وار. او، منیم نامه‌می سیزه ترجمه ائلر. سحر دئییر کی، تیزهوشان مدرسه‌سینده درس اوخوماغیوا دئییل، یازدیغین نامه سیستیمین اوْتاقلارینی دولانا- دولانا، ایتیب- باتاجاق، آقای کوْنسولون الینه یئتیشمییه‌جک. بابام دئییر سحر سیاستمدار اولاجاق، سن‌سه شاعیر. من سحر کیمی سیستیمدن باشیم چیخمیر، آنجاق مدرسه‌ده اجتماعی درسینده اوچ قووه‌نین درسینی اوخوموشام. قوّوه‌ی مققننه، قوّوه‌ی قضاییه، قوّوه‌ی مجریه. سحر دئییر آقای کوْنسول مجریه قوّه‌سی‌نین مین‌بیر قوْلوندان بیری ساییلیر. اونون مین‌بیر سؤزو مین‌بیر گئجه ناغیللارینی منیم یادیما سالیر. اؤز- اؤزومه دئییرم کاش آ اِل اِل ده،بیر ظالیم پادشاه اوْلاردی، من‌سه شهرزاد. هر گئجه یورقانیمین آلتیندا خیسین- خیسین آغلاماق یئرینه ظالیم پادشاها ناغیل دئیردیم. بیلیرسیز، من چوخ ناغیل بیلیرم. آنام دئین ناغیللار، اؤزوم اوخودوغوم کیتابلار. قاری‌ننه‌نین ناغیلیندان توتدو ژول‌وئرن-ین ناغیللاری‌نین هامیسی ازبریمدی. سحر دئییر بئله سؤزلری سیستیمه یازیلان نامه‌لرده یازمازلار. دئییر قووّه‌لر اوچ‌بوجاقلی کیمی بیر سیستیمدی. بیر- بیرلرینه باغلیدیرلار. دئییر سیستیم دئدی‌یین زنجیر حالقالارینا بنزر. بیر حالقا لاخلاییب یا قیریلسا، سیستیم بوتؤولویوندهقارماقاریشیق دوشر. نامه‌لر اؤز مقصدلرینه چاتماز. اوْ دئییر سؤزون وارسا اوره‌یینده آللاها دئه. آدامین جانی آللاه الینده‌دی. دئییر، نئجه کیننه‌م دئدی‌یی ناغیلدا، آللاه دلی‌دومرولون جانینی باغیشلادی، ایسته‌سه بیر ثانیه‌ چکمز، سنین ده ساغلاملیغیوی قایتارار. داها سحرین عاغلینا چاتمیر کی آللاه سیزدن بؤیوح اولسا دا، منیم بیمه اوْلماغیم اوچون سیز گرک آلمانین بیمه‌ سیستیمینه نامه یازاسیز. مامانیم دئییر: «آللاه تحریم چیخاردانین ائوینی ییخسین».
دئییرلر گوناهلارین چوخو تحریمده‌دی. تحریم اولماسایدی، من ائله تبریز مریضخاناسیندا درمان اوْلاردیم. بورداکی کیمی داریخمازدیم. تبریز مریضخاناسیندا هر گون سئودی‌ییم آداملار گؤروشومه گلیردیلر. ایندی بوردا نه آلمانجا دانیشا بیلیرم، نه ده بیر نفر گؤروشومه گلیر. بابام بوردا سینوهه کیمی حاذیق بیر حکیم تاپیب. آمما آلمانداکی سینوهه‌لر بیمه‌سیز درمان ائله‌میرلر. بابام ائله غصه‌لی‌دی کی، یادیندان چیخیر منی نفرنفر سسله‌سین. مامانیمین گؤزلری‌نین آغی همیشه قیپ‌قیرمیزیدی. اوناباخاندا آز قالیرام دئیم مندن گیزلین یوخ، منی قوجاقلایبب، ائله اوزومه باخا- باخا آغلاسین. اوندا منده دوْیونجا آغلارام. آقای کوْنسول! بابام‌نان مامانیما دئمه‌میشم کی قوْرخورام گؤزلریمی یوموب، بیرده آچا بیلمه‌ییم.
سحر دئییر بئله سؤزلری سیستیمین کوْنسولونا یازمازلار. سیستیمین کوْنسوللاری‌نین قیزلاری آ اِل اِل ناخوشلوغو توتسالار، اوْلاری گؤیده گؤتوررلر آلمانا، انگلیسه، آمریکایا. سحر دئییر آخی بیزه نه آغای کوْنسولون قیزی وار یا یوخ، سن اؤزوموزه فیکیرلش. دونیا دوْلودی بیزیم کیمی قیزلارنان.
سحرین دئمه‌یینه دئییل. من ائله بو سؤزو سوْرشماق اوچون سیستیمین مین‌بیر کوْنسولوندان بیرینه نامه یازیرام.
آقای کوْنسول! سیزین هئچ سایه آدلی بیر قیزیز وار؟»
مرداد ۱۳۹۳

2 پاسخ

  1. حورمتلی خانم کبیری درین سالاملار.
    سیزین قلمیزین گوجوندن باشقا ،دونیا ادبیاتینا، طب ، اقتصاد وسیاست دونیاسینایئترلی احاطه نیز، یازدیقلاریزی چوخ الوان واوخومالی ائدیر. عومروز برکتلی اولسون

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *