اوخوماق زامانی: 4 دقیقه

اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در email
چئویرن: ایشیق
ترجمه: ایشیق
ایشیق
00:00
00:00

بو یازی‌نین سس فایلی هله حاضیرلانماییبدیر. بو یازی‌نی اؤز سسینیزله اوخویوب بیزه گؤندره بیلرسینیز.

دونیا شاعیری، ناظیم حیکمت

حسن ایلدیریم

حسن ایلدیریم

«من بیر اینسان،
من تورک شاعیری ناظیم حیکمت
من تپه‌دن دیرناغا اینسان،
تپه‌دن دیرناغا موباریزه، حسرت،
و اومیددن عیبارت».

دونیامیزین بؤیوک شاعیری، آزادلیق، صولح، عدالت و سئوگی نغمه‎کاری؛ موباریزه‎سی و صنعتی‎له اسطوره‎لشن ناظیم حیکمت, تورک خالقی‎نین دونیا مدنییتی‎نه بخش ائتدییی اؤلمز صنعت‎کاردیر.

اوْنون شئعری میللی دیرلردن مایالانـیب, میللی بوْیالارا بوْیانسا دا, آنجاق اینسانلیغین, بدیعی- مدنی دیرلرینه اساس‎لانیر. اولو شاعیرین یارادیجیلیق سوزگجیندن کئچن شخصی تجروبه‎لری, یاشانتی‎لاری عومومی‎لشمیش, و بشری‎لشمیش بیر دونیا دویومو, دونیا  گؤرومو سوییه‎سینه یوکسلیر. و یئنی- یئنی مضمونلار و فوْرمالاردا شئعیرلشیر. پیئس‎لره, روْمانلارا, منظومه‎لره چئوریلیر. اوْنون قلمیندن سوزولن موختلیف بیچیملی صنعت اثرلری ایلدن-ایله کئچیرکن, دیلدن- دیله چئوریلیر. پیئس‎لری صحنه‎لشیر, روْمان و داستانلاری فیلمه چکیلیر و شئعرلری ماهنی‎لاشاراق، دونیامیزی صنعت ایشیغینا بورویور. بئله حالدا اوْ تکجه بیر خالقین دئییل,بلکه بوتون دونیانـین, بوتون اینسانلیغین دوْغما شاعیر اوْغلو, اوئلمز صنعتکاری‎دیر.

ناظیم حیکمت «کرم کیمی» یانسا دا, آمما او کول اوْلمایـیب, بلکه ابدی بیر ایشیق منبعینه دؤنوب, دونیامیزین گونو- گوندن قارالماسینا باخمایاراق, اوْ بو قاتی قارانلیقدا داها گور, داها ایشیقلی ساچماقدادیر. اوْنون صنعت یانغی‎سی اوره‎ییمیزده آلیشیر, روحوموزون قارانلیق‎لارینا ایشیق توتور، ایچ اوزوموزو نورلا، شفق‎له بزه‎ییر، بیز ده یاشاماق، سئومک هوسینی داها دا آرتـیریر. ناظیمین اثرلرینده‎کی  آیدین‎لادیجی، تاثیرائدیجی، جان‎وئریجی بو سئحیرلی قووّه، اوْنون یاشادیغی حیاتـیندان دوْغوب تؤره‎نیر. اوْنون یاشایـیشیندان قایناق‎لانـیر. اوْ اؤزو اثرلری‎‎نین باش قهرمانی‎دیر. ناظیم زینداندان گؤندردیگی بیر مکتوبوندا یازیر:

«اوچ جور یاشاماق وار، بیرینجی- یاشادیغی‌نـین فرقینده بئله اوْلماماق، یعنی یاشادیغینـی، یاشاماق دئییلن مفهومو بوتون عظمتیله درک ائتمه‌دن یاشاماق، یعنی اینسان‌لارین بؤیوک اکثرییتی کیمی … ایکینجی‌سی- هارادا اوْلورسان، هانسی شراییط‌ده وار اوْلورسان اوْل، یاشاماق بیر سعادت‌دیر سنین اوچون. دوشونمک، اوْخوماق, سئومک، دؤیوشمک، گؤرمک، ائشیتمک، چالیشماق، ایشکنجه گؤرمک، نیفرت ائتمک، بیر سؤزله بوتون بو مادی و معنوی شئی‌لر سعادت‌دیر سنین اوچون. یعنی موستقیل و آزاد یاشاماق دئییلن شئی نه گؤزل‌دیر. بونو هرآن و هر شراییط‌ده درک ائده‌سن. اوچونجو- یاشاماق ساده‌جه بیر وظیفه‌دیر سنین اوچون، بعضن اؤلمک نئجه بیر وظیفه اوْلورسا، یاشاماق دا ائله بیر وظیفه‌دیر. وئریلمیش بیر سؤزو یـئرینه یـئتیرمک کیمی. منیم اوچون یاشاماق مفهومو ایستر حبس‌ده اوْلوم، یا اوْلمایـیم. ایستر سئوگیلیمین الی الیم‌ده آی ایشیغینـی سئیر ائدیم، ایستر حبس‌خانادا اوْتاغیمین تاوانـینـی, یاشاماق بیر سعادت‌دیر. حتّا منه ائله گلیر کی، تورک ادبییاتـیندا «یاشاماق نه گؤزل شئی‌دیر» دئین ایلک شاعیر بنده‌نیزدیر».

ناظیم دوْغرودان دا دئدیگی کیمی، سئوه- سئوه، دؤیوشه- دؤیوشه، یارادا- یارادا یاشادی. وطنی‎نین، دونیانـین قورتولوش و گؤزللشمه‎سی نامینه دؤیوشدو، آغیر گونلره، زیندانلارا دؤزدو، بیر اینسان کیمی یاشادی. خالقی‎نـین، اینسانلیغین آغری آجی‎لارینی، حسرت و اومیدلرینی اؤزونونکولشدیردی، اوْنلاری یاشادی، ناظیم میللی چرچیوه‎ده، اؤزونو محدودلاشدیرمادی. اوْ اوزونو بوتون بشرییته توتدو، دونیا ادبییاتـینی، باشقا خالقلارین فوْلکلوْرونو، دریندن اؤیرندی، منیمسه‎دی. اوْنلاردان بارلاندی و اؤز یارادیجیلیغیندا باجاریقلا اوْنلاردان ایستیفاده ائتدی. ناظیم صنعتی‎نین ان قاباریق خوصوصییتی، اوْنون بشری‎لیگی، اینسانی‎لیگی‎دیر. اوْ میللی اوْلدوغو قدر ده، بئین‎المیلل‎دیر. اوْنون اثرلری هئچ بیر میللی محدودییت تانیمیر. آنجاق ناظیم شئعرینی تورک خالقی‎نین دیلی، ادبییاتی حیاتی ایله ائله قاینایـیب، قاریشیب کی، تورک دیلینی ناظیم‎سیز و ناظیمی ده تورک دیلی‎سیز تصوّور ائتمک بئله مومکون دئییل.

ناظیم یازیر:
«شئعریمین کؤکو یوردومون توْرپاغیندادیر. آمما بوداق‌لارینـی بوتون توْرپاق‌لارا … اوْ توْرپاق‎لار اوستونده قورولموش مدنییت‌لره, بوتون دونیامیزا اوزاتماق، ایسته‌دیم. اینسان اوْغلو هارادا، نه زامان و هانسی دیل‌ده اوْلورسا، اوْلسون، اوره‌ییمه، بئینیمه اویغون بیر شئعر سؤیله‌میش‌سه، اوْنون سؤیله‌ییشینده‌کی اوستالیغی، اینجه‌لمه‌یه اوْندان بیر شئی‌لر اؤیرنمه‌یه چالیشدیم، تکجه اؤز ادبییاتـیمیزین دئییل، شرق، قرب ادبییاتـی‌نـین بوتون اوستادلارینـی اؤزومه اوستاد ساندیم».

ناظیم حیکمت شئعری، دویغو ایله- دوشونجه‌نین بیر- بیرینه توْخونماسی، بدیعی تصویرلرله حیات حقیقت‌لری‌نین بیر یئره قوْووشدوغو، بیر- بیرینی تامام‌لادیغی بدیعی بیر وارلیق‌دیر. شئعرلری‌نین تخیّول گوجو نه‎قدر گوجلو و توتارلی‌دیرسا بیر اوْ قدر ده عئینی و حیاتی‌دیر. بو شئعرلر ساده اوْلدوقلاری حال‌دا درین‌ و اوْوسونلودورلار. اوْنلار هر اوْخونوشدا تزه گؤرونن، سؤزون حقیقی معناسیندا صنعت اثرلری‌دیر. بو اثرلرده اینسان‌لا- طبیعت، تاریخ‌له- جامیعه، دونن‌له- ساباه، اوسطوره ایله- حقیقت بیر- بیرینی عوض ائده‌رک، سئحیرلی صنعت نومونه‌سی کیمی‌ اوْخوجونون داخیلی عالمینده یـئنی‌دن جانلانماغا باشلایـیر. بونلار دونیانـین سسی، نفسییندن تؤره‌نمیش، اینسان قلبینده عکس- صدا دوْغورموش، سوْنرا سؤزلرده، دئییم‌لرده ده شئعرلشمیش دویغو دوشونجه‌لرین، بیلیک و زحمتین محصولودور.

ناظیم حیکمت چوْخ یؤنلو بیر صنعتکار ایدی. اوْ سینماچی، دراماتوْرگ، یازیچی، مطبوعات‎چی، شاعیر و هم ده رسسام ایدی. هابئله موسیقی‎نی، باشقا صنعت نؤولرینی یاخشی دویان آنلایان و سئون شاعیر ایدی. باجاریقلی صنعتکار، موختلیف صنعت ساحه‎لرینده دیرلی اثرلر یارادیب‎دیر. اوْ هر بیر صنعت نؤوونون فوْرما، مضمون اؤزونه مخصوص‎لوغونو قوْرویوب ساخلایاراق, عئینی حالدا ال‎وئریشلی شراییط‎ده شئعرینده موختلیف صنعت نؤولرینه منسوب اوْلان ایفاده طرزی، دئییم یؤنو، فوْرما خوصوصییت‎لریندن بهره‎لنرک، موختلیف مضمونلو، رنگارنگ فوْرمالی اؤلمز شئعرلر یاراتمیشدیر.

ناظیمی اوْخوماق، اؤیرنمک، باشا دوشمک اؤزو ده بیر سعادت‌دیر. ناظیمین شئعری, شاعیرده یئنی شئعر یاراتماغا و اینساندا یـئنی اینسان اوْیاتماغا قادیر اوْلان سوْلماز و ابدی یاشار بیر صنعت نومونه‌سی‌دیر!

دعوت
دؤردنالا گلیب اوزاق آسییادان
آغ‌دنیزه بیر مایدان باشی کیمی اوزانان
بـو ممـلکت بیزیم.

بیلک‌لر قانلی، دیش‌لر کیلیدلی، آیاق‌لار چیلپاق
و ایپک خالی‌یا بنزه‌ین بو توْرپاق،
بو جهننم، بو جننت بیزیم.

باغلانسین یادین قاپی‌سی، آچیلماسین بیر داها
یوْخ اوْلسون اینسانین، اینسانا نؤکرلییی، قوللوغو
بـو دعـوت بیــزیـم.

یاشاماق! بیر آغاج کیمی تک و آزاد
و بیر مئشه کیمی قارداش‌جاسینا؛
بو حسرت بیزیم!

شهر، آخشام و سن
چیریل- چیلپاق قوْینومدا سینیز
شهر، آخشام و سن
اوزومه ساچیلیر آیدین‌لیغیمیز
و بیر ده ساچلارینـیزین قوْخوسو.
کیمین اوره‌یی‌دیر چیرپینان
نفس‌لریمیزین اوستوندهٍ تاپ- تاپ چیرپینان سس‌لر
سنین‌می، شهرین‌می، آخشامین‌می،
یوْخسا منیم‌می؟
آخشام هارادا بیتر، هارادان باشلانـیر شهر
شهر هارادا بیتر، سن هارادان باشلانـیرسان
من هارادا بیتیب، هارادان باشلانـیرام؟

دنیزین اوستونده آلا بولوت
اوزونده گوموش گمی
ایچینده ساری بالیق
دیبینده ماوی یوْسون

ساحیلده بیر چیلپاق آدام
دوروب دوشونور.
بولوت‌مو اوْلوم،
گمی‌می یوْخسا،
بالیق‌می اوْلوم،
یوْسون‌مو یوْخسا؟ …

نه اوْ، نه اوْ، نه اوْ،
دنیز اوْلمالی، اوغلوم،
بولودیلا، گمی‌سیله، بالیغی‌لا، یوْسونویلا

اشتراک گذاری در print
چاپ

یک پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *