ایشیق 1
آذربایجان معلم‌لری و تحصیل مساله‌سی
ایشیق 2

آذربایجان قفه‌خانالاری

ایشیق 3

آذربایجان و مهاجرت مساله‌سی

ایشیق 4
آذربایجان توی‌لاری

rugeyye kabiri
باشیوا دولانیم ناسا
رقیه کبیری

«اولوب بیزه پنیر- چؤرح. سحر اؤونه‌سی، آخشام اوستو، شب‌چره واختی… باخیسان تیریاکیسی اولورسان، باخمیسان، بئینین قره‌لیر. آدام بولمور باشینا نه داش سالسین!»
اؤز- اؤزویله دانیشا- دانیشا، ساعاتا باخیب، کنترول‌لاری مبل دسته‌سیندن ساللانمیش، قابدان گؤتوروب، موبلون اوزه‌رینه یایلاندی. یانجاقلاری موبلون چوخورلاشمیش دؤشکینه باتدی.
«شانسا باخ! جماعت آنتالیا دا، کوش آداسیندا اؤزونو گونشه وئریب، بدنینی برنزه ائلیر، بیز ده بیر دست ایستقلال موبلو آلماغا، اندر خم یک کوچه‌ایم!»
موبلدان قالخیب، یاتاق اوتاغینا گئدیب، قولتوغوندا بالینج، میزیلدانا- میزیلدانا گئری دؤنوب، بالینجی موبلون چوخور یئرینه قویوب، بارماغینی بالینجا ساری توشلاییب، سسینی اوجالتدی:
«قایقی خواهم ساخت
دور خواهم شد از این خاک غریب…»
سسینی کسیب تومودو. دییه‌سن هانسی تئاتر صحنه‌سینین اویونچوسو ایدی. گئنه باشلادی اؤز- اؤزویله دانیشماغا: « آآااا…بَه خاک نییه؟ هاردا گؤروبسن قایغی تورپاغا سالسینلار. مین دفه بو شعری اوخوموشام، ایندیه‌جن هئش بَه‌خود اولمامیشدیم هااا… کیم نه بیلیر! من اوخویاندا سویو تورپاغینان دَییشه‌رم، دور خواهم شد از این آبِ غریب… یووو… بو دا اولمادی!»
بالینج اوستونده أیله‌شیب، أیلشمه‌میش جَلد یئریندن قالخیب یاتاق اوتاغینا گئتدی. ألینده بیر کیتاب گئری دؤندو. گوشه‌سی قاتلانمیش بیر واراغی آچدی: «باخ بورا، دئیرم ها بیر شئیی جور گلمیردی… هوش باش دا قالمیب کی! هله پیس- پیس سپهری‌یه ایراد توتورام. هه ایندی اولدو باااا…»
بم سس‌ ایله باشلادی دکلمه ائله‌ماغا:
«قایقی خواهم ساخت
خواهم انداخت به آب
دور خواهم شد از این خاک غریب…
دور باید شد دور
مرد آن شهر اساطیر نداشت
زن آن شهر به سرشاری یک خوشه‌ی انگور نبود…
همچنان خواهم خواند…
همچنان خواهم راند…»
سوسدو. ساعاتا باخیب، کیتابی قارشی موبل اوسته آتیب، ألینی کیتابا ساری اوزالدیب، دئدی:
«هارا خواهم راند!…اوتو یئرینده، بئش خبرینه باخ، آللاهیوا شوکر ائله!»
اومودسوز حالدا چوخور اوسته قویموش بالیش اوسته أیله‌شیب، کنتروللاری میز اوستوندن گؤتوردو. یوخاری مرتبه‌دن تاپ با تاپ سسی قالخدی.
« گئنه بو جووَللاغی یوخودان آییلدی. اولمادی کی بیر آخشام ایشدن گلیب، دینج اوتوروب، خبرلره باخیب، چاییمیزی ایچَخ هاااا…!»
آیاقلارینی میز اوسته، فینجان- نعلبکی‌نین کنارینا اوزاتدی. باش بارماغی نعلبکی‌ ایچینده‌کی کئیکه توخوندو. کئیک میزه ماییل اولوب، یاریسی میز اوسته، یاریسی‌ ایسه نعلبکی‌ده قالدی. سایمادی. یخچالین موتورو ایشه دوشدو.
«آدام قالیر هانسی سسه قولاق وئرسین؟ تیریلتییا، تاپپیلتییا…باشیمیزا خئیر بو اُپن آشپازخانالاریمیزنان!»
چؤنوب ترسه- ترسه آشپازخانادا یخچالا باخدی. یخچال دیل قانسایدی، گونده نئچه دفعه اونا گؤز آغارداریب، سسیوی کس دئیردی. زهله‌سی گئدیردی اونون تیریلتی سسیندن. گاهدان گئجه‌ یاریسی سسی باشینا دوشوب، یوخوسون قاچیردیردی.
گؤزو تی‌وی ده، پئشه‌کار تایپیست‌لر کیمی بارماقلارینی کنتروللارین دویمه‌لری اوسته اویناتدی. بی‌بی‌سی کانالیندا أل ساخلادی.
«بو دا بویونوموزون بئش خبری! آمما بو بی‌بی‌سی ده لاپ چئرچیل‌ایمیش هاااا… بئش! خبرلری دئمه‌یه ائله ساعات سئچیب کی، میلّت ایشدن گلیب، چوُرتون ووروب، کئفی قایماق دادی وئرنده، چئرچیل بی‌بی‌سی، بئش خبرینی باشلیری.»
خبر دئین‌نلرین آدلارینی ائو آدامی کیمی أزبرله‌میشدی. بویون ناجیه گلمیشدی خبر استودیوسونا. قیزین بورنونو سیخسایدین جانی چیخاردی. دوزدن، یالاندان دالبادال ساپا دوزدویو خبرلره باخمایاراق، اونون دوم- دورو، شفاف سسیندن خوشلاناردی.
«ناسا نام مسافران بی‌بازگشت مریخ را اعلام کرد!»
ناجیه‌نین سسی ذهنینه دوم- دورو سو چیله‌دی. یوخودان آییلمیش کیمی اولدو. ائله آیاقلارینی میزدن چکیب، آیاغا قالخدی کی، گویا گونلر ایدی بئله بیر خبری گؤزلویوردو. چای، فینجاندان نعلبکی‌یه سیچرادی. کئیک ایسلاندی. تی‌وی‌نین سسینی قالدیریب،کئچیب قارشیسیندا دایانیب، دیققت‌ ایله قولاق وئردی.
«نام دو ایرانی در بین این اسامی مشاهده می‌شود. ستاره خورشیدی و…»
اؤز آدینی ناجیه‌نین دیلیندن ائشیدنده، بیر آن قولاقلاری باتدی. آدیندان علاوه هئچ نه ائشیتمه‌دی. نه یخچالین موتور سسی بئینینه جیزیق چکدی، نه ده قونشو اوشاغینین یوخاریدان گلن تاپپیلتی سسینی ائشیتدی. آز قالدی قاناد چیخاردیب، اوچسون. اطرافیندا هئچ کیمسه یوخ‌ایدی سئوینجکدن اونو چکیب باغرینا باسسین. اوتاقدا اویان بویانا قاچدی. قوللارین آچیب اوشاق کیمی آتیلیب، دوشدو. تی‌وی میزینین اوستونده، تاختادان یونولموش خوشبخت بودا تندیسی گوله گوله اونا باخیردی. بودانی گؤتوروب، باغرینا باسدی. سونرا اوزبه اوزونده توتوب، اونا دانیشدی:
«واللاه اوچاجام؟ بولمورم سئوینجکدن نئجه ائلیییم!آنتالیا، مانتالییا قوی گئتسین ایشینه. هامینین گؤزونه آغ سالاجام. آاااااااااااای… اینانیسان؟من مریخه گئده‌جه‌یم!»
بودا، بو آن دیله‌ گلیب اونون سؤزونه جواب وئرسه ایدی بئله، ائشیتمزدی. تندیس اووجونون ایچینده، دورمادان آتیلیب، دوشدو.
«اوچاجام. واللاه اوچاجام… دئییرم آلـلاه نییه منی قوش یاراتمییب آخی!؟»
بودانی توتوب اؤپدو. بیر یوخ، ایکی یوخ،…
«باشیووا دولانیم ناسا… کیم دییه‌ردی بیر بئله آدام ایچینده منی سئچه‌جخلر؟»
دیشلری خوشبخت بودا کیمی ائشیکده قالمیشدی. بو آن اؤزونو خوشبخت بودادان یوز قات آرتیق خوشبخت حیس ائدیردی. کئچیب، چوخور اوسته‌قویموش بالینج اوسته أیلشدی. کئیکین ایسلانمیش یئریندن بیر دیش ووردو. «به‌به! بئله ده دادلی کئیک اولار!»
بیر قورتوم چای ایچدی. چای ایلیق اولسا دا، دونیانین أن دادلی، عطیرلی چایینی ایچدییینی حیس ائتدی: «به‌به! » بودا تندیسینی میز اوسته قویوب، اونونلا دانیشماغا باشلادی:
«مشهور اولدوم، مشهور! نه اولسون مثلن؟! گئده‌ر گلمز سفر اولسا دا اولسون داااا! بلکه مریخده یئر اوزوندن چوخ یاشادیم! کیم نه بولور!… والـلاه هالیوودا گئتسه‌یدیم بئله مشهور اولمازدیم! مشهور اولدوم، وااااااای… ایندی دونیانین لاپ بئله مشهور روزنامه‌لرینده آدیمی یازاجاخلار. سئوینجَحدن اؤله‌جه‌یم… هامینین گؤزو چیخاجاخ! قوی پاخیل‌لیخلاریننان پارتلاسینلار! ایللاه دا نسرین‌نن ناهید… »
خوشبخت بودا، بوینوندا ایری دَنه تسبئح، دیش‌لرین آغارتمیش، گؤلوردو. بودانین آغارتمیش دیشلری اونو اضطرابا سالدی. لاپ ائله ایندیدن اؤزونو بو بؤیوک سفره حاضیرلامالی ‌ایدی.
«سویوخ قانلی اولمالییام. شوخلوخ دئیی کی! اوول نه ائیله‌مه‌لییم؟هههه!» نیشان بارماغینی بودا تندیسینه
ساری توتوب، «بولدوم» دئدی. بودانی گؤتوروب، تئلفون میزینین اوستونه قویودو: «گؤر ایندی نئجه قافیلگیر ائلییرم بیله‌لرینی. اوول نسرینی سورا دا ناهیدی…»
تئلفون دفترینی آچیب، واراقلادی. هیجانلا بیر بیر نومره‌لرین اوستونه باسدی. «مشغولدی» دئییب، دسته‌ییی خوشبخت بودانین قولاغینا توتدو. ناجیه هله ده تی‌وی‌ده خبرلرین آردینی دئییردی. داعش‌نین هجوموندان دانیشیردی. داعش گئنه ده بیر خبرنیگارین باشینی کسمیشدی. بودایا گؤز ووروب دئدی: «مریخه گئتسم بو اؤلوم- ایتیم، ساواش، باریش خبرلریندن جانیم قورتولاجاخ.»
بودانین سسی چیخمادی. او ایسه گئنه ده دفتری واراقلادی. «ناهیدین قلبی ضعیفدی. اونا گرح یاواش یاواش دئییم. آلـلاه ائله‌مه‌میش پاخیللیخدان بیردن قلبی دایانار!»
تئلفونون دویمه‌لرینه باسدی. «آاااا. ناهید ده کی مشغولدی!»، بیر داها دسته‌یی بودانین قولاغینا توتدو: «ایکیسی ده آدامی دماغ‌سوخته ائله‌ماخ اوستاسی‌دیلار والـلاه!» بودانین پالتاریندان ائشیکدده قالمیش طبیل کیمی توخ قارنینا گؤزو ساتاشدی. نظرینه گلدی، چوخ یئمکدن بودانی قارین باسیب، اونا گؤره آغزی آچیلمیر دانیشسین.
«ائشیدیبلر. یقین منه گؤره دانیشیرلار. یوخسا ایکیسینین ده تئلفونو بیر یئرده مشغول اولماز کی! گؤر ایندی نه‌لر دئییرلر! »
بودانی تئلفون کناریندا بوراخیب، اؤزو مبل اوسته أیلشیب، قوللارین ایکی سمته آچیب گؤزلرین یومدو. ناجیه‌نین نه دئدیینی باشا دوشموردو. بوتون فیکری قالمیشدی بؤیوک سفرده. «صاباحدان مصاحیبه‌لر باشلاناجاق، تئلفون دائم دیرررا دیررر چالاجاق… نئجه اولدو آد یازدیردین بو سَفره؟ نه واخت آد یازدیردین؟» بیردن بیره دوروخدو. گؤزلرین آچیب شوبهه‌لی حالدا بودا تندیسیندن سوروشدو: «دوردان من نه واخت بو سَفره آد یازدیرمیشام؟ هاردا آد یازدیرمیشام؟»
بودانین دانیشماق قصدی یوخ ایدی. گوله- گوله اونا باخیردی. ناجیه شیرین- شیرین خبر دئییردی. بیر آن ناجیه‌نین سسی قولاغینا دولدو.
«خلاصه‌ی خبرها: ناسا نام مسافران بی‌برگشت مریخ را اعلام کرد.»
گئنه جَلد یئریندن سیچراییب، آیاق اوسته ناجیه‌نین نه دئدیغینه دیققت ایله قولاق آسدی.
«نام دو ایرانی در بین این اسامی مشاهده می‌شود، ستاره خون‌شیری و…»
«یووووو! لعنته گلمیش خون‌شیری ده هاردان چیخدی!» دئییب، موبل اوستوندن بالینجی گؤتوروب تی‌وی‌یه ساری آتدی.
دیزلری قاتلانیب، موبلون چوخور یئرینه دوشدو. بودا، تئلفون کناریندا دیش‌لرین آغارتمیش، اونا باخیردی…

۹۴٫۶٫۱۸

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *