گولگولر
رضا نوه‌سی

گوزگوده‌كي آرواد ايميش(1)

قديم زامان‌لاردا، بير شكي‎لي آرواد، گوزگو باره‌سينده بير شئی‌لر ائشيتسه‌ده، آنجاق گوزگونون اوزونو گورمه‌ميشدي. گون گلير، اري بير گوزگو آلیر. کيشي هر گون گوزگویه باخیب، سونرادا اونو گيزله‌درميش. گونلرين بير گونو آرواد گوزگونون یئريني اویره‎نير و اونو اله كئچيرير. گوزگویه باخان كيمي دوداغین بوزه- بوزه دئیير:

– باشیما خئیير!… من ائله بيليرديم كي، كيشي اوزونه باخیر، سن دئمه گوزگوده‌كي آرواد ايميش!

 

ال اوز یئرينه دوشوب (2)

بيري‌نين بيلك‌دن سینمیش قولونو سینیقچی حكيم گچه سالیر. بير نئچه هفته‌دن سونرا خسته‌نين الي‎نين گچيني آچاندا گؤرور كي، الي ایري بيتيب. او، اوزونو حکيمه توتوب شكایت‌له‌نير:

– آغا دوقتور! بو نه ايش‌دير؟ من کي، یازیق اولدوم.‌هامی‌منه الي ایري دئیه‌جك.

دوقتور سوروشور:

– تار چالانسان؟

– یوخ!

– رسّام‌سان؟

– یوخ!

– بس نه صنعتين صاحبي‌سن؟

 – تاجيرم، داها دوغروسو ساتیجی‌یام.

دوقتور گولوب دئیير:

-اوندا فيكير چكمه، ال اوز یئرينه دوشوب.

 

شئر، قورد و تولکونون اووا چیخماسی(3)

بير گون شئر، قورد و تولكو اووا چیخیرلار. شئر بير چول ائششه‌یي، قورد بير مارال، تولكو ايسه بير دووشان اوولایـیب، قایـیدیرلار.

اوولاری قویورلار بير- بيري‌نين یانینا، شئر اوزونو قوردا توتوب دئیير كي، باشلا بونلاری بؤل!

قورد دئیير:

– باش اوسته، آغا شئر! من دئیيرم كي، هر كيم نه اوولایـیب اؤزونون اولسون، بؤلمك- مؤلمک لازیم دئیيل.

شئرين بو بؤلمه‎دن ائله آجیغی گلير کي، قوردون تپه‌سينه بير قاپاز ووروب، بئیني‎ني چیخاردیر، آتـیر آغزینا. تولكو گؤر‌ر كي، توستو چوخ برك‌دي. شئر بو دفه اوزونو تولكویه توتور:

– تولكو بی بونلاری باشلا بؤل گؤروم.

تولكو دئیير كي، «شئرين باشی ساغ اولسون، بونلار كي، ايلاهي‎دن بؤلونوب. باخ، بو دووشان سنين قلیان آلتین اولسون. یاخشی، قالدی مارالینان چول ائششه‌یي؛ مارالی دا ناهارا مئیل بویورسان، قالدی كي، چؤل ائششه‌یي. اونودا شام‎دا یئیه‌رسن».

شئر گولور، دئیير:

– آی تولكو بی! سن نه هوشلو حیوان‌سان. بير بئله آغیلی‌هارادان اویره‌نيب‌سن كي، بونلاری بئله یئرلي یئرينده بؤله بيلدين.

تولكو دئیير:

-شئرين باشی ساغ اولسون! قوردون باشینا گلن بلادان اؤیرنديم بونلاری!

ائششک ائوده یوخدو! (4)

موللا نصرالدينين بير قونشوسو وار ايدي، تئز- تئز گليب موللانین ائششه‌یيني امانت آپاراردی. موللا بو قونشوسونون اليندن لاپ جانا گلميشدي. بير گون یئنه ده او قونشو گليب موللادان ائششه‌یي امانت ايسته‌یير. موللا دئیير:

– ائششك ائوده یوخدو.

بو آندا ائششك پیه‌ده آنقیرماغا باشلادی.

قونشو دئیير:

– سن كي، دئیيرسن ائششك ائوده یوخدو، بس بو آنقیرتی‌هارادان گلير؟

موللا حيرص‌له‌نيب دئیير:

«آخماق كيشي، سن نه جور آدام‌سان! منيم كيمي آغ ساققال كيشي‌نين سؤزونه یوخ؛ پیه‎ده‎کي ائششه‌یين سؤزونه اينانیرسان!»