چئویرن: ثریا خلیق خیاوی
ترجمه: ثریا خلیق خیاوی
ثریا خلیق خیاوی
00:00
00:00

نزار قبانی «منیم ایله شعرین حیکایه‌سی» آدلی کیتابیندا یازیر:
«من او‌ توپلومدانام کی شعرله نفس چکیرلر، باشلارینی شعرله داراییرلار، شعر گئیینیرلر. بیزیم توپلومدا بوتون ببک‌لر دونیایا گؤز آچاندا سودلرینده شعر یاغی وار، بوتون جاوانلار ایلک سئوگی مکتوب‌لارینی شعرایله یازیرلار… منیم اؤلکمده بوتون اؤلولر، اوزه‌رینده ایکی بیت شعر یازیلان، بیر مرمر داشین آلتیندا یاتیبلار.»
نزار قبانی اؤز اؤلکه‌سیندن سؤز ائدیر، امما بوتون شعر دوشکونلرینین اوره‌ییندن دانیشیر. بیزلرین یاشامیندا شعر بلکه سو‌ ایله چؤرک کیمی‌دیر و اولمازسا اولماز دورومونا گلیب. اونچون همیشه شعر کیتابلارینی حیاتیمیزین بیر پارچاسی ساییب و اونلارا چوخ اؤنم وئرمیشیک.
آینادا اؤل -‌دیریلمک ( پارلاق قلم، ۱۳۹۹) پاشازاده‌نین ایلک کیتابی‌دیر. کیتابین جیلد طرحی و باشلانیشی، یئنی و مدرن فرم‌دا اؤزونو اوخوجویا گؤستریر. بو فرم، ایلک صحیفه‌نین رنگینده اؤزونو گؤزه چکیر. کیتابین ایلک و سون صحیفه‌لری بوز رنگینده و‌ باشقا صحیفه‌لر آغ دیلار. جیلد طرحینده، بیر اینسان سیلاحینی ساغ طرفینه دوتوب و همن ال‌ین، آردی گلیب و سول طرفدن سیلاح‌ایله اؤزونه طرف قاییدیب. بو ال شاعیرین الی‌دیر یوخسا ایکینجی آدام‌می وار؟ کیتاب بئله باشلانیر:
بو بیر دوئل‌دیر عزیز اوخوجوم
اوز چئویریب بیربیریمیزدن اوزاقلاشیریق
هر صحیفه بیر آددیم‌دیر
دئمه‌لی او‌ سیلاحین سیرری بیزه بیراز آیدینلاشیر. بو کیتابدا جیلد طرحی متن‌دن آیری دئییل و بیربیرینی تاماملاییرلار. یانی بو کیتابی اوخوجو جیلددن باشلاییب اوخومالی‌دیر.
کیتابین ایلک و سون صحیفه‌سینده بیر شعر ایکی پارچایا بؤلونور. بیری کیتابی باشلاییر و بیری کیتابا سون وئریر. البته بو سون وئرمک آنلادیغمیز سون وئرمک دئییل. ایکینجی شعری اوخوماغا باشلایاندان سونرا، دوئل کیمی شاعیر و اوخوجو هر صحیفه‌نی اوخویاندا بیر آددیم بیربیریندن اوزاقلاشیرلار. سونرا کیتابین اورتاسینا چاناندا، هر آددیمدا و هر شعرده بیربیرینه یئتیشه‌نه‌دک یاخینلاشیرلار. بو دوئل‌ین سونو نه اولاجاق؟ شاعیر اؤله‌جک یوخسا اوخوجو؟؟ حالبوکی شاعیر ایلک صحیفه‌ده یازیب:
اصلینده شعر یازاندا سنی اؤلدورموشدوم من
آما، ایشیق اوزو گؤردیسه کیتابیم‌دیریلیرسن!
شاعیر شعر یازاندا اؤزو اولدوغونو و هئچ بیر مخاطبه ذهنینی وئرمه‌دیینی بوردا وورغولاییر و دوزوده بودور. امما کیتاب ایشیق اوزو گؤرندن سونرا مخاطب‌دیریلیر.
هر حالدا دئمه‌لییم کیتابین ائله باشلانیشی‌دا شعر سایاغی‌دیر. کیتابین باشلانیشیندا آغ اوخونوش (سپید خوانی) وار. شاعیر کیتابین باشلانیشیندا اوخوجویا اؤنم وئریر و بو فرم‌ باشلانیشین دوشونمه‌سینی اوخوجویا بوراخیر . ایلک صحیفه و سون صحیفه‌ده «آلما»دان سؤز گئدیر. سون صحیفه‌ده یازیر:
آلما قوخوسونو در
دادینی چیخار
دادینی چیخ
قالانی منیم
بیزیم ناغیل‌لارین سونوندا همشه گؤیدن نئچه آلما دوشر و بؤلوشه‌ریک. پاشازاده‌ بوردا اوخوجویا دئییر: آلمانین عطرینی در…. چون بیلیر عطیر قالمالی‌دیر. عطیر نسنه دئییل، عطیر یاییلیر و دوام ائدیر. بو نه‌یه اشارت‌دیر؟ شاعیر نه‌یین دوام ائتدیینی وورغولاییر؟ کیتابین سون دیزه‌‌لری (مصراع) بونو بیزه آچیقلاییر:
بو منم‌می آینادا اؤل‌دیریلیر؟!
بو سنسن‌می جوکئر گیریمینی سیلیر؟!
گوزلریمی چک
قوی راحاتجا دوشونک
شاعیرین کیتابینین سون کلمه‌سی «دوشونک» کلمه‌سی‌دیر. یعنی بو روایتین آردی وار. یعنی کیتاب سونا چاتیبدا چانماییبدا. شاعیر ایلک و سون صحیفه‌یه سایی(شماره) قویماییب و بونلار کیتابین، سای/ی سیز صحیفه‌لری‌دیرلر. بلکه بونلار بو کیتابدا ازلی و ابدی زامان‌‌لاردیرلار. ازل و ابدین سایی‌سین کیم بیلیر؟ ندن بو صحیفه‌لر بوز رنگینده‌ اولماغینین جاوابینا واریریق: ازل و‌ ابد بیزه همیشه بیلیرسیز(مبهم)دیلر… سون دیزه‌لر دئییرلر هله شاعیر و اوخوجو دوشونملی‌دیلر و بئله‌لیکله بورادا بیر باشقا سپیدخوانی اوخوجویا قالیر. بو دوئل فرقلی دوئل‌دیر. «برباد رفته» رمانی‌نین اخیر جمله‌لری یادیما دوشور. رومان بئله بیتیر: «یارین دوشونه‌رم….یارین باشقا بیر گوندور.» اسکارلتین بو جمله‌سی، اوخوجونو فیکره آپاریر. هله ده ایللر سونرا بو رومان و اونون اسکارلتی منه بیتمه‌ییبدیلر. هله ده دوشونورم بلکه اسکارلت فیکیرلشیر و بیرگون باشقا بیر روماندان چیخیب گله‌جک… بوردادا شاعیر، شعرین سونوندا یارادیجیلیغدان ال چکمیر. سون صحیفه‌نی اوخوموشوق آرخا جیلدین اوزه‌رینده هله بیر دوز قارا رنگلی چیزگی وار.. یعنی کیتابین اوزه‌رینده کی اینسانین قولو. امما مگر ال _ قول یازماق اوچون دئییل می؟ پاشازاده جیلد طرحی ایله ایلک و سونونجو صحیفه‌لری بیر مهندس ائو تیکدییینده آیرینتی‌لاری دوشونن سایاق دوشونوبدور. شاعیر کیتابین آخیرین آچیق ساخلاییبدیر. یعنی هر کس نئجه دوشونور دوشونسون. یعنی دوئل‌ین آردی وار. یعنی شاعیر ایله اوخوجو بو گؤزل دوئله دوام ائده‌جکلر. یعنی سای/ی‌سیز صحیفه‌لر کیتابین سونوندا یاشایاجاقلار و یاشاداجاقلار. چون بو دوئل‌ده ت‌تییی چکنده کلمه آتیلیر.
پاشازاده شعری یازاندا کلمه‌لره اوزدن (سطحی) یاناشمیر. کلمه‌لری دویور، لمس ائدیر و آنلاییر. کلمه‌لری وزن ائدیر و اونلارین شعرین هر طرفینده پتانسیلینه باخیر.
پاشازاده دیل اوینامین(بازی زبانی)نی تصنعی ایشلتمیر. کلمه‌ایله اوینامیر. کلمه‌لره باسقی یاپمیر. اوخوجونون دویغوسونو، زورلا یازیلمیش اویونلارلا هئچه سایمیر. اوخوجونون بیلینجی(شعور)ایله اوینامیر. کلمه‌لر اونون قلمینده دوغال و اکتیو یاشاییرلار.
بو، متن‌ایله سنین دؤیوشوموزدور عزیز اوخوجوم
ت‌‌تییی چکسن منی گؤره‌جکسن
شاعیر بورادا دئییر: ت «حرفینی»، متندن چکسن منی گؤره‌جکسن. «متن»، ت‌سیز، «من» اولور. عین حالدا ته‌تیک( توفنگ‌ده اتش آچماق اوچون کیچیک اهرم ) سؤزونون باشقا معناسینادا اشارت ائدیر.
ایلک صحیفه
بو سن می؟
بو من می؟
یوخسا سنم‌می‌دیر؟!
ص۸
پاشازاده‌نین دیلین‌ده، مطالعه‌سیز و فیکیرسیز دال و مدلولون تاپماسی ایمکانسیزدیر. بیری ایسته‌سه شعری اوزدن اوخویا درین‌لییینی بیلمه‌یه‌جک. مالارمه دئییر: «شعر هر نه‌یی آچیقلامامالی‌دیر.گرک اؤز ذاتیندا بلیرسیزلیگی( ابهامی) اولا.» تاسسوفله بیزیم توپلوم‌دا چوخ ساده یازماق دب اولوب‌. چوخلاری فیکر ائدیرلر شعر اودور. البته فارس شعرینده ده بو وار و منجه بو ساده یازماغین چوخو ساده یازماغا اوستونلوک وئرنلری اوخوماق ایله بیزیم شعرده ده یاییلیب. چون بونلارین چئویریسی راحات اولدوغو اوچون بعضی کاناللاردا بونلاری یایماغا اوستونلوک وئریرلر. هر حالدا آشیری ساده یازماق شعره آفت‌دیر. یعنی شعر اوخوجودا، حئیرته، کشفه یول آچینجا شعر اولور.. پاشازاده‌نین شعری بونو اوخوجوسونا وئریر. سن شعرلرده کلمه‌لرله گزیرسن، کلمه‌لر تانیدیغین کلمه‌لردیلر، امما گزدیکجه او تانیش کلمه‌لرین ایچیندن باشقا دوشونجه‌لر کشف ائدیرسن.
پاشازاده نین شعری نئچه معنالی شعردیر. دورغون شعر دئییل. چون شعر هیکل دئییل باخاندا هرکس بیر شئی آنلایا. بو شعرلر کلاسیک شعرلری کیمی بیر معنا‌لیق قفسی‌نه دوشمه‌ییبلر.
فرانسه‌لی فیلسوف پل ریکور دئییر: «شعرین رسالتی بودور کی کلمه‌لر چوخ معنا تاپالار، آز دئییل» . بو یازینی یازاندا ادبیات کیلاس‌لاریم یادیما دوشدور. من کیلاسدا شعرلرین باره‌سینده چوخ صحبت ائتمک و آچیقلاماغی سئویرم. شعرین اوخونوشونادا چوخ اؤنم وئریرم. امما بیزیم آموزش و پرورشین یانلیش سیستمین‌ده، اؤیره‌تمن گرک معنانی بیت‌ بیت دییه و اوشاقلار مشق کیمین یازالار. بو طرزده اوشاق لارین چؤخو معنانی حیفظ ائدیب کیلاسا گلیرلر. یانی تاسسوفله اوشاغین اؤز باخیشی کور ائدیلیر.. بو تجربه هم نمونه دولتی، هم تیزهوشان و هم باشقا مدرسه‌لردن واریم. ائله بونا گؤره سون صینیف‌دا کی اوشاق‌لار، قرابت معنایی تست‌لرین کنکوردا جواب وئره بیلمیرلر. چون اؤیره‌تمنین معناسینا محدود اولوبلار.
ایندی مدرن شعر اودور کی اوخوجونون فیکرینی محدود ائتمه‌یه. نئچه یؤنلو اولا. رولان بارت دئمیشکن «آچیق متن» (متن گشوده) اولا. پاشازاده نین شعری معنادا تکثر تاپیر و اوندا نئچه یؤنلی و سیال دال‌لار گؤرونور. معنا بیر یئرده دایانمیر. بیر معنادان نئچه دوشونجه آیریلیر.
…امما یوخ، هله اؤلوم اوچون چوخ تئزدی
یعنی مساژ گلیر موبایلیما
یعنی دوشونولورمسه وارام
خورتلاییب اوست باشیمی چیرپیرام
خورتلاماق دوغومدان داها اوستون
خورتلاماق یاشامین کسه یولودور…
ص ۱۱
شاعیر بوردا اؤلومون تئز اولدوغون باشا دوشور. ندنلری وار. چون هله بیری‌لری اونا اؤنم وئریر. یانی دوشونولور. بو ندنین اوزرینده پسیکولوژی نقدی ایله چوخ دانیشماق اولار. امما خورتلاماق یالنیز‌دیریلمک‌دیر؟
خورتلاماق بلکه آنلاماق‌دیر. بلکه حایاتدا آییلماقدیر. بلکه دییشمک‌دیر. شاعیر دئییر: خورتلاماق دوغومدان داها اوستون‌دیر. وورغولاییر: خورتلاماق یاشامین کسه یولودور… سیزجه بو خورتلاماغین ایچینده نه‌لر وار؟
خورتلاماق سؤزجویو‌ بو شعری اوخومامیشدان اؤنجه بلکه اوخوجویا اولومسوز گلیردی. شعری اوخویاندان سونرا اولوملو کلمه اولور. شاعیر اوستالیغلا سئومه‌دییمیز کلمه‌نی بیزه سئودیریر. بو شعرین معجیزه‌سی‌دیر. اؤنجه یازدیغیم کیمی دوئل کلمه‌سینین ده آنلامی بو کیتابدا ده‌ییشیر.
سر‌فیلیپ سیدنی‌دن اوخوموشام کی: «شاعیر اؤنجه‌دن اوخودوغو شئی‌لری تقلید ائله‌میر، نمایش وئرمیر، آچیقلامیر، اوزه‌رینده بحث ائتمیر، بلکه یئنی شئیلر ابداع ائدیر»
بو کیتابدا شاعیر هم فرم، هم مضمون، هم یئنی ترکیبلرده اوخوجوسو ایله شریک اولور:
پاشازاده‌نین شعرلرینده فرم ایلک باشلانیشدا گوزه گلیر:
آسیلمیش شکیله باخیرام دووارا
دووارا باخیرام شکیله آسیلمیش…
ص۲۱
مضموندا چوخ اورنک گتیرمک اولار، پاشازاده‌نین ایده‌لری و مضمونلاری اؤزونه مخصوص‌دور:
سنی پسیخولوقلار اؤلدوردیلر
کندیرلی چارپایی‌دا
سنی باغیرا_ باغیرا شرح ائدرکن
قولومون دامارلاریندا ووردولار
ص۵۷
البته مضمون هئچ یئرده فرم‌دان آیریلماییر، مضمون ایله فرم بیر بیرینی تامام‌لاییرلار.
پاشازاده یئنی ترکیبلر یاراتماغدا اوزمان‌دیر:
◾«شئیتانری»
«شئیتانری» کی منجه تورک ادبیاتینین ان زنگین و گوزل ترکیبی‌دیر:
من بیرسئچه‌نک قیغیلجیم‌یندان
بیر شئی‌لری دویموش کیمی
شکه‌لدی قولاغی شیطانین
گولومسه‌دی «شئیتانریم»
ص۹۱
◾«اومودسوسوزلوق»
دیرماشما یارپاقلاری «اومودسوسوزلوقدان» گؤیرمیش سرو بویلو گیلاس اغاجیما
ص۹۴
◾«آینادا اؤل_‌دیریلمک»
کیتابین عنوانی‌نی یئنی بیر ترکیب‌دیر.
پاشازاده اسطوره، توپلوم، عشق، اجی و… هر شئی‌دن شعرلرینده سوز ائدیر:
◾اسطوره:
آه آیریلماز بیر دوستدور
اوچ باشلی «سئربئروسدور» کؤلگه‌م
ص ۹۶
تاوان آغ بیر A۴ صحیفه‌سیدیر
شعرین سونوندا شاعیرین مزارینا چئوریله‌جک
تاوان یارانیش اؤنجه‌سی «خائوس»…
ص۱۰۹
شاعیر اسطوره‌نی تشریفات اوچون گتیرمیر. شعر بوتونلویونده و روایتین‌ده، اسطوره‌نی طلب ائدیر.
◾توپلوم :
تؤر_ توکونتو بیر ائوه بنزه‌ییر شهر
بومبا مهندس‌لرین یاراتدیغی معمارلیغی ایله
زیبیل قابیلاریندا آلوو چیچه‌یی
ساخسی‌لاریندا کؤکسوز کاکتوس
بلکه‌ده بونو دییه بیله‌رم کی شاعیرلر سوسیولوق‌لاردان (جامعه شناس) چوخ درین و قایغیلی توپلوما باخیرلار و اونون دردلرینی ات‌قانلاریلا حیس ائدیرلر.
شاعیر هردن عصیان ائدیر:
قارا قاره‌نین هاراسیزلیغیندان توتموش
یاشیل قاره‌نین سینیرسیزلیغینا قدر
قاسیرغا، خسته‌لیک، ساواش…
گوزلریمی ده‌ییشمه‌سم ال چکمه‌یه‌جکلر مندن.
ص۳۲
هیس!
یوخ یانیلمایین!
بو هیس
سوس دئمکدیر
سوس س س س
لوطفن
رادیونون قولاغینی بورون
بوردا پارازیت‌دن باشقا بیر شئی یوخدور
ص ۳۴
◾عشق:
پاشازاده عشق قونوسونا سطحی و سانتیمانتال باخمیر. شاعیرین شعرلرینده‌کی عشق‌ده، درک ایله درینلیک وار،‌ دیرچلمک(رشد) وار. شاعیر عشقدن یازاندا کلمه‌لری‌ده بلوغا یئتیشیر. شاعیرین عشقی زیروه‌لی بیر عشق‌دیر و تک‌بویوتلو دویغوسال (رمانتیک) عشق‌لره بنزه‌میر.
گؤرونتوسو گوزگولرده یانسینمایان بیر اینسان کیمی اؤنونده دایانمیشام گؤرورسن می؟
وارلیق‌لا یوخلوغون قووشاغیندا،
بوشلوق بوجاغیندان سنی چاغیریرام
ائشیدیرسن می؟
ص ۱۵

آد وئر یاراتدیغینا
آد وئر
بیر باخیشینلا
داغینیق حوجئیره‌لری بیر یئره توپلاشان
« وارلیغا»
ص ۱۷

ساچلارین کولکلرین شهر داشی …
ص۵۶

شاعیر چؤخ یئرده گئنیش تخییولونو گؤستریر:

سیخ اورماندا ایسلاق پالتارینی گونش میسماریندان آسلاماق
ص۲۶
هردن ده آنسیزین( ناگهانی) اوخوجویا سورپرایز حاضیرلاییر. بو سورپرایز آجی دا اولا بیلر:
بیر کافه‌دن دانیشیر و یئری بوش اولان بیر اینساندان. روایت‌ده بیر حیکایه کیمی اوستالیغلا فضاسازی ائدیر و صمیمیت‌له کافه‌ده اولمایان سئوگیلیسیله صحبت ائدیر. سونرا سون بند‌ده سون ضربه‌نی وورور :
ایندی یئرین بوش اولسادا
گؤزلرینین رنگی اوستومه داغیلمیش
و کاپشئنی‌مین جئبینی آختاریر پولیس‌لر
ساده‌جه سن بیلیرسن من اؤزومو اؤلدورمه‌میشم
و قاتیل سویوق قانلی‌لیقلا اوزاقلاشیر تاکسی‌ده.
ص ۸۸
و بوردا اوخوجو حیرت ایچینده شعرین اینانیلماز سونونو سئیر ائدیر. فیکره دالیر. بوردا «طوفاندان سونرا ارخایینلیق » دئییل بلکه «آرخایینلیق‌دان سونرا طوفان» روایت اولونور. شاعیر اوخوجونو بلیرسیزلیک( ابهام) ایچینده شعرایله باش‌باشا بوراخیر. بو گؤزل روایت دئییل بس ندیر؟ بو سپیدخوانی دئییل بس ندیر؟ پاشازاده‌نین شعرلری مدرن شعرین مولفه‌لرینی داشیییر و بونو دیزه دیزه اوخوجویا گؤستریر.
◾«آنیما»
آنیما ائرکه‌یین روحونون قادینی‌دیر. البته آنیمادان دانیشاندا گرک ادبیات و پسیکولوژی‌نین آراسیندا اولان باغادا باخاق. آنیما‌ بیر کهن‌الگو دور کی ائتکیسی ائرکه‌یین اوزه‌رینده، آنانین ائتکیسینه باغلیدیر. شاعیر عشق‌دن یازاندا، وطن‌‌دن، طبیعت‌دن یازاندا، آنیمانی اونون شعرلرینده گؤرمک اولور. چون چوخ شئ‌ده قادین سیمگه‌سی وار. وطن آنادیر، طبیعت‌ده دوغوم وار. اصلن هر نه‌ده کی آرتماق (تکثیر) قابلیتی وار، ائرکه‌یین روحونون قادینی(آنیما) ایله باغیلی‌لیغی وار. وورغولامالییام کی آنیما ائرکک‌ده اولوملو و اولومسوز ائتکیسی اولا بیلر‌. یعنی آنیمانین آیدین ائتکی‌سی‌ده اولا بیلر، قارانلیق ائتکیسی‌ده اولا بیلر و بونلار هامیسی ائرکه‌یین آناسینین ائتکیسی‌نه قاییدیر. البته یونگ آنیمانین ایکی یؤنه‌لییینی یاخشی بیلیر و دئییر کی بو مساله ائرکک‌ده تکاملا سبب اولور.
اوخولدا بارماغیمی قالدیریب
سنی سئویرم سؤیله‌مه‌یی،
شهرین میدانیندا یومروغومو قالدیریب
رد اول جنایتکار دئمه‌یی
سئومه‌یی
سئومه‌مه‌یی
سندن اؤیرنمیشدیم
ص۵۸
…اوخو فینجانین دیبینده‌کی هیروگلیف فالیمی
او منم می گلین گئییمینده بی دوران کیشی؟
من اذر آییندانام
بیر آز ارم
قالانیم قادیندیر
قالانیم دئی
پاییز دئییلم
اؤزونو قوجاقلاییب بوزولموش قیش قادینی‌یام…
ص۶۶
شاعیر شعرلرده آیرینتیلارا باخیر، بوتونجول(کلی) دانیشمیر. شاعیرین شعرلرینده فرم دئییشیر. بو فرم قیسا و اوزون شعرلرین هامیسیندا اؤزون گوستریر. البته بونو وورغولایا بیله‌رم کی پاشازاده اوزون شعرلرده لاپ یارادیجی و اوغورلو عمل ائدیر. او اوزون شعرده چؤخ گؤردویوموز شعرلر کیمی ساده‌جه دیزه اوره‌تیمی(تولید) یاپمیر بلکه بونلارین روایی تمل‌ینه چؤخلو اؤنم وئریر. چون اوزون آغ شعر یازماق و اونو ساغلام مقصده یئتیرمک دوغرودان چتیندی. پاشازاده شعرلرینده عینیتی و ذهنیتی بیربیرینه جالاقلاییر. او روایت ائدنده خطی روایت ائتمیر. اونون شعرلرینده استحاله‌، آشنایی زدایی و باشقا مؤلفه‌لر سبب اولور شعر سیرادان بیر شعر اولمایا. هردن سوروشولور هانسی شاعیری، یازاری یا کیتابی مکمل بیلیرسن؟ منجه بیر کیتاب، شاعیر یا یازارا مکمل دئمک اونلاری انلاماماقدیر.. بیر کیتابی مکمل بیلمک ان بؤیوک ستم‌دی یازارین حاققیندا. چون شاعیر یا یازار مکمل اولسا دایانارلار و کیتاب مکمل اولسا اوندان سونرا داها کیتاب یازیلماز. اونچون هئچ شاعیر، هئچ یازار و اوزللیکله هئچ کیتاب مکمل دئییل. امما یاخشی کیتاب اوخویاندا و اوستا شاعیر یا یازار گؤرنده اینتیظار چوخالیر. پاشازاده اؤزو بو‌ سورغونو اؤنجه دئدیییم کیمی کیتابین سونوندا یاخشی جاوابلاییب :
گؤزلریمی چک
قوی راحاتجا دوشونک

دوشونمه بورادا اؤنجه دئدییم کیمی گئنیش انلام داشییر. شاعیر آینادا اؤل_دیریلیر
بلکه شاعیر بوردا بیزه باشقا شعرلر و باشقا کیتابین خبرین وئریر. چون شاعیرین بیر گئنیش خیالی و سانباللی تجروبه‌سی واردیر. شاعیر ائله بو کیتابدان سونرا یازدیغی اوچ شعرده بیلدیردی کی دایانماییب و بو گوزل کیتابین اردی گله‌جک. اؤرنک:

کلاستروفوبیا

قاپی‌دان ایچری کئچن اشیاءلاری آلکوللاییرامسا
پنجره‌دن سیزان هر بیر شئیی
قوشلارین سسینی
چیچکلرین قوخوسونو
هاوانی
و اوزاق کئچمیشده اؤپوشدویومو خاطیرلاییب آلکوللاییرامسا
فیکیر واسواسی‌لیغی دئییل
آردی کسیلمه‌ین فاجعه‌لرین نورمال قورخولاری‌دیر…

کیتابی او ایکی شیفره، او ایکی سای/ی سیز صحیفه‌لر، او ایکی ازل و ابد گؤسترگه‌لریله باش‌باشا بوراخیرام و بو باخیشی بو کیتابدان فارسجایا چئویردیییم بیر شعرله بیتیریرم.

 اگر نباری

مثل انسانی که در آینه‌ها منعکس نمی‌شود
مقابل‌ات ایستاده‌ام
می‌بینی؟

در تلاقی بودن و نبودن، از کنج خلاء
تو را صدا می‌زنم
می‌شنوی؟

تا کن یک لحظه بال‌های‌ات را
در کیف‌ات که از پوست‌سمور است، بگذار
در زمین یک نفر
با احساس تو، هستی خود را می‌سنجد
احساس می‌کنی؟

پای‌ات را برهنه روی خاک بگذار!
تخم گیاهان از آفت زردی پوسیده خواهد شد،
اگر نباری!

بشناس خاکی که جان‌اش در درون‌اش می‌پوسد
خاک
مادر گرد و غباری است
که بر عینک‌ات نشسته است!

و من
جانی که از و‌‌َرز دادن گِل به‌وجود آمده
در دنیایی با بعدهای کشف نشده زندگی می‌کنم.

هی…! گیسوان‌ات قلم‌موی جادویی نقّاش‌ها!
با نوک قلم‌موی گیسوان‌ات سینه‌ام را مورمور کرده،
مانند نقش‌هایی پنهان، مرا برجسته کن
مثل اثر انگشت جانیانی که بر روی اشیا برجسته می‌شود.

تا این وجود، داغ نخورده
برای هیچ معبودی عبادت نخواهد کرد
رنگ لب‌های‌ات را به لب‌های بی‌روح‌ام برسان.

آفریده‌ی خود را نام‌گذاری کن
اسم بگذار؛
بر مخلوقی
که با یک نگاه‌ات
سلول‌های پراکنده‌اش یک‌جا جمع شده است.

شاعیر: زامان پاشازاده
برگردان به فارسی: ثریا خلیق‌خیاوی

چاپ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

او سای/ی‌سیز صحیفه‌لر؛ زامان پاشازاده‌نین «آینادا اؤل-‌دیریلمک» کیتابینا قیسا باخیش

ثریا خلیق خیاوی
www.ishiq.net

آذربایجان ادبیات و اینجه‌صنعت سایتی

او سای/ی‌سیز صحیفه‌لر؛ زامان پاشازاده‌نین «آینادا اؤل-‌دیریلمک» کیتابینا قیسا باخیش

ثریا خلیق خیاوی
www.ishiq.net

آذربایجان ادبیات و اینجه‌صنعت سایتی

او سای/ی‌سیز صحیفه‌لر؛ زامان پاشازاده‌نین «آینادا اؤل-‌دیریلمک» کیتابینا قیسا باخیش

ثریا خلیق خیاوی
www.ishiq.net

آذربایجان ادبیات و اینجه‌صنعت سایتی