ایشیق 1
آذربایجان معلم‌لری و تحصیل مساله‌سی
ایشیق 2

آذربایجان قفه‌خانالاری

ایشیق 3

آذربایجان و مهاجرت مساله‌سی

ایشیق 4
آذربایجان توی‌لاری

kabir
بوفالو خاللی صنم
رقیه کبیری

  «گئنه ده گلدی!» دئدیم. چکیلیب، طؤوله‌نین قارانلیق یئرینده دالیمی آخیرا چئوردیم. آخیر دئدییین ده، قدیم آخیرلار. بیر قاپیسی وار ایدی، بیرده طاغدان آچیلمیش بیر باجا. کور اوغلونو توولایان باجا، قیرآتین قانادینین جوجرمه‌سینه مانع اولان باجا.
طؤوله‌نین قارانلیغیندا، یوخونون شیرین چاغیندا، دان، باجادان سؤکولوب، طؤوله‌یه تؤکولردی. باجا بویدا اویناغان ایشیق طؤوله‌نین اورتاسینا اوزاناردی. آیاق اوستونده یاتان، یئره سره‌له‌نن آت ایلخیسی‌نین هامیسی بیردن یوخودان آییلیب، چؤله آپاریلمازدان اوول، یئم‌ین یئییب، سویون ایچردی. گئجه‌لر ده ایلخی‌نین هامیسی باجا بویوندا آی ایشیغینا دالیب، یوخویا گئدردیلر. ایندیسه اوزون بیر سالونا آچیلمیش پنجره‌لرین أته‌یینده‌کی آخیرلارا یئم تؤکوب، سو قابی یاراشدیریب، دیوارلاری کاشی دوزولموش خانا- خانا زاغالارین آدینی طؤوله قویوبلار. گؤیدن آسیلمیش لامپالارین خئیریندن، گئجه- گوندوزو ایتیرمیشیک.
مئهتر باشی‌نین آیاقلارینین سسی بیر یانا، آن باشی قامچینی قیچینا وورماغیندان آجیغیم توتار. اراده‌سیز دیشلریمی اونا قیجیردارام. اؤزومو زور- بیللاهینان ساخلایارام کی اونون قامچی اوینادان ألینی دیشله‌مه‌ییم.
مئهتر باشی سامان اوستونده یئریینده گالوش‌لاریندان چیخان سسه کیریخیرام. دئیرم بلکه قارشی طؤوله‌ده‌کی آت دالبادال چئزیر. مئهتر باشی او آت قویروغو ساچیینان، یئریینده دئییر بلکه هانسی اصیل آت قدم۱ گئدیر. بیری یوخدور اونا دوشوندورسون کی، آتلارین اصالتی قویوروغا دئییل، تُخومادی.
مئهترباشی‌نین آیاق سسیندن علاوه آیری سس ده گلیر. قولاقلاریمی شوشله‌دیم. یوخ…، یییه‌مین آیاق سسی دئییل. او، قارا چکمه‌لری‌ایله سامان اوسته یئرینده، دئیه‌رم بلکه بیر قولون۲ قدم گئدیر. آمما بو سس، سامان اوستونده دورتولن سیچان سسی کیمی‌دیر.
مئهتر باشی‌ایله یانینداکی گلیب، آخیرین قاباغیندا دایانیب‌لار. دؤنوب باخمیرام. مئهتر باشی گؤرمک ایسته‌دییم سون آدمیزاددیر. ایسته‌مه‌سم ده سس‌لری هاوادان قولاغیما تؤکولور. بو سسی ایندیه‌جن ائشیتمه‌میشم.
– جل‌الخالق! بئله ده گؤزللیخ اولار؟ اصیل آت بونا دئییرلر. عؤمورومده بئله خوش دوروشوقلو، گؤزل آت گؤرمه‌میشم. گؤنونه بیر باح!… ائله‌بیل آغ- آپباغ مخمردی.
– گؤزللیغه دئییل دؤهتور جان، پیس اوزلودی. بیر پانسیونو جانا گتیریب. ایندی‌یه‌جن بیر سیلمینی۳ اؤزونه یول وئرمه‌ییب.
– نئچه یاشی وار؟
– جوتلشمه‌‌نین لاپ بئله شیرین یاشی، دؤرد یاشی وار. ایکی ایلدی بو پانسیوندا قالیر. هئش کیمه، یییه‌سینه بئله مینیک وئرمیر.
– جان وئریر اصلاح نژادا.
– فحل فصیلی مایدانلار سیلمی‌دن اؤتور زنجیر قیرار، آمما بو ایپی قیرخ قویمور بیری اونا یاخینلاشسین.
– تورکمن دی؟
– دؤهتور جان قاریشیق تُوخومدی.
– پس هیبریددی۴!
مئهتر باشی تمسخرلی بیر لحن‌ ایله دئییر:
– هه، یییه‌سی دئییر پگاز۵، بوسفال۶، بیرده دورآت- قیراتین ژنی قاریشیب بو دیک باش مایدانین قانینا.
مئهتر باشی‌نین تمسخرلی لحن‌‌ایله دانیشیق سسی شوشله‌دیغیم قولاغیمدان ایچری تؤکولور. اونون دانیشیق لحنی ألینده اویناتدیغی قامچی کیمی‌دیر. هر ایکیسی ده منیم جینیمی کلّه‌مه وورور. اونون عادتی‌دیر منیم ایرق- سویومو بیریسینه تانیتدیراندا، قامچینی ألینده اویناتسین، مسخره سؤزلری دیلینده.
– آمما من دئییرم هیتلر ژنی قاریشیب بو مایدانین قانینا دؤهتور جان! ائشیدیبسن دا دئیرلر هیتلر اؤز ایرق- سویونو ساخلاماق اوچون قانینی آدامنان توتدو، حئیوانا جان پای- پولوش ائله‌ییب؟ دئیرلر آتینا دا اؤزز قانیندان تزریق ائله‌ییب.
– هیتلرین آتی یوخ‌ایدی، ایتی وار ایدی.
مئهتر‌باشی، «آت‌نان ایتین ائله ده چوخ فرقی یوخدی» دئدی. دؤندوم باخیم گؤروم، مهتر باشینین یانینداکی آدام نئجه بیریسی‌دیر. من دؤنمکده، اولار ایکیسی ده طؤوله‌نین قاپیسیندان ایچری گئچدیلر.
اؤزومو سایمامازلیغا ووردوم. باشیم یوخاریدا، طؤوله‌نین طاغیندان آسلانمیش ایشیغا باخدیم. یادیما گلمیر بو ایشیق نه زاماندان بری منیم آی، اولدوزوم، گونشیم اولوب.
مئهتر باشی ألینی بئلیمه، باشیما چکیر. دیشلریمی قیجیردیرام. آز قالیرام جوفت تپیک‌له قارنینا قویوم. آمما قیسسا گلیرم. یالنیز فیرنا چکیب، باشیمی ألینین آلتیندان قاچیردیرام. اونون أل چکن گونو یوخدو. بو گونه جن اوندان پیس‌اوزلو بیر آدمیزاد گؤرمه‌میشم. گئنه ألینی بویون- بوغازیما چکیر. بوینومداکی خالی یانینداکی آداما گؤستریر.
– بونو گؤروسن دؤهتور، ایسکندرین ده آتینین بوینوندا بئله بیر خال وار ایدی. اونا گؤره آدینی قویموشدو بوسفال. ایسکندرین آتینین خالی آغ‌ایدی، صنم‌ین خالی قره‌دی. دئیرلرایسکندرین آتی تک‌شوناس‌ایدی، یییه‌سیندن علاوه هئش کیمه مینیک وئرمزدی. بو دیک باش مایدان اونون دا اوزون آغاردیب. ایندیه‌جن هئچ بیر آت اولماییب منه مینیک وئرمه‌سین. آمما دوزون دئسم، بو ایپی‌قیریغا یاخینلاشاممیرام بئله. یییه‌سی ائله بو خالینا آللانیب، ائی‌بئله پولو یاتیردیب بیر دلی‌سوو دیک باشدا. دا بیلمیر خالا دئییل، حالادی. آتی مینیب حال ائله‌مه‌دین، بئش عابباسی‌یا بئله دَیمز.
– محشردی. ائله بیل بوفالو باشینی دؤیمه دؤیوبلر بوینوندا.
– یییه‌سینین دئدیینه گؤره آناسی دا بو دیک باش کیمی‌ایمیش. اونا گؤره اونو مصنوعی صورتده مایالاییبلار۷. بو دا اونون تؤره‌مه‌سیدی.
– چاره‌سی بودی کی سیلمی‌نی ده بو طؤله‌یه باغلییاسیز.
– هر ایش گؤرموشم دؤهتورجان، فایدا وئرمیر. او طرفدن ده یییه‌سی اصرار ائلیر ایندی آتلارین فحل فصیلیدی. دئییر بلکه بیز ایشمیزی یاخچی گؤرموروخ.
مئهتر باشی بیردن بیره پیقیلداییب گولور. ألینی یانینداکی آدامین چیینیه قویوب دئییر:
– سنه بیر سؤز دئییم دؤهتور، اؤز آرامیزدا قالسین. سیراغا گئجه بیردن بیره بیر فیکیر عاغلیما تاخیلدی. سس‌سیز صداسیز گتیریب، یاریم چَتَول ایچگینی بیر سطیل سویا قاتیب، تؤکدوم بو خان صنمین سو قابینا. سورا بیر سیلمی‌نی اؤتوردوم بونون طؤوله‌سینه. گئجه یاریسی نه اولدی؟! عرفات محشر!… بیلمیرسن بو ایپی قیریخ نئجه دلی‌یه دؤنموشدو. سیلمی‌نی طؤوله‌دن چیخارماسایدیم، سحر لئشینی ییغیشدیرمالییدیم.
آز قالیرام او گئجه‌نین آجیغینی یالانچی مئهترباشینین قارنینداچیخاریم. قارنینین آلتیندان بیر جوت تپیک لاپ حاققیدی. آز قالیرام دیل آچیب اونون یالانینی چیخاردیم،«هانسی سیلمی؟! نه واختدان مئهتر باشی‌نین آتی سیلمی اولوب؟» دئییم. ایندی باشا دوشورم او گئجه منیم باشیما نه اویون گتیریب. اؤز- اؤزومه دئیردیم گؤره‌سن منه نه اولوب، هئچ ائله بیر حالا دوشمه‌میشدیم!
دئیه‌سن مئهتر باشینین یانینداکی، ائشیتدیی سؤزدن خوشلانماییب. قارشلارینی ییغیب گئنه ألینی بئیلیمه، باشیما چکیر. ألینه باخیرام. ألینده قامچی یوخدور. گؤزلویورم گؤروم بو نوازیشین سونو هارا چاتاجاق. مئهتر باشی اونون قولوندان توتوب دئییر:
– دؤهتور جان، گؤزله. بو ایپی قیریخ قفیلدن تپیک آتار.
او ایسه ألینی باشیمدان بوغازیمداکی خالا ساری چکیر. بوینومداکی بوفالو خالیمی نوازیش ائله‌ییب، دئییر:
– هانی آخی؟ بو کی چوخ حمیل‌دی! گؤزلرینه بیر باخ! پار- پار پاریلداییر.
– آللانما دؤهتورجان، آللانما. به‌خود اولوبدی اونا واله اولوبسان. اونا گؤره ده بئله حمیل- حمیل سنه باخیر.
مئهتر باشی هله بو گونه جن هوش ائله‌مه‌ییب کی من ألینده قامچی اولمایان هر هانسی بیر آدمیزادی تپیک‌له‌مه‌رم.
– نه دئییم! بیر دفعه‌ده بیر سیلمی گؤندرین یانینا، اگر گئنه یول وئرمه‌سه چاره‌ یوخدو، مصنوعی صورتده مایالاندیرارام.
ایکیسی ده طؤوله‌نین قاپیسیندان ائشییه چیخیرلار. دؤنوب آرخالاریندان باخیرام. مئهتر‌باشی قامچینی قیچینا وورا- وورا اوزاقلاشیر. دئییرم بلکه قارشی طؤوله‌ده‌کی آت دالبادال چئزیر، بیر سیچان سامان اوستونده دورتولور…

۹۴٫۶٫۲۹

ایضاح‌لار:
۱- قدم گئتمک: آتلارین بیر نوع یئریشی‌دیر. آت قدم گئدنده، بیر جوت أل- آیاغیندان، بیر ألی یا آیاغی نوبتی یوخاری‌دا، اوچو یئرده اولار.
۲- قولون: آلتی آیلیغا جان آت بالاسینا قولون دئیرلر.
۳- سیلمی: آیغیر. نر آت.
۴- آتلارین اصیل نژادلارینین اسپرمینی مصنوعی واژن‌ده استریل صورتده ییغیب، بعضی مواد ایله قاریشدیریب، سونرا ویاللارا مایع آزت دا (منفی ۸۰ درجه) دونداریب، ساخلارلار. آت‌لارین فحل فصلی، پی‌پت‌له بو اسپرمی مادیانلارین دؤل ائوینه (رحم) تؤکوب، بئله‌لیکده مادیانلاری مصنوعی صورتده سئچیلمیش توخوم‌لاری ایله بارور ائلرلر.
۵- یونان میفولوژیسینده قانادلی بیر آتدیر، آندرومدانی (زنجیرده کی قادین) دنیز قوللارینین ألیندن قورتارماغا چالیشیر.
۶- بوسفال: مقدونیه‌لی ایسکندرین آتی.
۷- مصنوعی مایالاما: مصنوعی لقاح

2 پاسخ

  1. چوخ لذت آلدیم بو حیکایه دن. ساغولون خانیم کبیری. ان چوخ به یه ندییم یئری: ألینه باخیرام. ألینده قامچی یوخدور…

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *