بوگون یکشنبه 29 فروردین 1400 ساعات 14:46
ایشیق 1
آذربایجان معلم‌لری و تحصیل مساله‌سی
ایشیق 2

آذربایجان قفه‌خانالاری

ایشیق 3

آذربایجان و مهاجرت مساله‌سی

ایشیق 4
آذربایجان توی‌لاری

afrasiyab
دوداقلار اؤپوجوک اکیللر پاییز باغیندا…
افراسیاب نوراللهی
(خانم معصوم جبارپورون “سئوگیلی‌لر گونو” آدلی شعری اوزه‌رینده)

یای ایله پاییز اؤپوشمه‌سینده
ترله‌ییر قیرمیزی ترلییی پاییز آیی‌نین
قیرمیزی سیچراییر یاناقلارینا
سئویشمک ایسته‌ییر گونش بیر آنلیق
سئوگی،
تای کئشیک گئییر باشماقلارینی
گونش
قاشلاریما بنزه‌ین
بیر آی آراییر…
بیر آن تاپینجا_
دوداقلار اؤپوجوک اکیللر پاییز باغیندا…
***
قارانلیق آییریر
گونش ایله آیی
تامارزی قالیرلار دوداقلار بیر اؤپوشمه‌یه
تانری گؤزلرین یومور
سوسور
دینمه‌ییر
بلکه ده دؤزنمیر بو آیریلیغا
بلکه ده
او اوزدن
هر پاییز آسمان اورکدن های چکیر
یاغیر
آغلاییر
باخسانا
خزل چئینه‌ییر زوماری، یایی
قیرمیزا بویانیر گونشین ساچی
آیین اوره‌یینه،
قان سیچراییر
گونش
ساچلارین دولاییر
آیین بوینونا هر سحر و هر آخشام واختلاری
و جان آتیرلار بیربیرلرینین گؤروشونه آللاهین هر وئرن گونو
و او قدر آتشین بیر عشق اولوشور گئت گئده گونشده
آیریلیقدان ساپ ساری اولور کی آیین اوزو
تانری قیامت قوپار دئیه یاساقلاییر بو گؤروشو ابدیلیک

                             ***

باشلیغی اولماسا، بیر او قدر آلینماز بو شعر.
باشلیق و شعر…
عمومیتله شعرین گلیشیم مرحله‌لرینده، تا بو سورالارادک، شعرلر باشلیق‌سیز اولارمیش. شعره باشلیق قویماق، عنوان سئچمک بو سورالارین سؤزودور. بو او دئمک دئییل کی، شعرلرین هامیسینین حکماً عنوانی اولمالیدیر. یوخ…عنوانسیزدا اولا بیلر. حالادا اولا بیلر. آما بعضی شعرلر باشلیقسیز اولمور! اولور آما نسه ائله بیل چاتیشمایان بیر شئیلری اولور. بو تیپلی شعرلرده، باشلیق تاماملاییجی اولور. بونو شاعیر اؤزو ان یاخشی بیلیر…
بو شعرده او شعرلردندی. باشلیغی اولماسا، یا باشلیق یئرینه کیچیجیک بیر ایضاحی اولماسا، دوغروسو اوخوجو قالار. معما کیمی نظره گلر. یا آلینمادیغیندان ضعیف بیر اثر کیمی دیرلندیریلر. اویسا، شعرین گؤره وی اوخوجونو چتینه سالماق دئییل، اوخوجونون ذوقوندا بیر تزه‌لیک ائله‌مکدیر. اوخوجونون ذوق پیلله‌سینه، فیکیر پیلله‌سینه، تخیل پیلله‌سینه نسه تزه و گؤزه‌ل بیر شئیلر قاتماقدیر شعرین و پوئزیانین ان باشلیجا گؤره‌وی.
بو شعر “سئوگیلی‌لر گونو”نو ترنم ائدن بیر شعردی. یایین ان سونونجو گونو… دوغال اولاراق عادی بیر گوندور، باشقا گونلره تای.. یئگانه اؤزه‌للییی او آدین اونا وئریلمه‌سیدیر. بئله اولونجا آرتیق سیرادان بیر گون دئییل، اؤزه‌ل بیر گون اولور.. دونیانین بوتون سئوگیلی‌لری، سئوگی جوتلوک‌لری، بو گون اوچون چئشیدلی سورپیریزلر دوشونور، چئشیدلی حاضیرلیقلاردا بولونور و چئشیدلی قاتقیلار قاتیرلار بو گونو داحادا گؤزه‌للشدیرمک اوچون. سئوگیلی‌لرینی داحادا موتلو ائتمکلری اوچون. هامیسیندادا ذوق و فیکیر و لذت توتوملوغو…
بو شعری دوشونن شاعیرینده بیر سئوگیلیسی وار. یوخسا ندن بئله بیر اؤزه‌للییی و بئله بیر ذوق وئریجی شئیلری دوشونسون کی؟!.. چکیلر بیر بوجاغا و اؤز اؤزونه “احمدین، محمدین بیر سئوگیلیسی وار، منیمده قوللاریم ندن بوم بوش قالار” کیمی سؤزلر سؤیلردی.
او سئوگیلی یا اوزاقلاردا بیریسیدیر یادا یاخینلارداسا، گؤروشمک ایمکانلاری ندنسه، نلردنسه چوخ چتینلیک‌له باش توتان و قیساجا سوره‌ن بیر شئی اولور؛ یوخسا بو یای ایله پاییز گؤروشمه‌سی کیمی و یا گونشله آی گؤروشو کیمی ایمکانسیز اولدوغو بو قدر بو شعره یانسیمازدی. حله حتی بو سئوگیلی‌لر گؤروشمه‌ییبلرده دئیه بیلریک بیر آز درینه گئتسک…
بو اؤزه‌ل گونون بئله بیر زامانا تصادف ائتمه‌سی، یای-پاییز و گونش-آی جوتلوک‌لری، عینی حالدا گونش-یای و پاییز-آی اوخشارلیقلاری و اؤزونون یای-پاییز و گونش-آی تامارزی جوتلوک‌لرینه بنزه‌ین سئوداسی و سئودالیسی بوندان گؤزه ل و بوندان ائتگیله‌ییجی ترنم اولونا بیلمزدی دوغروسو..
گونش
قاشلاریما بنزه‌ین
بیر آی آراییر…
بیر آن تاپینجا_
دوداقلار اؤپوجوک اکیللر پاییز باغیندا…
“بیر آن تاپینجا
دوداقلار اؤپوجوک اکیللر پاییز باغیندا”… باخسانیز، دوداقلار اؤپوشمور، اؤپوجوکلر اکیللر!.. بئجرمک ایچین و بئجریب یئتیرمک ایچین. اؤپوجوکلر اکیللر گله‌جکده اؤپوشمک ایچین، همده پاییز باغیندا!.. دوزدو اکینی پاییزدا اکرلر، آما داحا باغدا دئییل، اکینه‌جکلرده! آما بوراسی “پاییز باغی” دئییر! یعنی ایمکانسیز بیر اکین… آما اومود وار! یوخسا نییه اکردیلرکی؟.. سونرا بیلیندییی کیمی قارانلیق دوشور اورتایا و “بیر اؤپوشمه یه” تامارزی قالیرلار گونش و آی سئوگیلی‌لری عینی حالدا همن قارانلیق و همن گئجه یای و پاییزیندا آراسینا قونور و اونلاریدا عینی گؤزله نیلن گؤروشه و عینی “بیر اؤپوشه” حسرت قویور..
آرایا قارانلیق دوشور. آرایا گئجه قونور. آرایا حسرت دوشور. آرایا آیریلیق دوشور. گؤروشمه‌دن دوشن آیریلیق. بیر تهر اصلی کرمین آراسینا دوشن کئشیش قارا ملیک کیمی و بیر یاندان آچیلیب او بیر یاندان باغلانان قارا دویمه لر کیمی دوشور و آهلارا و آتشلره سبب اولور. بو آهدان، بو آتشدن گونشین یانقلارینا قیرمیزی سیچراییر و آیین اوزونه ساری دوشور بو آیریلیقدان. عینی ایله یای کرم کیمی آلوولار ایچینده بیشمه یه و پاییزدا ابدی خزل چئینه مه یه محکوم اولور.
و بو حسرت و بو سئوگی و بو عشق او قدر گوجلو اولورکی، تانری بو سئوگیلی لرین و بو جوتلوک لرین گؤروشونو “قیامت” قوپارار دئیه ابدی یاساقلاییر و بو قیامتین قوپماسیندان هر کس قورخسادا، شاعیر خانیم بو قیامته و بو گؤروشه جان آتیر و اومود باغلاییر و او اوزدندیرکی،بیر آن تاپینجا، دوداقلار اؤپوجوکلر اکیر پاییز باغیندا….

پاییز ۹۴ تهران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *