ایشیق 1
آذربایجان معلم‌لری و تحصیل مساله‌سی
ایشیق 2

آذربایجان قفه‌خانالاری

ایشیق 3

آذربایجان و مهاجرت مساله‌سی

ایشیق 4
آذربایجان توی‌لاری

سسلی حئکایه‌لر 04 – بیر قیش، بیر کند، بیر نار – سسلندیرن: کبری میرحسینی

بير قيش، بير كند، بير نار

پايـيز آخشامي‌نـين سرين‌لييينه باخماياراق يامان ترله‌ميشديم. تئز- تئز گئري دؤنوب آرخامجا باخيرديم، يـول اوزونو هئچ بير قارالتـي گؤزه ديميردي. دايانـيب، يـولون قيراغـينداكي بير داشين اوستونده اوتوروب، چانتامي يـئره قويدوم. يـورغونلوقدان آنامين داليجا دئـيينيرديم:
«رحمتلييين قـيزي الينه گله‌ني دولدوروب چانتايا…».
اينصافن «يايجيلي» چايخاناسيندا قهوه‌چي منه تكليف ائتدي‌ كي: «آي قارداش چانتاني قوي بوردا قالسين، وئره‌رم گوموش‌آوالي‌لار گتيره‌ر كنده».
منسه اونون تكليفينه راضي اولمايـيب‌‌- بونون نه‌يي وار كي، آپارارام‌- دئديم. دوغروسو ماشيندان دوشوب چايخانايا گيرنده چانتا نظريمه چوخ يـونگول گلدي. آنجاق «يايجيلي» يوخوشونو چيخديقجا شووقريب گئت به گئت آغـيرلاشيردي. بئله‌جه بير ساعات يـول گئتمه‌ميش يـورولوب قالديم. بيرآز تؤوشه‌يـيمي درديكدن سونرا آياغا قالخيب، چانتاني گؤتوروب يـولا دوشدوم. يـئنه هر نئچه آدديمدان بير، – بير آتلي بلكه گلدي‌- دئـيه، دؤنوب حسرت‌له آرخاما باخـيرديم. بئله اولسايدي چانتامي آتلي‌يا وئريب اؤزوم‌ ده پييادا گون باتماميش كنده چاتارديم. حايـيف‌ كي، يـول ‌اوزونو هئچ بير گل- گئت گؤزه گؤرونموردو. چاره‌سيز آستا، آستا يـئريمه‌يه باشلاديم…
گوموش‌آوايا چاتاندا كوچه‌لرده مال‌- حئـيـوان سسيندن قولاق توتولوردو. گؤيه قالخان توز-تورپاقدان، گؤز- گؤزو گؤرموردو. ال‌لرده اولان فانـيس‌لارين ايشيغـيني، توز- تورپاق دومان ‌كيمي بوروموشدو. قـيچ‌لاريم يـورغونلوقدان سورونسه ‌ده گوجومو توپلايـيب‌- بركتلي اولسون‌- دئـيه، اوجادان سسلنديم. حئـيـوان‌لارين آراسينداكي بير گنج اوغلان مني سسيمدن تانـيـيـيب، فانـيس الينده منه ياخـين‌لاشدي:
– يـورولماياسان ميرزه‌- دئـيه، چانتاني اليمدن آلدي. سونرا آرتـيردي:
– ايه خبر وئره‌يدين گله‌يديك قاباغـينا دايـنا،
– چوخ ساغ اول احد، اؤزوم ياواش – ياواش گلديم – دئديم.
احد فانـيسين سولغون ايشيغـينـي آياغـيمين آلتـينا سالا- سالا، مني آپاريب منزيليمين قاپي‌‌سينا چاتديردي. قاپينـي چالاندا، قـيزقايـيت ننه قاپينـي آچيب، الينده‌كي قوللوقچونو يـوخاري قالخـيزيب، ايشيغـيني اوزومه سالدي. مني گؤرجك «بويور! بويور!» دئـيه، دالي چكيلدي. منسه سالام وئريب كيشي‌سي‌نين حالـينـي سوروشوب، ايچه‌ري گيرديم. اوچ‌- دؤرد پالچـيق پيلله‌ني يـوخاري قالخـيب منزيليمه چاتديم. تاخچادان كيربيتي گؤتوروب اوّلجه فانـيسي، سونرا تور چيراغـينـي يانديرديم. تور چيراغـي‌نـين ايشيغـي اوتاغـيمين پنجره‌سيندن چيخـيب، زيل قارانليغـي يارا- يارا دوز كندين او باشينا قده‌ر اوزانـيب گئتدي. اوتاغـيمين قاپيسي چالـيناندا من آياغا دورونجا قـيزقايـيت ننه الينده‌كي سيني‌ني آستانايا قويوب ‌گئري قايـيتدي. او، سيني‌يه بير- ايكي ال چؤره‌يي، بير پييالا قاتـيق، بير قاچ ‌دا پنير قويموشدو. قاتـيق- چؤر‌ك‌دن بير- ايكي تيكه يـئيـيب، چانتامي بوشالتماغا باشلاديم. دوغرودان‌ دا آنام الينه گله‌ني چانتاما دولدورموشدو. مئيوه‌ ده دئـيه‌نده: بئش اون‌ دنه آلما، بير نئچه خييار، بير تكجه ‌دنه ده نار چانتامدان چيخدي. خييارلارلا آلمالارين ياري‌سينـي سيني‌يه يـيغـيب قـيزقايـيت ننه‌يه آپارديم. مئيوه‌لرين قالان‌لاري ايله ده گئجه گؤروشه گلن قوناق‌لاري يولا سالديم. تكجه ناري «قـيشدا گره‌يـيم اولار» دئـيه، چمدانا قويـوب ساخلاديم. آخي اؤتن قـيش بير ناسازين باخماغـينا گئدنده كندده هئچ‌ نه تاپانمايـيب خوناخام‌لا بيرليكده بير اوووج اريك چؤرده‌يي آپارميشديق. هله ‌ده بو ايشين آجـيسي ياديمدان چـيخماميشدي…
پايـيز فصلي سونا چاتـيب، قـيش فصلي آغ- آپباق آياق ايزلريله، داغ‌لارين باشيندان ائـنيب كنده ياخين‌لاشيردي. قـيش فصلي گاهدان يـول‌لاري باغلايـيب، شهرين گل- گئديني كسيردي. ائله بو سببه تبريزدن گلنده آنامين عونوانـينا بير نئچه مكتوب يازيب دوستوما وئرميشديم. – آنام مندن نيياران قالماسين‌- دئـيه، دوستوم هر آي بير مكتوب آناما چاتديراردي. قـيشدا كندلي‌لر قاپ‌- باجانـين جيريغـيـنـي نه قده‌ر مؤحكم قاپاسالار دا، يـئنه شاختا بابا بير يـول تاپيب اونلارين ناسازلـيق پايـيني ائو به ائـو پايلاياردي. گاهدان بو آرا دا منه ‌ده نؤوبه چاتـيردي. آنجاق هفته‌لرله ائـويمده يـئمه‌لي بير شئي تاپماسام‌ دا، يـئنه ‌ده تكجه ناري يـئمه‌يه قـييماديم. دؤنه- دؤنه ائـويمه قوناق گلسه ‌ده يـئنه تكجه ناري ساخلاديم. نهايت بير گون قـيزقايـيت ‌ننه قاپيمي چاليب:
– بالا، مشه گول‌اندام ناسازدي، كيشي ‌ده آشاغي‌دا سني گؤزله‌يير، دور گل گئد‌ك- دئدي.
ايستر- ايسته‌مز تكجه ناري چمداندان گؤتوروب آشاغي ائنديم. بئله‌ليكله تكجه ناري گول‌اندام خالانـين گؤروشونه آپارديق.
قـيشين قاراگونلري آغـير- آغـير كئچيردي. يـئنه بير گون ننه ‌ايله قـيزيلجا توتموش بير طلبه‌مين گؤروشونه گئتديك. منيم بير زادا گومانـيم گلميردي. قـيزقايـيت ننه
صانديغيندان اوچ یوورتا گؤتوردو. طلبه‌مين ائـوينه گيرنده، ناسازين ياسديغي‌نـيـن يانـيندا، سيني‌يه قويولموش بير نار گؤزومه ساتاشدي. ديققت‌له باخاندا، گول‌اندام خالايا آپارديغـيم ناري تانـيديم.
قاراقـيش سون گو‌ن‌لرينه ياخين‌لاشيردي. كندده بوتون جانلي‌لار يازين گلمه‌سيني صبيرسيزليكله گؤزله‌ييردي. بير گئجه كندلي‌لردن بيري گؤروشومه گلدي. او هله يـئره اوتورماميش پالتووونون جيبيندن بير نار چيخاريب تاخچايا قويدو. گئجه كئچدي قوناغـيم قاپيدان چيخماق هامان ناري گؤتوروب باخديم. پولوشويونون بوتون پره‌لري سينـيب، قابيغي‌نـين رنگي بوزارميشدي. دئمك، قيش فصليني بوتون كندي الدن- اله دولانميش تكجه ناريم اؤزومه قايـيتميشدي.

یک پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *