ایشیق 1
آذربایجان معلم‌لری و تحصیل مساله‌سی
ایشیق 2

آذربایجان قفه‌خانالاری

ایشیق 3

آذربایجان و مهاجرت مساله‌سی

ایشیق 4
آذربایجان توی‌لاری

anar
قيرميزي ليموزين
نار رضا

 او، قفيلجن داياندي. اطرافا بويلاندي. بورالار اونا هم تانيش گليردي، هم ده بو دار کوچه‌ني سانکي ايلک دفعه  گؤروردو. بير يا ايکي مرتبه‌لي ائولر، سليقه‌سيز حَيَطلرين قاريشيق قوخولاري، سال ديوارا ديره‌نن کور دالان. او، يا سانکي چوخ اوزاقلاردا قالميش خيال کيمي، ايلغيم کيمي، سوزولوب نازيلميش خاطيره‌لر کيمي، بولانيق يوخو کيمي غيرمعين بير عالمي آنديريردي. اوشاقليغي‌نين آنيملاري‌يديمي بو؟ يوخ، اوشاقليغي بو محله‌ده کئچمه‌ميشدي. بلکه هاچانسا، چوخ ايللر قاباق بورالارا کيمسه قوناق گليبميش، بلکه بو ائولرين بيرينده قوهوملاري، يا دوستلاري، تانيشلاري ياشاييرميش. يادينا سالا بيلميردي. ايشله‌دييي اداره‌نين يولو بو کوچه‌لردن کئچميردي. شهري سرگردان دولاشيب دخلي اولمايان محله‌لرده آزماق شاکري‌ده يوخدو. بس ندن بوتون يان-يؤره اونا بو قدر محرم گليردي، سانکي هاچانسا بو هندوري قاريش-قاريش، آدديم-آدديم هاديرلاميشدي. بيرده ايچينده‌کي  بو تشويش، غريبه  نيگارانچيليق، ناراحاتليق حسي – مشوم بير دويغو – هارداندي؟ سانکي ندنسه ائيمه نيردي. ندن؟ ايچينده ائله بير حس واردي کي، سانکي عؤمرو بويو ياشاديغي شهرين تانيش گلمه‌ين بير محله‌سينه دئييل، اؤزگه، ياد بير شهرين اونا تانيش گؤرونن کوچه‌لرينه دوشموشدو.

ساعاتينا باخدي. گئجه ياريسينا، پاترول ساعاتينا آز قاليردي. عؤمرو بويو ياشاديغي بو شهرين هر يؤنونه، هر استقامتينه، محله‌لري آراسينداکي مسافه‌لره بلد‌ايدي. بو دار کوچه‌لرين لابيرينتلريندن چيخيب گئنيش پروسپئکتلرله اؤزونو ائوينه چاتديرمالييدي. اون ايکي اولانا قدر. يوخسا گزه‌ينلره – پاترولا راست گليب سحره ده‌ک ساخلانيلا بيلردي.

بلکه آي ايشيغي‌ايدي اونو ائيمنديرن. مختلف بيچيملي، ياري اوچوق خرابه‌لري آنديران بو کؤهنه بينالارين، دويون دوشموش کلف کيمي بير-بيرينه دولاشميش ائنسيز کوچه‌لرين آدامسيزليغيندا، ”قو“ دئييب قولاق توتولان سسسيزلييينده آي ايشيغي اطرافي گوموشو- بوز بير رنگه – کول رنگينه بوياميشدي و اونا ائله گليردي کي، بو اؤلو رنگي هانسيسا باشقا بير دونيادان سيزيب-سوزولور. او، آي ضياسي‌نين کمندينه باغلانيب گئجه‌لر گؤزو آچيق گزن لوناتيک دئييلدي. يوخودادا دئييلدي. آييقدي. واختي، ساعاتي دقيق معينلشديره، حرکتلرينه نظارت ائده بيليردي. بيردن يوخودا چکيسيزليک عالمينديميش کيمي آياقلاري‌نين يونگولجه بير تکانييلا يئردن آرالانيب اوزون بير مسافه‌ني توللانتي‌يلا قطع ائتديييني‌ده خاطيرلادي، يئنه ده يوخودا قيچلاري‌نين قيج اولوب بيرجه آدديم آتا بيلمه‌ديييني‌ده. آما ايندي نه آياقلاري قيج اولموشدو – هميشه کي تک آدديملاييردي، نه ده چکيسيزلييين يونگوللوگونو دويوردو. يوخو دئييلدي بو.

بس اوندا گئجه نين بو واختي شهرين بو محله‌سينده نه ايشي واردي؟ نييه گلميشدي بورا، نئجه دوشموشدو بو يئره، هاچاندان بري بوردايدي؟ نه قدر چاليشيرديسا دا بو سواللارين بيرجه‌جييينه‌ده قطعي جاواب تاپا بيلميردي. ايچن‌ده دئييلدي کي، بو معماني سرخوشلوغونون آياغينا يازسين. تشويش حسي‌نين، آز قالا واهمه‌يه، قورخويا کئچه بيله‌جک نيگارانچيليغينين‌دا سببي بو ايدي. هم ده اوره‌يينه دامميشدي، اينديجه، لاپ بو ياخيندا نيين‌سه مشوم بير شئيين – نه‌يين؟ – باش وئره جييني فهمله دويموشدو. بو اؤن دويوم‌ايدي. او.يو ائيمنديرن.

کور دالانا آرخا چئويريب تيندن سولا بورولدو، بير نئچه آدديم آتاندان سونرا قارشيدا باشقا بير سال ديوارلا اوز-اوزه گلدي. يئني بير چيخمازا دوشموشدو، آما يئنه ده سول طرفده دار بير قاپي واردي، بو قاپيدان کئچيب حَيَطه يوخ، باشقا بير کوچه‌يه چيخدي و همين آنداجا اوره‌يينه دامميش قورخو دورولوب آيدينلاشماغا باشلادي؛ سسدن هورکموشدو.

باياق بلکه چوخ اوزاق بير هنير کيمي دويولان سس ايندي آرتيق اوغولتو کيمي ائشيديليردي. موتور اوغولتوسويدو. ايشه سالينيب قيزديريلان موتورون اوغولتوسو. آز سونرا موتور قيزاجاق و ماشين حرکت ائده‌جکدي. گئجه‌نين بو واختي، دار کوچه‌لردن هر هانسي بير ماشينين کئچمه‌سي امکانسيز اولان بو يئرده هله گؤرمه‌دييي آوتوموبيل ندن او.يو بئله خوفلانديريردي؟ اؤزوده بيلميردي، آما نه‌يين باهاسينا اولور-اولسون بو مشوم ماشيندان قاچيب قورتولماق، اوزاقلاشماق، خلاص اولماق ايسته‌ييردي.

او، آدديملاريني يئيينلتدي و آدديملاري‌نين يئيينلتمه‌سييله ماشين سسينين سرعتله ياخينلاشديغيني‌دا حس ائتدي. آز قالا پانيکايا قاپيليردي، آدديملاريني تلسديره-تلسديره قاچماغا باشلادي و قاچا-قاچا دوشونوردو کي، ماشين بو دار، دولاشيق کوچه‌لري بئله سرعتله نئجه کئچه بيلير؟

اوغولتو لاپ ياخيندان گليردي. او، اؤزونو مجبور ائله دي کي، قانريليب گئرييه باخسين. بير آن داياندي، دؤندو، باخدي. دار کوچه ني بئله دن-بئله، سکيدن-سکييه توتموش ايري، قيرميزي بير ليموزين دوز او.يون اوستونه گليردي، يگيرمي بئش-اوتوز مترليگينده ايدي. آني، سؤوق-طبيعي خيلاص اولماق ايستگييله. او. اؤزونو يانينداکي قاپيدان ايچري سالدي، قارانليق دهليزين ديوارينا سيخيليب گيزلندي. ائله بيل درحال ماشينيندا سرعتي آزالدي، اوغولتوسو سانکي ياواشيدي؛ حتّی اونون دايانديغيني دوشونمک اولاردي. آما قيرميزي ليموزين دايانماميشدي، انتهاسي اولکيندن فرقلي اولاراق خيلي آراملا حرکت ائديردي. او.يون گيزلندييي قاپييا ياخينلاشيردي.

… و گليب دوز قاپي نين قارشيسيندا داياناندا او. قيرميزي ليموزي‌نين ايچيني‌ده گؤردو. ماشينين ايچينده هئچ کس يوخ ايدي. سوروجوسو‌ده يوخدو، سوکانين آردينداکي يئر بومبوشدو.

***

…زنگلي ساعاتي هميشه کي  کيمي 7- نين اوستونه قويموشدو. آما ساعات زنگ چالماميش اؤزو اوياندي. غريبه  يوخوسونون اوشوتمه‌سي هله جانيندان چيخماميشدي. ايکي-اوچ ثانيه دن سونرا شورو دورولوب آيدينلاشدي: اؤز ائوينده، اؤز ياتاغيندا اولدوغونو درک ائتدي. اينديجه گؤردوکلري نين يوخو، قاراباسما اولدوغونو آنلادي و خفيفجه گولومسونوب باشيني بولادي.

يئني بير گون باشلانيردي. دوروب يويونمالي، ايدمان ائتمه‌لي، اوزونو قيرخمالي چاي ايچمه‌لي و ايشه گئتمه‌لييدي. بو گون گؤره‌سي اولدوغو ايشلري دوشوندو، اونلارين هر گون تکرارلانان جانسيخيجي آرديجيلليغيني خاطيرلاياندا اوره‌يي داريخدي. يورغاني باشينا چکيب يئنيدن يوخونون گيردابينا دالماق ايسته‌دي. آما بونو باجارمادي و بيردفه‌ليک تصديق اولونموش عؤمور جدولينه رعايت ائده‌رک سيچراييب ياتاقدان قالخدي.

ياريم ساعات سونرا تک-تنها ياشاديغي منزيلي‌نين قاپيسيني آچارلاييب پيللکنله دؤردونجو مرتبه دن ائنمه‌يه باشلادي. بئش دقيقه‌دن سونرا 7 نؤمره‌لي آوتوبوسا مينيب مترو ستانسيياسي نين يانيندا دوشمه‌لي، مترونون اوچ ستانسيياسيني کئچيب دؤردونجوسونده چيخمالي و يوز متر مسافه‌ني پيادا آدديملاييب اداره‌سينه چاتمالي‌ايدي. اون سککيز ايل ايدي کي، شنبه-بازاردان و بير آيليق مأذونيت مدتيندن باشقا هر گون عيني واختدا، عيني ساعات و دقيقه لرده عيني مينيک واسيطه‌لريله عيني مارشروتو قطع ائديردي.

سيقارئت يانديريب ائوي‌نين چؤل قاپيسيندان ائشييه چيخان کيمي ديکسينيب آياق ساخلادي. کوچه‌ده، سکي‌نين يانيندا قيرميزي ليموزين دايانميشدي. او. نه‌يه دئسن آند ايچه بيلردي کي، بو گئجه يوخودا گؤردويو همين ماشيندير. ايچي‌ده بومبوشدو. يوخودا گؤردويو کيمي. آما ايندي يوخوداکي آي ايشيغي‌نين گوموشو-گول رنگيندن فرقلي اولاراق بول گونشلي بير گوندو و او.نون قاپيسيندا دايانميش بو قيرميزي ليموزيندن هئچ بير قورخوسو-هورکوسو يوخ ايدي. ماشيندير‌دا، بوردا دايانيب. دايانيب-دايانيب. نه اولسون؟ دوغرودور ايندييه‌ده‌ک آل قان قيرميزي رنگييله باشقا ماشينلاردان فرقلنن بو قيرميزي ليموزيني بوردا دايانان گؤرمه‌ميشدي. آما دوشوندو کي، بلکه‌ده گؤروب – بوردا يا باشقا بير يئرده، فکر وئرمه‌ييب، دقت ائلمه‌ييب، گؤرونور ندنسه شعورآلتي بير قاتدا يادداشينا حک اولونوب و اودور کي، يوخوسونا‌دا گيريب.

آوتوبوسون لهلييه-لهلييه گلديييني گؤروب آدديملاريني يئيينلتدي و آرتيق چوخدان ورديش ائتدييي باساباس ايچينده دال قاپيدان بيرتهر ايچري دورتولدو. آوتوبوسون آرخا پنجره سيندن گئرييه

باخدي – ندن ماراق ائتديييني اؤزو‌ده بيلميردي – آما هر حالدا ائوينين قاپيسينا ساري باخدي. قيرميزي ليموزين ائله دوردوغو يئردجه دايانيب قالميشدي.

ايکينجي داياناجاقدا چوخ آدام دوشدو، آوتوبوسون ايچي سئيرکلشدي و او.بوشالميش يئرلردن بيرينه اَيلشدي. پنجره‌دن شهرين آداملا، ماشينلا قايناشان کوچه‌لرينه باخير و پرن-پرن اولموش فکرلريني توپلايا-توپارلايا بيلميردي. آوتوبوسون ساغيندان-سولوندان شوتوين ماشينلارا خصوصي دقت ائديردي، ائله بيل نه‌ايسه آختاريردي. بيردن عاغلينا گلن فکردن اؤز-اؤزونه گولومسوندو: ”بلکه قيرميزي ماشيني آراييرام، چوخدان گؤرمه‌ميشم”.

قيرميزي ليموزيني آوتوبوسدان ائننده گؤردو، داهادا دوغروسو آوتوبوسدان دوشوب بئش-اون آدديم کئچندن سونرا ماشيني مترو ستانسيياسي‌نين قارشيسيندا گؤردو. مترونون گيره‌جيي طرفده، سکي‌نين قيراغيندا دايانميشدي. يئنه‌ده آدامسيزدي.

ژتونو آتيب مترونون ديرمانيب- ائنن پيللکه‌نييله يئرين ديبينه حرکت ائدرکن. او. دوشونوردو کي، بلکه بو گونلرده شهره بير دسته يئني ماشينلار گليب – قيرميزي رنگلي – اودور کي، اونلاري مختلف يئرلرده بئله تئز-تئز گؤرور. ”حتي يوخومادا گيريرلر“ – گولومسوندو و درحال‌دا باشينا گلن احتمالدان اوشونن کيمي اولدو. ”يا بلکه بو عيني ماشيندير، مني تعقيب ائدير“. يئنه ده اؤز فرضيه‌سينه گولدو. ”اي هاي. مني تعقيب ائدير! غريبه  تعقيب اصولودور، کئچديييم يئرلرده گليب دورور. حتّی يوخومون ايچينه‌ده يول تاپيب“. آما اونودا دوشوندو کي، ايشدي-شايد بير‌ده بو قيرميزي ماشيني گؤرسه حکما نؤمره‌سينه دقت ائده‌جک. اونو‌دا فکرلشدي کي، ندن ”بو قيرميزي ماشين“ ايفاده‌سي گلدي عاغلينا؟ دئمک مختلف يئرلرده و حتّی يوخوسوندا گؤردويو قيرميزي ليموزينلري عيني آوتوموبيل سايير.

بو غريبه، معناسيز و منطقسيز دوشونجه‌لر بئينيني ائله دولدورموشدو کي، عؤمرونده بلکه ده ايلک دفعه  اؤز داياناجاغيني اؤتوردو، بيرده گؤردو کي، واگونون قاپيلاري باغلاندي، قاطار حرکت ائتدي و اعلان اولونان داياناجاق اونون دوشه‌جيي دئييل، اوندان سونراکيدير. گلن داياناجاقدا واگوندان چيخدي، بير آز گؤزله‌ييب عکس استقامتده گئدن قاطارا ميندي و لازيم اولان يئرده دوشدو. ديرمانان پيللکنله يئر اوزونه چيخدي. يايلي قاپيلاردان کئچيب کوچه‌يه آدديميني باسان کيمي سکي‌نين قيراغيندا قيرميزي ليموزيني گؤردو و بو سفر هئچ تعجبلنمه‌دي‌ده. سانکي اونو يئنيدن گؤره‌جيينه هئچ بير شک-شبهه‌سي يوخدو. بو دفعه  آدامسيز بوش ماشينين نؤمره‌سينه دقت ائله دي: 19-91.

اداره‌لرينه طرف آدديملاديقجا دوشونوردو: گؤرن قيرميزي ماشين‌دا منيم داليمجا اداره‌يه گله‌جکمي؟ يا اداره‌مه چاتاندا اونو اوردا گؤرجم؟ يوخ، بو ممکون دئييلدي. اداره‌نين يگانه يولو بو کوچه‌دن کئچيردي، دئمه‌لي اورا يوللانيرسا گليب منيم يانيمدان اؤتمه‌ليدير و او زامان من سوروجوسونو ده گؤررم. بودا يوخو دئييل کي، سوروجوسوز حرکت ائلسين…

يانيندان کئچن ماشينلارا دقت ائديردي، آرالاريندا قيرميزي ليموزين يوخ ايدي. اداره‌لري‌نين قاباغيندا خيلي ماشين پارک اولونموشدو، آما اونلارين آراسيندادا قيرميزيسي يوخ ايدي.

ليفتله سکيزينجي مرتبه‌ده کي  ايش اوتاغينا قالخدي. اوتاغي‌نين پنجره‌لري حَيَطه باخيردي. ايلک دفعه  اولاراق بونا حيفسيلندي. پنجره‌دن کوچه‌يه باخسايدي آشاغيداکي ماشينلارا گؤز قوياردي. ”منيم‌ده دئيه‌سن باشيم خاراب اولوب. بو قيرميزي ماشين نييه مني ماراقلانديرماليدير آخي…“.

بوتون گونو رئداکسيانين ايشلريله مشغول اولدو. صاباحکي قزئتده چيخاجاق متنلرين کوررئکتوراسيني اوخوماغا، بيري گونکو نومره‌ده گئده‌جک ماترياللارين، مکتوبلارين صاف-چوروک ائديلمه‌سينه باشي ائله قاريشدي کي، فاصله زاماني بوفئته کئچيب عادتي اوزره يونگولواري ناهار ائلمه‌يي‌ده اونوتدو. دؤرده ياخين کوررئکتورالارين عهده‌سيندن گلندن سونرا نفسيني درمه‌يه ماجال تاپدي، برک آجديغيني حس ائله دي و 6-جي مرتبه ده کي  بوفئته ائندي. بوفئتين پنجره‌لري کوچه‌يه آچيليردي و او. شوربانين، کارتوفون و چايين پولونو اؤدمک اوچون پيشتاختايا ياناشاندا غير اختياري پنجره‌دن آشاغي باخدي. آشاغيداکي ماشينلاردان بيري قيرميزي ليموزين ايدي. همين او ماشين ايديمي؟

او. اؤزونده غريبه  گلن بير هوسله بو ماشينين همين ليموزين اولوب-اولماديغيني يوخلاماق ايسته‌دي. ليفتله آشاغي ائندي، کوچه‌يه چيخدي و ايچي آدامسيز، بوش قيرميزي ماشينين نومره‌سينه باخدي: 19-91.

همين ليموزين ايدي.

او.يون ماتي-قوتو قوروموشدو. بير مدت کيريميشجه دايانيب ماتديم-ماتديم قيرميزي آوتوموبيله باخدي. ائله بيل نه‌ايسه گؤزله‌ييردي. داها دوغروسو کيميسه – بو ماشينين صاحبي، سوروجوسو آخير کي، پيدا اولمالييدي، آوتوموبيلينه ياناشمالييدي و بو غريبه  سيرر آچيلمالييدي. آما ماشينا هئچ کس ياناشميردي.

ايشين سونونا ياخين بير واخت ايدي و آرا-سيرا پارک ائديلميش اداره يا شخصي ماشينلارين يييه‌لري، سوروجولري گليب اؤز آوتوموبيللرينه مينير، موتورو ايشه ساليب گئديرديلر. گئت-گئده اداره‌نين قاباغي ماشينلاردان بوشاليردي. جمعيسي بئش-آلتي ماشين قالميشدي، اونلاردان بيري ده قيرميزي ليموزين ايدي. او. درک ائله دي کي، آرتيق خيلي واختدير بوردا دوروب قاليب و تماميله بوش يئره کيميسه، يه نييسه گؤزله‌يير. کيمي؟ نيي؟ اؤزو‌ده بيلميردي. حالبوکي بو گؤزله‌مه‌نين معناسيز و عبث اولدوغونو دويوردو. تا سحرجن بوردا دايانا بيلردي. ماشينين صاحبي، يا سوروجوسو اورتايا چيخماياجاقدي. او ندنسه بونا امين ايدي. اونادا امين ايدي کي، بورادان آرالانيب ائوينه گئدنده قيرميزي ليموزيني قاپيسيندا گؤره‌جک. ندن بو قدر امين ايدي، اؤزو‌ده آيدين درک ائده بيلميردي. آما بو بئليدي.

يولا دوزلدي، ايندي ماشينلاردان چوخ کوچه‌دن کئچن آداملارا دقت ائديردي. بير تانيش صيفته راست گلميردي. ائله بيل تانيماديغي ياد، اؤزگه بير شهره دوشموشدو. بو البته يالنيز بوگونکو دويومو دئييلدي، سون ايکي-اوچ ايلده او. دا بو شهرين باشقا کؤهنه ساکينلري کيمي اؤز شهرلريني ائله بيل تانيميرديلار، ائله بيل ياديرغاميشديلار، ائله بيل شهري تمام باشقا بير اهالي دولدورموشدو. نه اينکي صيفتلر، آداملار – رفتار، اؤزونو توتماق، اؤزونو آپارماق ورديشلري ده دييشميشدي. سانکي شهرين بينالاري، کوچه لري، ميدانلاري‌دا باشقالاشميشدي، اؤزگلشميشدي، يابانچيلاشميشدي. اوللر اداره‌سي يا ائوي هندورينده بئش-اون آدديم آتاندا بئش-اون تانيشلا راستلاشان او. ايندي ساعاتلارلا کوچه‌لري دولاشا بيلردي و تانيديغي بيرجه نفرله‌ده قارشيلاشمازدي.

بو فکرلر مترو داياناجاغينا چاتاندا دوز قاپي نين قارشيسيندا 19-91 نؤمره‌لي قيرميزي ليموزيني دايانان گؤردو. هاچان و نئجه يئتيرميشدي اؤزونو بورا؟ آخي اداره‌دن بورا بيرجه يول واردي و او. قيرميزي ماشيني يانيندان اؤتنده گؤرمه‌ميشدي. بلکه ده فکري يايينميشدي، دقت ائلمه‌ميشدي. هر حالدا ماشين جابجا بوردا ايدي. يئنه ده ايچي بومبوش. آدامسيز.

او.يون ايچينده دولاشيق حسلرين کلفي دويون دوشموشدو – بو هم تعجب، ايضاحسيز سيررين چؤزولمه‌سينه ماراق، هم بير آزاجيق تشويش، قورخو حسي، هم ده گئت-گئده شدتلنن هيککه ايدي. کيمسه اونونلا – محض اونونلا – چونکي ائو، اداره، مترو داياناجاغي محض اونون – او.يون مارشروت نقطه‌لري‌ايدي – بلي، کيمسه اونونلا اويون اويناماق فيکرينه دوشوبسه، چوخ عجب. او. بو اويوندان بويون قاچيرماياجاق، بو معمالي اويونو اويناماغا حاضيردير: يالنيز اويونون شرطلريني و قايدالاريني بيلمه‌لي، اويونچولاري تانيماليدير. هئچ اولماسا اؤزلريني گؤرمه‌ليدير.

بو باره ده حرکت ائدن مترو قاطاري‌نين ايچينده دوشونوردو و فکرلري‌نين آخيني غريبه  بير نقطه ده جملشدي. اگر بو اويونو دوغرودان‌دا اونونلا نه مقصدلسه – مقصد هله آيدين دئييلدي – اويناييرديلارسا، او.يون ائو – منزيل – ائو گئديش-گليش يوللاريني دقيق بيليرديلر. ايزله‌ييبلر، گودوبلر، معينلشديريبلر – نه چتين ايش ايميش بيم؟ دئمه‌لي بو کوزير اونلارين – کيملرين؟ البته بيلميردي – اونلارين، هر کيمديلرسه اونلارين، تعقيبچيلرين الينده دير. اونلارين اويونلاريني پوزماق ايسه منيم اليمده دير. اؤز داياناجاغيمدا، دؤردونجو داياناجاقدا مترودان چيخسام، لاپ يقين گؤرجم کي، ماشيني اوردا ساخلاييبلار. من ايسه دؤردونجو داياناجاقدا يوخ، ايکينجيده چيخاجام. نييه گؤره بيرينجي ياخود اوچونجو داياناجاقدا دئييل، محض ايکينجيده دوشمه‌يي قرارلاشديغيني‌ايسه يالنيز مترودن چيخاندا درک ائتدي. بو سؤوقي-طبيعي قرارين بير شعورالتي سببي‌ده وارميش: بير واختلار هر گون، يا گوناشيري گلدييي، ايکي ايلدن بري ايسه قاپيسينا دابان باسماديغي ائو ايکي آدديمليقدا ايدي – کاتيبه نين ائوي.

***

کاتيبه اونلارين رئداکسيياسيندا ايشله‌ييردي. طبيعي کي، کاتيبه ايشله‌ييردي. بير گون، داها دوغروسو بير گئجه او. دا، کاتيبه‌ده نؤمره اوزره نوبتچي‌ايديلر. گئجه 12-يه ياخين نومره‌ني تحويل وئريب رئداکسييادان برابر چيخديلار. او. کاتيبه نين ائولرينجن اوتوردو. مترويلا ايکي ستانسييا يول گئدرکن، يئر اوزونه چيخيب کاتيبگيلين ائولرينه چاتاناجان تمام باشقا مسئله‌لردن دانيشيرديلار: ايشلريندن، ايشده کي  آداملاردان، هاوادان. بير ايلدي کاتيبيله ايشله‌ييرديلر – ايندييجن هئچ بير واخت سؤزلري قادين و کيشي موناسيبتلريندن دوشمه ميشدي. آما ايندي، يول بويو کنار صحبتلر ائدرکن هر ايکيسي نين اوره‌يينه دامميشدي کي، بو گئجه آيريلماياجاقلار ( بونو سونرا کاتيبه‌ده بوينونا آلدي).

کاتيبه جاواندي، ياراشيقلي و ياپيشيقلييدي. تک ياشاييردي. او.دا سوبايدي، هئچ واخت ائولنمه‌ميشدي ده. بئش ايل بوندان قاباق اينديکيندن طبيعي کي، بئش ياش جاواندي.

اشاره، تکليف، دعوت کيمي سسلنن سؤزلري اؤنجه کيم دئدي: کاتيبه مي ائولري نين آغزيندا او.نو چايا دعوت ائتدي، يا او.مو کيبريتين آنجاق ائوده اولا بيله جييني گؤزلجه درک ائده‌رک کاتيبه‌دن کيبريت ايسته دي؟ ياخود تکليفلرين، اشاره‌لرين ايکيسي‌ده اولدو، ايکيسي‌ده طبيعي قارشيلاندي. سونرا، يوخاري قالخاندا اونودا دئديلر کي، آرتيق گئجدير، مترو ايشلمير.

ايلک دفعه  ايدي کي، کاتيبه‌نين ائويني گؤروردو. گئجه‌ني اوردا قالدي. اوچ ايل داوام ائدن موناسيبتلري يورولوب بيتمک اوزريدي، باخيب اوسانميشديلار بير-بيريندن. کاتيبه، بلکه ده ائله محض بو سببي اؤنجه دن دوياراق ايش يئريني دييشدي. ائوده تئلئفونودا يوخدو.

کاتيبه ايش يئريني دييشمزدن اول آرتيق آرالاري سويوموشدو، بير نئچه هفتيدي گؤروشموردولر. آما کاتيبه اونلارين رئداکسيياسيندان گئدندن سونرا او.لاپدان کاتيبگيله گلدي.

کاتيبه نين قوناقلاري واردي – تزه ايش رفيقه‌لري. او.نو سويوق قارشيلادي. او. بير آز اوتوروب گئتدي. بير هفته سونرا يئنه گلدي. کاتيبه ائوده يوخدو، سونرا بير ده گلدي. يئنه ائوده تاپمادي. داها بير ده گلمه‌دي.

بو آيريليق او.نو نه اينجيدير، نه آغريديردي. عؤمرو بويو تک ياشاماغا آليشميش آدام کيمي يالقيزليغا ورديش ائتميشدي، اويوشموشدو يالقيزليقلا، محرملشميشدي، تکليگي اونو سيخميردي، داريخديرميردي. آرا-سيرا داريخاندا – بئله گونلري ده اولوردو –کيمه‌سه ، کؤهنه تانيشلاريندان بيرينه تلفون ائديردي، يا اونون ائوينده، يا اؤز منزيلينده بير-ايکي ساعاتليق گؤروشوب آيريليرديلار، سونرا آيلارلا، ايللرله بير-بيريني ايتيريب آختارميرديلار. ايکينجي

داياناجاقدا مترودان چيخارکن – هئچ بير قيرميزي ليموزين-فيلان گؤرمه‌دي، گؤره‌ده بيلمزدي. اونون بوردا دوشه‌جيي کيمين عاغلينا گله بيلردي کي… اؤز عاغلينا دا قفيلدن گلميشدي بو فکر.

آياقلاري ائله بيل اؤزلري اونو کاتيبه‌نين ائوينه آپاريردي. هله اونودولماميش پيللکنلرله – ايکينجي مرتبه ده بير پيلله‌سي اوچولوب داغيلميشدي، آياغيني احتياطلي باسمالييدين – اوچونجو مرتبه يه قالخدي و آرادا ايکي ايلليک مسافه يوخموش کيمي زنگين دويمه سيني باسدي.

قاپي آرديندان آدديم سسلري ائشيديلدي.

– کيمدي؟

آديني دئدي.

قاپي آچيلدي. کاتيبه تعجوبله او.يا باخيردي.

-سنسن؟ نه عجب بئله، خئير اولا. سن هارا، بورا هارا؟

دئدي کي، يولو بو طرفه دوشموشدو، باش چکمک ايسته‌دي.

هله ده قاپيدا دورموشدولار. نهايت کاتيبه او.نو ايچري دعوت ائله‌دي.

-کئچ اوتاغا، – دئدي – آما باغيشلا، بير آز سليقه‌سيزدي اوتاق. نه بيلئيديم کي، قوناغيم گله‌جک.

اوتاغين غريبه  گؤرکمي واردي. بومبوش، مئبئلسيزدي. يالنيز ديوار گوزگوسو قالميشدي، چيخاريلميش شکيللرين يئرينده ميسمارلار و شکيللرين يئري بويدا رنگي اوبويلارين باشقا ساحه‌لريندن آيريلان کوادراتلار واردي. اوتاغين بير کونجونده کارتون قوتولارا کتابلار قابلانميشدي. کتابلارين، جورناللارين، قزئتلرين بير ييغيمي‌دا پنجره‌نين قارشيسينا دوزولموش و يئره سپلنميشدي.

ديوار گوزگوسو او.نون خاطيره‌لرينده معين صحنه‌لري جانلانديريردي و کاتيبه اونون گوزگويه خصوصي بير نظر آتديغيني گؤزدن قاچيرمادي…. او، گؤزونو گوزگودن آييردي و اوتاغا بير نظر‌ده سالدي. دؤشمه‌نين بير حيصه‌سي‌نين‌ده رنگي باشقايدي، ديگر ساحه‌لري کيمي سولماميشدي. سولماميش کوادرات ايندي يوخ اولموش چارپايي‌نين آلتينداکي ساحه‌ايدي. اونلارين چارپاييسي نين. قيسا سورن خوش ساعاتلاري‌نين ياتاغي. اونون قولاغينا چارپايي‌نين جيريلتيسي‌دا گلدي. اونلارين حرکت ائدن ايري بدنلري‌نين آغيرليغي آلتيندا جير-جير جيريلدايان چارپايي‌نين سسي.

کاتيب:

-ودالاشماغا گلميسن؟ – دئدي.

-ودالاشماغا؟ – باشا دوشمه دي – کؤچورسن؟

کاتيبه باشيلا تصديق ائتدي.

-ائويني دييشيرسن؟

-اؤلکه‌مي دييشيرم.

او. بير مدت سوکوت ايچينده کاتيبه‌ني سوزدو.

-هارا گئديرسن؟

-اوزاقلارا – کاتيبه خفيف گولومسوندو. – باشقا قطعه‌يه. اوکئانين او تايينا.

هاندان-هانا او. خاطيرلادي کي، کاتيبه‌نين آناسي يهودي‌ايميش، آمريکادا قوهوملاري وار – گرک کي، خالاسي و داييسي.

-هاچان گئديرسن؟

-بيري گون. بوتون شئيلريمي ساتديم. بو گون چارپاييني‌دا آپارديلار. بو گئجه يئرده ياتمالي اولاجام.

-بس بو کتابلار؟

-بونلاري دا صاباح گليب آپاراسيديرلار. – بيردن نه ايسه يادينا دوشدو – دايان، مطبخده هله چاينيک و ستکان-نلبه‌کيم وار. بو ساعات سنه چاي سوزرم.

او.:

-ايسته مز، – دئدي، آما کاتيبه آرتيق مطبخه کئچميشدي.

او. پنجره‌يه ياناشدي؛ مترو داياناجاغي گؤرونوردو.

ديوار گوزگوسونه ياناشدي، اؤزونه باخدي. باشي چال ايدي، آما ائله بيل ساچلاري آغارماميشدي، کيف آتميشدي.

اوسته اولان کتابلاري بير-بير گؤتوروب باخير، ورقله ييب قويوردو. چوخ کؤهنه ائنسيکلوپئديالار، سئريا جيلدلر، لوغتلر، مختلف ساحه لره عايد کتابلار – آراسيندا چوخ ناديرلري ده واردي. دئمک اولار کي، کتابلارين هاميسيندا متنين کنارلاريندا کارانداشلا ائديلميش قئيدلر، يازيلار واردي، بعضي سؤزلرين، ايفاده لرين، جومله لرين آلتي جيزيلميشدي. آرا-سيرا سوال، يانيدا اشاره‌لري ده گؤزه چارپيردي.

کاتيبه مطبخدن ايکي کتيل گتيردي. بيري‌نين اوستونه چاي سوزولموش ستکان و قنددان قويدو. ايکينجي کتيلي او.يا اوزاتدي.

-اوتورسانا.

-سنين بئله زنگين کتابخانان وارميش. هئچ من بيلمزديم.

-آتامدان-آنامدان قاليب. سونرا آز-چوخ من ده آلميشام. آما اساس اونلارينکيدير.

-بس نييه من ايندييه ده‌ک هئچ دقت ائلمه‌ميشم. هاردا گيزله ديردين بونلاري؟

کاتيبه آجي-آجي گولومسوندو.

-سن نه‌يه دقت ائديردين کي… تئز-تئز ساعاتا باخيردين. سني دوشدويون بو چتين وضعيتدن قورتارماق اوچون دئييرديم: يقين تله‌سيرسن، تعجيلي ايشين وار. ال اوستو: هه، چوخ واجب ايشيم وار، گئتمه‌لييم دئييب تئز آرادان چيخيردين.

او. خاطيرلادي کي، دوغروداندا هر شئي محض کاتيبه‌نين دئدييي کيمي اولوردو، آما بئله صحبتلري او واختلاردا ائتميشديلر و بير-بيرلريندن سويومالارينين بير سببي‌ده بلکه ائله بو گيلئيلر ايدي. يئنيدن بو گيلئي-گوزارلارا قاييتماماق اوچون سؤزو دييشدي.

-بو قئيدلر آتانيندير؟ – کتابداکي کارانداش يازيلاريني گؤستردي.

-آتامين‌دا وار، آنامين‌دا. هر حالدا منيم دئييل.

-آتان اينگيليسجه‌ده بيليردي؟

-اينگيليسجه‌ده، آلمانجا دا، فارسجا‌دا…

-کيمه قويورسان بو کتابلاري؟

-هئچ کيمه قويمورام. ساتميشام.

-ساتميسان؟ کيمه؟

-مختلف آداملارا. بيريني بير قيسم کتابلار ماراقلانديرير، باشقاسيني باشقا.

-حيفين گلمير؟ آخي بوردا والدينلري‌نين قئيدلري، فکرلري وار .

-نئيله مک اولار کي؟ اونلار اؤلوب. والدينلريم ده، کتابلار‌دا.

-سنجه کتابلاردا اؤلور؟

-البته.

-خيردالا گؤرک .

-بونون نيين خيردالاياسان، آيدين مسئله‌دير. کتابلارين صاحبيني اونلاري آلان، توپلايان، اوخويان، اونلارلا واخت کئچيرن، نه بيليم، اونلار حاقيندا دوشونن، دوشوندوکلريني قئيد ائدن آداملار اؤلنده کتابلاريني‌دا اؤزلريله آپاريرلار. يعني اونلاردا اؤلور – کتابلار. تزه صاحبلرينينکي‌ايسه او کتابلار دئييل، تزه کتابلاردير. ظاهرن همين کتابلار اولسادا.

او. چاييندان بير قورتوم آليب تعجبله کاتيبه‌يه باخيردي. ائله بيل اونو ايلک دفعه  گؤروردو. کاتيبه:

-من کتاب اوخوماغي‌دا سئويرم، کتابلار حاقيندا دوشونمه‌يي‌ده. تک بير مضمونلاري حاقيندا يوخ، عموما کتابلار حاقيندا. باخ بو کتابلارين چوخو اللي-آلتميش ايلدن بري بير يئرده ديرلر. بير يئرده ياشاييرديلار. رفلرده قونشويدولار. بير-بيرينه ايسنيشميشديلر. بعضا منه ائله گليردي کي، اونلارين پئرسوناجلاري حتّی گئجه‌لر بير-بيرينه قوناق گئدير، بير-بيرييله صحبت ائدير، بير-بيريله کوسوشوب-باريشيرلار. لاپ سنينله منيم کيمي.

-بيز کوسمه‌ميشديک کي، باريشاق.

-البته، ائله دير. نه ايسه… هر حالدا بو کتابلار بير عايله‌ايدي. ايندي بير-بيريندن آيريليرلار، عايله داغيلير. صاباح هره‌سي شهرين باشقا-باشقا يئرلرينده، باشقا-باشقا ائولرده، باشقا-باشقا آداملارين الينده اولاجاق. بير ده هئچ واخت بير-بيرلريله گؤروشميه‌جکلر. – بير آن سوسدو، سونرا علاوه  ائتدي – سنينله منيم کيمي…

ايلک دفعه  گؤروردو کاتيبه ني، ايلک دفعه  کيم اولدوغونو کشف ائديردي .

-سن بئله‌سنميش، – دئدي. – بس نييه بوتون بؤيوک بونلاري منه اوللر دئميردين؟

-ماجال وئريردين کي، ايچري گيرن کيمي آتيليردين اوستومه…

-ياخشي، يئنه باشلاما…

-يوخ، دوغرودان ائليدي ده، ايشده آنجاق رسمي صحبتلر، شونو گؤتور، شونو قوي. ائود… ايس… بوغوق سؤزلر، نفسين داريخيب کسيليردي آز قالا… سونرا دا… اسنمه‌لرين…

بورا گلرکن عاغلينا‌دا گلمه‌ميشدي او.نون. آما ايندي کاتيبه‌نين قصدنمي، بيلرکدنمي، يا غير اختياري، ايستر-ايستمز اوياتديغي خاطيره‌لر اونو جوشدورور، حاللانديريردي و دوشونوردو کي……… آياغا دوروب قولونو کاتيبه‌نين بوينونا دولاماق ايسته‌دي. کاتيبه اهمالليجا، آما قطعيتله گئري چکيلدي.

-لازيم دئييل، – دئدي. – هئچ نه‌يي قايتارماق ممکون دئييل. آخير واختلار سني آز خاطيرلاييرديم، هئچ يوخومادا گيرميردين. تلفون ائتمک فيکريم‌ده يوخ‌ايدي سنه. آما اوره‌ييمين هانسي بوجاغينداسا بير ايستک قالميشدي کي، بوردان هميشه‌ليک آيريلماقدان قاباق سنينله ويدالاشماق پيس اولمازدي. نئچه دفعه  سيناميشام، اوره‌ييمده بير شئي توتاندا، هميشه باش وئرير. اؤزون اؤز آياغينلا گليب چيخدين. يعني دوغرودان منيم گئتمه‌ييمي ائشيتمه‌ميشدين؟

-جانيمچون يوخ. تماميله تصادوفا گليب چيخديم. بير ايش‌ده واردي…

-نه ايش؟

ايسته‌دي قيرميزي ماشين حاقيندا دانيشسين، سونرا فيکريندن داشيندي. هم ده نه دانيشا بيلردي آخي، نه‌يي ايضاح ائده بيلردي؟ بو گون اوچ- دؤرد دفعه  عيني ماشيني گؤروب؟ نه اولسون، گؤروب، گؤروب.

بيرده کي، کاتيبه آرتيق هئچ بوردا، بو اوتاقدا، بو شهرده دئييلدي. او.يلا باشقا بير دونيادان دانيشيردي ائله بيل. او.نون يانيندا، بو اوتاقدا جيسماني وارليغي ايدي، روحو ايسه چوخ-چوخ اوزاقلاردا ايدي.

او.هر ائنيشينه-يوخوشونا، هر ديکينه-چؤکگينه بلد اولدوغو، دريسي تاريم چکيلميش، کيپ آغوشلاريندا بوغولوب حظ آلديغي بو بدن حاقيندا دوشونوردو و دوشونوردو کي، بو بدنه نه قدر بلد ايميشسه، بو روحا دا بير او قدر نابلدايميش.

دلي بير ايستک اوياندي او.دا. ديوار گوزگوسونو ووروب سينديرماق، چيليک-چيليک ائتمک ايسته دي. آما خاطيرلادي کي، گوزگونون سينماسي بدبختليک گتيرير. نه، کاتيبه نين بدبختچيليگينه راضي اولاردي، نه اؤز بدبختچيليييني ايستردي. يقين بو گوزگونو – اونلارين محبت گوزگوسونو ده ساتيب، اونون دا مشتريسي گله‌جک…

آرتيق بو بوشالميش، سسلري، هنيرلري سوسموش اوتاقدا کئچيرديگي هر دقيقه  او.يچون ايشگنجه کيمي ايدي و گرک اولان بوتون وداع سؤزلريني دئييب قاپييا طرف يوللاندي. ”ياخشي يول –

دئدي، بير داها – سالامات گئت – دئدي، – اوردا عؤمرون اوغورلو اولسون – دئدي. حتّی: – بلکه هاچانسا، هارداسا گؤروشدوک“ – دئدي. حالبوکي ايکيسي ده بيليردي: بير ده هئچ واخت، هئچ يئرده – هئچ هاردا گؤروشميه جکديلر.

قاپيني آچميشدي آرتيق، بوتون سؤزلري تئز-تله‌سيک دئييب کاتيبه‌نين آلنيندان اؤپدو و يئيين آدديملارلا پيللکنلري ائنمه‌يه باشلادي. ايکينجي مرتبه نين اوچوق پيللکه نينده آز قالا بودره ييب ييخيلاجاقدي، آياغي بورخولدو. قانريليب يوخاري باخدي. کاتيبه هله ده قاپي نين آستاناسيندا دايانيب اونا ال ائديردي. گؤزلرينده ياش-فيلان‌دا يوخدو. گولومسونوردو.

بورخولان آياغي‌نين آغريسي بير آز کئچن تکين ياواش-ياواش پيللکنلري ائنمه‌يه باشلادي و يوخاريدان جيريلتييلا اؤرتولن قاپينين سسيني ائشيتدي. قاپي نين سون جيريلتيسي او.يا چارپايي جيريلتيسيني آنديردي و ابدي آيريلديقلاريني تام معناسييلا ائله بيل يالنيز بو آن آنلادي… اوو دا درک ائله دي کي، ايللر بويو گؤروشمسه‌لر‌ده کاتيبه بلکه ده او.نون بو شهرده سون حياني ايدي. قيرميزي ماشين احوالاتيني اولسا-اولسا بيرجه اونا دانيشا بيلردي.

گئري قاييتماق، هر شئيي کاتيبه يه آچماق ايسته دي. ”گئتمه، کؤچمه – دئمک ايسته ييردي، – گل ائولنک، بير يئرده ياشاياق، کتابلاري دا هئچ کسه ساتماياق – دئمک ايسته ييردي.

……………….

آما ممکون دئييلدي بو، اؤزو ده بيليردي. هر شئي بيتيب حل اولونموشدو. هئچ بير شئيي دييشمک ممکون دئييلدي. قدردن قاچماق اولمازدي.

بيرينجي مرتبه‌يه چاتدي، کوچه قاپيسيني آدلاييب سکييه چيخاندا، قيرميزي ليموزيني لاپ بورنونون اوجوندا گؤرنده هئچ ائله تعجوبلنمه‌دي‌ده. ائله بيل بئله ده اولمالييدي. قيرميزي ماشينينا ونو گليب بوردادا تاپماسي سانکي تماميله طبيعي بير شئي ايدي.

داها هئچ ائيمه‌نيب قورخموردو دا. ساکيتجه، سايمازيانا، تلسمه‌دن مترويا طرف آدديملادي. نارين ياغيش چيسله‌ييردي. ائله بيل بير بو ياغيش تانيش ايدي. او.يا – بو اؤزونون اولوب اؤزگلشميش شهرده. آداملاري تانيميردي، ائولر، کوچه لر دييشميشدي، باشقالاشميشدي. اطرافينا باخيب تانيش هئچ نه گؤرموردو. باشيني قالديريب بولودلارا باخيردي. بولودلار تانيشدي. تانيش بولودلاردان تانيش ياغيش ياغيردي. ائله بيل ياغيش دا بولوددان يوخ، کئچميشدن ياغيردي. ابدي ايتيردييي، هميشه‌ليک غيب ائتدييي اؤتموش گونلردن.

مترويا هاچان مينيب-دوشدويونون فرقينه وارمادي. آوتوبوسو‌دا گؤزله‌مدي، ائوينه طرف پيادا يوللاندي.

ياغيش اولکي کيمي چيسله‌ييردي. بئش-اون آدديم‌دا آتاجاق، ائوينه چاتاجاقدي و… ائوي نين قارشيسيندا قيرميزي ماشيني گؤره جکدي.

موطلق.

بئش-اون آدديم آتدي. ائوي‌نين قاپيسي گؤروندو. ائوين قاباغي بومبوش ايدي. هئچ بير ماشين-فيلان يوخدو. نه قاراسي، نه ياشيلي، نه قيرميزيسي. عاغلينا گلدي کي، بئش-آلتي ساعاتدان سونرا ياتاغينا گيره جک و قيرميزي ماشيني يوخوسوندا گؤره جک.

***

يوخودان هؤولناک اوينادي. ساعاتا باخدي. سحر بئشين ياريسي ايدي. زنگلي ساعاتين سسلنمسينه ايکي ساعات ياريم قاليردي. آما او. بيليردي کي، بو گون محض ايندي اويانيب دورمالي، ياتاغيندان قالخماليدير.

دوردو، ياتاغيندان قالخدي. پنجره يه ياناشدي. ظنينده يانيلماميشدي. بومبوش، آدامسيز، حرکتسيز کوچه ده يالنيز تک بير ماشين واردي. او.يون قاپيسيندا دايانميشدي. قيرميزي ليموزين.

او. آرتيق نه ائده‌جييني دقيق بيليردي. دوش قبول ائتدي، يويوندو، اوزونو قيرخدي. آغ تميز کؤينييني، اوتولنميش کوستيومونو گئيدي، تزه قالستوک باغلادي، چکمه لريني سيلدي.

قاپيدان چيخمازدان قاباق اوتاغينا بير ده نظر سالدي. زنگلي ساعاتي دايانديرماق ايسته دي. سونرا فکرلشدي کي، قوي ايشله سين، 7-ده بوش اوتاقدا زنگ چاليب کيمسه‌ني اوياتماسين .

سيگارئت يانديرمادي. ”سون سيگارئت-فيلان“ – بو ساياق رومانتيکادان خوشلانميردي. آراملا، آما چوخ دا يوبانمادان پيللکنلري ائندي، کوچه‌يه چيخدي.

کوچه ده اينس-جينس يوخ ايدي. آخشامکي ياغيشين نمي سکيدن، آسفالتدان چکيلميشدي.

قيرميزي ليموزينه ياناشدي. ايچينده و اطرافيندا هئچ کس اولماسا دا بيليردي کي، قاپيسي آچيقدير.

قاپيسي آچيق ايدي. آچدي. ايچري کئچدي. سوکانين آرخاسيندا اوتوردو.

بيليردي کي، آچاري اوستونده اولماليدير.

آچاري اوستونده ايدي.

ناتانيش کوچه يه، ناتانيش ائولره، تانيش گؤيه باخدي. گؤيدن تانيش بولودلار چکيليب گئتميشدي.

آچاري بوردو.

***

تلگراف آژانسي‌نين معلوماتي:

”بو گون سحر ساعات 5 راده‌لرينده اوچونجو يوخوش کوچه سينده بير آوتوموبيل پارتلاميشدير. گومان ائديلير کي، آوتوموبيل ايشه سالينارکن ايچينه قويولموش گوجلو بومبا پارتلاميشدير. بومبانين کيم طرفيندن قويولدوغو، ماشينين کيمه مخصوص اولدوغو، سوکان آرخاسيندا اوتوروب تيکه-تيکه پارچالانيب تانينماز اولموش شخصين کيملييي معلوم دئييل. استينطاق آپاريلير“.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *