ایشیق 1
آذربایجان معلم‌لری و تحصیل مساله‌سی
ایشیق 2

آذربایجان قفه‌خانالاری

ایشیق 3

آذربایجان و مهاجرت مساله‌سی

ایشیق 4
آذربایجان توی‌لاری

منیم حئکایه‌م
سولماز جمالی

باغیرتیسی اوتاغی بورودو؛ زهملی سسی اوتاقدا دولاشیب دولاشیب سرت بیر شیلله کیمی اۆزۆمه چیرپیلدی. باغیرارکن گۆلدانی گؤتوروب دیوارا زوللادی. شوشه گۆلدان قیریق-قیریق اولوب هر یئره سپه‌لندی. شاشقین گؤزلریمی اۆزۆنه زیلله‌دیم.
-سن نه ائله‌ییبسن؟! سن منی آلدادیبسان؟… منی؟ … هه؟ … منی آلدادیبسان؟! …
اؤنومده‌کی حیرصلی کیشی ایندی باشینی آشاغی ایمیشدی … یاناغینا سۆزۆلن داملالاری گیزلیجه سیلمک ایسته‌ییردی …
اسیرم … تیتره‌ییرم: یالاندی …
-بسدیییی … هامی گؤروب سیزی … هامی بیزی دانیشیر …هامی بیزی بارماقلا گؤرسه‌دیر…
اوستومه جوموب اللرینی قالدیریر … کسکین شیلله‌سی اۆزۆمه چیرپیلیر … باشیم یونگولواری گیجه‌للنیر … گؤزلریم قارالیر …
منیم ایسه دئمه‌یه تکجه بیر سؤزوم وار؛ تکرار تکرار دئییرم: یالاندی …
-حؤکمونو وئریب‌لر …داشقالاق اولاجاقسان …
چیغیریرام … باغیریرام … اسیرم … سؤزلریم‌له سؤیله‌نتیلر اۆزره اؤلومه محکوم اولان گۆناهسیز بیر قادینی ساوونورام … سون چیغیرتیم‌لا بئلیمدن تر سۆزۆلرکن بوتون ایشیقلار دا یانیر … دؤنوب آیاق اوسته بیزی آلقیشلایان تاماشاچی‌لارین قارشیسیندا باش اییرم …
«تئاتر شهر»ین بیناسیندان چیخیب تله‌سیک مترو دوراغینا ساری قاچیرام … اؤزومو کیانا یئتیرمه‌لییم … «میدان انقلاب» دوراغیندا مترودان ائنیب چیخیش قاپیسینا طرف قاچیرام …اینسانلارا ده‌ییب عؤذور دیله‌مه‌دن اؤزومو یئتیریرم…
کیان آیاق اوسته گیتارینی چالا-چالا اوخویور … ساغ آیاغینی ماهنی‌نین ریتمی‌له برابر یئره دؤیور … بیر ایکی نفر دوروب دینله‌ییرلر … بیر خانیم فیلیم گؤتوررک حۆزۆنلو-حۆزۆنلو باشینی ترپه‌دیر …
-بو یئرده کی من دایانمیشام
شه‌هرین هر یانی گؤرسه‌نیر
یانیمدا چوخلاری واردیر
اما یوره‌ییم سنی ایسته‌ییر
سنی ایسته‌ییر …
سن‌سیزلیک یاغیش اولاجاق
گؤزومدن سئل تک آخاجاق
بو عشقین سونو سئوگیلیم
نئجه اولاجاق نه اولاجاق
نئجه اولاجاق نه اولاجاق
نه اولاجاق …
کۆلک اولارام سنه اسرم
ساچلارینی داراخلارام ماهنی اولارام
حزین-حزین دوداقلاریندان اوچارام
نئجه اولاجاق نه اولاجاق*

منی گؤرونجه باشینی سلام دئیه ترپه‌دیر … دوداقلاریمی بیرآز آرالاییرام: سلام …
یانیندا اوتوروب رساملیق کاغاذلاریمی، قلم‌لریمی کۆره‌ک چانتامدان چیخاریب بیرآز آرالی اوتورورام.
-گئجیکدین نییه؟!
-تئاتر بیتدیکدن سونرا اوشاقلار دؤوره‌له‌ییب دانیشیغا توتدولار … ساعات کیرت یادیمنان چیخمیشدی … چوخ باغیشلا…
-ایش تاپدیم… بی کافه‌ده … آخشام ۸دن ۱۲یه قدر …گئدیب اوردا چالیب اوخویاجام …
الیمی قالدیریب گؤزومون قاباغینی توتان قیویرجیق تۆکۆمۆ قولاغیمین دالینا ییغیرام … بوینوما دۆشمۆش لئچه‌ییم‌له داغینیق ساچیمی اؤرتورم …
-چوخ یورولورسان … بئله اولماز …
ساچلاریما زیلله‌نیر: سن فقط اوْل … من یورولمارام …
اۆزبه اۆزۆمده کیچیک چارپاییدا جاوان بیر قیز اوتوروب … پرتره‌سینی چکیرم … کیان دورمادان چالیب اوخویور …
…-
یئرینی هئچ کیم وئره بیلمز
گئتمه‌گینن …
یولو پئشمان ائده‌رم
گئتمه‌ییننن …
عطرین اوچمور هله ده
کؤینه‌ییمدن …
نئجه اولاجاق نه اولاجاق …
قبض‌لری دوشونورم … آیلیق کیرایه‌نی دوشونورم … و… پول چانتامین دیبینده قالان ایکی دنه اون مین‌لییی … آی‌ین باشینا نئچه گون قالیردی؟! …
کافه ده اوتوروب فلافل یئییریک … شوشه‌دن خیابان قیراغیندا پارک ائدیلن ماشینین اۆزرینده قوجاق قوجاغا یاتان ایکی پیشییه گؤزوم ساتاشیر … نئجه ده آزادایدی‌لار …
-من ایسته‌میرم بو اویونو اودوزام … یوخسا ائلییه بیلرم گئدیب آتامین شیرکتینده ایشلییم …
-ایسته‌سک ده ایسته‌مه‌سک ده دؤور اولارین دؤورودو … سنین آتان کیمی‌لرین … منیم آنام کیمی‌لرین … من‌له سن ایتمیشیک … بیز ائله بوردا، بو کافه‌ده، او صحنه‌ده گؤرسنیریک …من صحنه‌ده او دیالوگلاری دئدیییم زامان گؤرسنیرم…امما سیزین ائوینیزده، بیزیم ائویمیزده، حیاتین قارماقاریشیقلیغیندا بیری نه سسیمی ائشیدیر نه سؤزومو باشا دۆشۆر… اونلار بیزی ایسته‌دیکلری کیمی یونماق ایسته‌ییرلر … بیر هئیکل کیمی … اینسان اولماغیمیزی یوخ بیر نابیغه ایسته‌ییرلر … مهندیسدن، دوختوردان … ایسته‌دیکلری شکیله ال چاتمایینجاق دا ال چکمیرلر …توپلوموموزو، عایله‌میزی گؤردویومده یونان اسطوره‌لرینده‌کی او دئوی خاطیرلاییرام همیشه …
-هانسی اسطوره؟! …
– همن کی یولدان کئچن‌لری قوناق‌پرورلیک بهانه‌سی‌له ائوینه آپاریب یاتاغا باغلاییرمیش. اوزون گلن یئرلرینی کسیب قیسا گلن یئرلرینی ده دارتیب اوزونلادیرمیش.*
باشینی تاسف‌له بوللاییر: آتام اۆزۆمه ده باخمیر …دینمیر … دانیشمیر … فقط هردن سؤز سوخوشدورور…گئجه اوستومه چیغیریب کی: پسره‌ی الوات تا کی میخوای اینجوری بچرخی؟ … با دلقک بازی و اون موها … فکر میکنی چه خبره پسره‌ی مطرب …
بو سؤزلری دئیرکن زورلا اودقونور؛ یاشارمیش گؤزلرینی ماسانین اۆزه‌رینده‌کی کیچیک گۆلدانا زیلله‌ییر.‌ کیان بیرآز دوروخور، توتولور، دۆشۆنۆر.
-ائله بونا گؤره اؤزوموز اؤزوموزه یاردیم ائتمه‌لییک … بو قدر اذیت، ائبیله سؤز صحبت بوشا گئتمه‌مه‌لیدی …
اللریمی بیر-بیرینه چارپاراق گۆلۆرم:هلههههه … اونوتدومههه … بیر نفر منه نامه یازیب …
-قلط ائلئییب.
گۆلۆمسه‌ییر.
-اوخویوم بیرآز گۆلک دا … ههه؟! آنلامیرام بو اینسانلاری … نجور صحنه‌ده کی قیزا وورولورلار؟! تانیمادان … بیلمه دن …منی بو آشاغیدا تانییرلار هئچ؟!!! گؤروبلر؟!! …
گیله‌سی ایشیلدایان گؤزلری‌له دقت‌له اۆزۆمه باخیر؛ کیرپیکلرینی قیرپیر.
اللریمی اوزادیب ماسانین اوزه‌رینده استکانینا برک-برک دولانمیش الینی توتورام: منه قال ها.همیشه‌لیک.
-یاخجی گؤرونمورسن …
باشیمی قالدیریب قورولوشچوموزون نیگاران اۆزۆنو یاخینلیغیمدا گؤرورم. بیر آددیم گئری آتیرام : عۆذر ایسته‌ییرم … بیرآز فیکریم داغینیقدی …
-مشق ائتمه‌لیییک … بئش اون گونه یئنه صحنه‌یه چیخاجاغیق … امما یورغونسان سا بیرآز دینجل …سنین اوچون آرا وئره بیلریک …
-باشا دوشورم … یوخ تشککور ائدیرم … سورون یوخدو …
مشق بیتدیکدن سونرا اؤزومو دارێن چؤله آتیرام … خفه‌له‌نیرم …
-نه ائلئییسن؟
سسی حدسیز یورغوندور. زورلا گۆلۆرم: هئچ … من ده کیتابلاریمی کارتونا چینله‌ییرم … هله‌لیک خیریم-خیردالاری توپلاییرام …
-نمنه؟! … سن نه ائلئییسن؟! …
موبایلی قولاغیمدان بیرآز آرالی توتورام. قیچیمی تئز-تئزی ترپه‌دیرم: داشینمالییام کیان … ائو یییه‌سی ائوین کیرایه‌سینی باهالاشدیریب … گۆجۆم چاتمیر دئدییی پولا …
باغیریر: هاچان دئیه‌جکدین منه؟!… کلا داشیناننان سونرا زنگ ووروب تزه آدرسووو وئره‌جکدین؟! …
بیلیرم سوچ منده … دوشونورم … امما بو سایاقدا اوستومه باغیرماغی دا یانلیش‌ایدی … نئچه آنلیق سوسورام … اؤزومه بو آرادا حاق قازاندیرماق اوچون بیر ندن‌لر گزیرم …
-سنین ایشین باشیندان آشیر … ایسته‌مه‌دیم من ده درد اوستونه درد اولام …
-بسدی …
آیاقلارینی یئره دؤیور: نئچییه ساتدین اؤزووو … دئ … ایستئییرم بیلم …
-مننن بئله دانیشما.
سسی تیتره‌ییر: نامه‌نی یازان آدامدی هه؟! …بلکه ده اوتوردوغون ائوین یییه‌سی!!! …هانسی؟! …
بوتون گئجه‌نی اویاق قالیب اونون پرتره‌سینی چکیرم … بو گۆنلر هر حرکتی هر دانیشیغی داها دا چکیجی گلیردی … منه نه‌لر اولوردو؟!!

یئنه گئجیکمیشدیم. تله‌سیک قاپینی آچیب ایچری گیردیم. پالتاریمی ده‌ییشیب گیریم اوتاغینا گئتمه‌لی‌ایدیم. ماسامین اۆزه‌رینده قیرمیزی گۆل غنچه‌لری‌ ایله دولو چیچک سبدینی گؤردوم. گۆلۆمسه‌یه-گۆلۆمسه‌یه قولومو قالدیریب ساعاتا باخدیم … سؤزه گلدییمیزدن نئچه ساعات کئچیردی؟!
موبایلیمی چیخاریب مئساژ یازیرام: باغیشلا جانیم … حیرصلی‌ایدیم … اۆره‌ییندن چیخارماق آماجینا شامی منه قوناقسان …
تئز جواب وئریر: بندری اولسون … اوندان دا سونرا من سنی آدام سایمیرام کی گلم ناراحات اولام سندن.
گۆلۆمسه‌ییرم: آدام اولمایاجاقسان …
– هاچاناجاق قاچاقاچدا اولاجاغیق؟!! …گؤیلوم ایسته‌ییر یوخودان آییلدیغیمدا داها ساعاتی، گۆنۆ دوشونمه‌یم … دئمه‌یم گؤره‌سن بوگون آی‌ین نئچه‌سیدی؟ … ایسته‌ییرم اؤزومو ایتیرم ساعات‌لارین، دقیقه‌لرین آراسیندا … نئچه گون قاباق یوخودان آییلدیم … تاریخی، ساعاتی اونودموشدوم … بی بیله‌سن نئجه کئفه باخدیم … هئچ نه‌یی دۆشۆنمه‌مک، گؤتور-قوی ائتمه‌مک نئجه ده یاپیشیر…
-یورغونسان؟!
باشیمی هه دئیه ترپه‌دیرم:چوخ …
اوتوردوغو اوتوراجاقدا ائهمالجا ترپه‌نیر. هر ایکی الینی ماسانین اۆزه‌رینه قویوب منه باخیر: بو سؤزلرین سونو هارا یئتیشه‌جک دئیه گئت به گئت ماراقلانیرام …
باشیمی آشاغی سالیرام.
– کیمدی؟! سنین اللرینی منیم اللریمدن آییران آدامی دئییرم …
-سن‌له من بیز اولماریق … اؤزون گؤرورسن … ایت کیمی چالیشیریق… گئجه گۆندۆزۆمۆز یوخدو امما بئش قیرانیمیز دا یوخدو…بیزیم کیمی آداملارا کیمدی ده‌یر وئرن؟! بو آداملارا باخ … بیزی گؤرورلر هئچ؟! …منیم سسیمی کیم ائشیدیر؟ …منی تکجه او یوخاریدا، صحنه‌ده دینله‌ییرلر … من تکجه اوردا آنلام داشیییرام … تکجه اؤزوموزه اوخشار دوستلاریمیزین، اوستادلاریمیزین یانیندا گؤرسه‌نیرم… هۆنرده پول یوخدو …ایسته‌میرم صاباح قاپیدان گیریب یورغونلوقدان باشینی باسدیریب یاتاسان …ایسته میرم الله‌ین هررر گونو چانتامداکی بئش قیرانی دؤنوب-دؤنوب سایام … گاز قبضینی … سو قبضینی … ائو کیرایه‌سینی …
-مننن نئجه‌سن به؟! … همیشه‌لیک منه قال دئدییین زامان بولاری بیلمیردین؟! یانیمدا اوتوروب کاغاذ اوسته جیزما قارامالارینا زیلله‌ندیین زامان بیلمیردین؟ … من سنین اوچون عایله‌می قارشیما آلدیم …سن گئدیب باشقاسینی گتیریب سوخدون آرامیزا؟
-من آرتیق دینجلیک ایسته‌ییرم … و … بو دینجلیک سن‌له اولمور؛ اولمازدا.
آیاغا قالخیب چکدیییم رسیم‌لرین آراسیندان بیرینی چیخاریر. اۆره‌ییم چیرپینیر. منه ساری چئویریب سوروشور: قورخان گؤزه چؤپ باتارمیش … قورولوشچوزدور …هه؟! …او قیرمیزی گوللری ده او سنه گؤندرمیشدی امما سن منیم گؤندردیییمی سانمیشدین … من بیلیردیم … آیی‌نین مین اویوندان چیخماغی بیر آرموددان اؤترودو..
-نه دئییردی؟!
-کیم؟
– ایکی ساعات قولاغووون دیبینده وێر-وێر دانیشان خانیمی دئییرم.‌.. آخیردا نه‌ایدی وئردی سنه؟ …
-بیلمیرم کیمی دئییسن …
گؤزلریمی چکدیییم جیزگی‌لردن آلیب چؤنوب دقت‌له اۆزۆنه باخیرام …گؤزلری گۆلۆر …
-نییه بیلمیرسن؟ تونئله گیریبسن؟! … یوخسا کارینا گلمیر! هه؟! …بلکه ده وئجینه دئییلم! … دونن بیر بوگون ایکی گلیب گیریر گؤزلرۆوه …
-بیرین دئ مینین ائشیت بودو هااا … دئییردی حرفه‌ای چالیسان … بیزیم موسیقی کیلاسلاریمیز وار … ایسته‌سن گل اوردا تدریس ائله …کارتین وئردی …
-سن نه دئدین؟
-باشی اوسته قبول ائله‌دیم دا … نه دئیه‌جم؟ …
-من ایسته‌میرم گئده‌سن.
-نییه؟
گؤزلرینه زیلله‌نیرم: ندنسه منه سرت، قیلیقسیز، اؤگئی گلدی … گئتمییه‌جکسن.
باشینی تاسف‌له بوللاییر: من نه هایدا سن نه هایدا … منی بئله گۆدمه، سیخیشدیرما …ننه‌منن ددم‌نن آز چکیرم؟! …اوزاتما … پولونا احتیاجیمیز وار …
-سن منیمسن … من قیسقانیرام …
-هه …اما من بو توپلومون ایچیندییم … سئودییین زامان ایناناجاقسان دا … حیس ائلئییرم آشاغیلاییرسان منی … عایله‌لریمیز کیمی دبرمه … یادیندا منه نه‌یی اؤرنک وئردین؟! یونان اسطوره‌لرینده‌کی او دئوی … ایندی اؤزون نه ائلئییسن؟
-من سئویرم …آنلا منی …
قاشلارینی چاتیب گؤزلرینی مندن آلیر. گیتارینی سؤیکه‌دییی آغاجدان گؤتوروب چالماغا حاضیرلانیر: قیسقانماغا بیر ندن یوخ.
الیمده‌کی ایسکاج‌لا مؤحکم سۆرتۆرم … داها مؤحکم … اۆره‌ییمده‌کی بوتون سیخینتینی الیمده‌کی ایسکاجا بوشالدیرام … لیوانی هئی سۆرتۆرم … هئی سۆرتۆرم … تمیز اولمور …لیوانی توللاییرام سینکه … قیراغی چیرتلاییر … اؤنملی‌ایدی؟ یوخ دئییلدی …باشیمی اییرم… گؤز یاشلاریم کفلی الیمه دامجی‌لاییب جیغیر سالیر … آیاغیم‌لا مؤحکم کابینئته چیرپیرام … سوروشوب دؤشه‌مه‌نین اۆزه‌رینده اوتورورام … باشیمی قویورام دیزیمین اوستونه … یورغون‌ایدیم … چوخ یورغون …بئزمیشدیم …
-اؤزون باشی هاوالی ایستئییرسن اؤزوندن بئش بئترینه اره گئده‌سن؟! بورنوزون اوجوندان بیرآز او طرفی گؤرموسوز …مترولاردا گیتار چالماغنان کیم گۆنه چیخیب … یا اونون بونون نقاشی‌سین چکمکنن؟!!! هوشووو ییغ باشووا … نه دردۆوه ده‌ییر او اوغلان؟! … وئلله …
-بیز بولاری بیلیردیک امما یئنه ده دونیامیزی اؤزوموز سئچدیک …
-هانسی دونیا؟! … همن کی بئش قیرانا گۆلله آتیسیز؟! … پس اوتور گۆد گلر، دانام اؤلمه یئم بیتر …
-حتمن گرک سیز دئین دوختور مهندیس‌لردن اولوردوق؟! … نه اولاردی بیزی ائله بئله قبول ائدیب سئوسه‌ایدیز؟! …‌ حیات اؤزو-اؤزونه او قدر چتیندی کی …سیز ده بئله …
-اؤزۆوه گئدیب ائو توتدوغون زامان سنی دوشونه‌جکدیک؟! باشوندان یئکه قلطلر دارتدیغون زامان؟! … هئچ اوتانمیسان؟! باشیمیزی سوخوبسان یئره … بویووو سوخوم یئره … سن منه بلادان سورا هئچ نه دؤوردون … دردنن ورم‌ایدون …گئدیب گیریبسن اللی دنه کیشی‌نین ایچینه بلکه یوز سئری اییلیب دۆزه‌لیسن … خوش گۆن گؤرمییه‌سن سنی … دده‌نی آیاقدان سالدین بو ایشلرونن …سن آزدون … ائل طایفانین ایچینده دیلیمیزی گۆده ائله‌دین …
-دای دستمال ساتمیرام … یوخسا بیرین وئرردیم گؤزووو سیلردین …
یارپاقلارین آراسیندا ویییلدایان کۆله‌یین سسینی دینله‌ییر … گؤزلرینی یومور …
-سن نییه؟! …
-ننه‌م اؤلدو … دای نمنییه ساتیم ؟!! …
-من ده دای گیتار چالمیرام … آتامین شیرکتینده ایشه باشلامیشام … بورالاری چوخ چوخ اؤزلئییرم …امما آتام سئویر منی … بئله‌لیییمه باخما … آرزوم‌ایدی بیر ده اۆزۆمه گۆله … بیر ده باخیش‌لاری‌لا منه فخر ائلییه … گئنه یانیمدادی …
-مهندیس‌لره اوخشئییبسان … ساچلارووی قیرخیبسان … فێرفێری قیزدان دا خبر یوخدو … گؤرمورم دای …
چنه‌سی اسیر: اوچدو …
اؤزو-اؤزونه میزیلدانیر: من گؤردویومو گؤروب ائشیتدیییمی ائشیتدیم. هئچ قیمی قیمیلدامادی … سن دئمه اوْ بیر یئرده یاتمازمیش کی آلتینا سو کئچه …
کؤینه‌یی‌نین قولو‌ایله گؤزلرینی سیلیر … گۆلۆمسه‌ییر … آغلایا-آغلایا گۆلۆمسه‌ییر …
-سن گیتار چالماغی سئویردین هه؟ … بو گیتار سنین اولسون … مندن سنه کیچیک بیر یادیگارلیق اۆره‌یی بؤیوک دوستوم …
-نئچه گۆن‌ایدی گؤزلرین آچیلمیردی … یوخوسوز قالیب بونون پرتره‌سینی چکیردین؟! …
-پولو وار … ایشیمدن قووولماق ریسکیم ده یوخدو دای …
-بو ائله اوولدن گؤزونون قاباغیندئیدی … نییه منی آوارا ائله‌دین؟!
-بیلمیردیم آج قارین‌لا سئوگی اولماز …دؤزۆلمز دورومدور …
-اودنان سو آراسیندا قالمیشدی … او آتاسینی چوخ سئویردی …مندن الین یومالی‌ایدی …من بیلیردیم … سونرالار بیر دیقه‌لیک ده اولسا دوروب منه، اؤزونه باخاجاقدی؛ بیر آنلیق دا اولسا آرخاسینا باخیب منی سئچدییی اوچون پئشمان اولاجاقدی … ایسته‌میردیم او گۆنۆ گؤرم…من بونو ایسته‌میردیم …
باشینی ترپه‌دیر یانی آنلاییرام سنی …
-گیتارینی سات منه …
-سنین اولسون … ننه‌م اؤلدو … پولو نئینیرم دای؟! …
ایشیقلار یانیر … گؤز یاشیمی سیلیب باش اییرم آیاق اوسته دوروب بیزی آلقیشلایان اینسانلارا …
اؤن سیرادا بوش عئینی حالدا دولو اوتوراجاغا باخیرام. کؤوره‌لسم ده، گؤزلریم دولسا دا گۆلۆمسه‌ییرم … اؤزو یوخ‌ایدی امما پرتره‌سی‌له گیتاری همیشه‌لیک مننن‌ایدی …
***
*هارای بند(هارای گروپو) آدی‌لا تانینان آرمان عزیزی جنابلاری‌نین «نئجه اولاجاق نه اولاجاق» آدلی ماهنیسی.
*پروکروستس: یونان اسطوره‌سینده بیر دئو‌دیر … او یولدان کئچن‌لری قوناق‌پرورلیک بهانه‌سی ایله ائوینه آپاریب یاتاغا باغلاییر. اوزون گلن یئرلرینی کسیب قیسا گلن یئرلرینی ده دارتیب اوزونلادیر.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *