قیرمیزی ایشیق آرخاسیندا قالماز، سئوگی!
نزار قبانی
چئویرن: نیگار خیاوی
ترجمه: نیگار خیاوی
نیگار خیاوی
00:00
00:00

ایشیق قیرمیزی یانیر…

دوشونمک یاساق! دانیشماق یاساق!

ایشیق قیرمیزی یانیر…

دین چئوره­سینده دارتیشماق

شعیر و نثر، صرف و نحو یاساق

دوشونجه قارغینمیش، ایرینلی، کیرلی

چیخما اؤته­یه پئچاتلانمیش یوواندان

ایشیق قیرمیزی یانیر

عاشیق اولما هانسیسا قادین یاخود سیچانا

قیرمیزی یانیر عاشیقلییین ایشیغی

گیزملی اول،  دولاشیق- بوروشوق

دانیشما میلچکله بئله قرارینی

غافیل قال و ساوادسیز!

قاتیلما اوروسپوچولوق یاخود یازارچیلیق سوچونا!

چونکو بیزیم دؤوراندا

اوروسپوجولوق سوچو، یازارچیلیقدان یونگول!

وطن سئرچه­لری حاققیندا دوشونمک یاساق!

آغاجلار، چایلار و اونلارا عایید خبرلر بئله

وطن گونشینه باسقی یاپانلاری دوشونمک

یاساق!

هر سحر قزئتلرین باش تیتره­سینده

شعیرلرین وزنینده

و قهوه­نین قالیغیندا…

اوستونه گلیر باسقی قیلینجی

دینجلمه ائشینین قوینوندا

کی، صاباح سوراغینا گلنلر

بو دقیقه “کاناپه”نین آلتیندادیرلار!

فلسفه و تنقید کیتابلارینی اوخوماق یاساق!

صاباح سوراغینا گلنلر،

گووه کیمی کیتابخانانین رفلرینده یووالانمیشلار!

آسیلی قال آیاقلاریندان، قیامت گونونه قدر!

آسیلی قال سسیندن قیامت گونونه قدر!

آسیلی قال دوشونجه­ندن!

بو باسقیلارا اوغرامیش اومّتین اوزونو گؤرمه­یه­سن دئیه،

باشینی بوشکانین ایچیندن ساقین قالدیرما…

بیرگون اوغراییب دا پادیشاهی گؤرمک ایسترسن­سه

یا اونون ائشینی

یا کوره­که­نینی

یاخود اونون ایتینی – اؤلکه­نین امنییت سوروملوسو اولان ایتینی- بئله گؤرمک ایسترسن­سه

 –کی بالیق، آلما و جوجوقلار اونون یئمیدیر،

ائله­جه ده قوللارین اتی-

یئنه ایشیغین قیرمیزی یاندیغینی گؤره­جکسن!

هاراداسا بیرگون

هاوانین دورومونو… و اؤلنلرین آدینی

و حوادیث خبرلرینی اوخوماق ایسترسن

ایشیغینین قیرمیزی یاندیغینی یئنه گؤره­جکسن!

یاخود بیرگون

تنگه­نفسلیک درمانینین قیمتینی سورماق ایسترسن

جوجوق باشماغی

و یا بامادورون قیمتینی سورورسان اگر

یئنه ایشیغینین قیرمیزی یاندیغینی گؤره­جکسن!

بیرگون اگر طالعینین نئجه اولدوغونو

نفتین کشفیندن اؤنجه و سونرا اؤیرنمک اوچون

طالعه باخانین یازیسیندا اوخوماق ایسترسن­سه،

و دؤرد ال-آیاقلیلار سیراسیندا  یئرینین هارادا اولدوغونو اؤیرنمک

یئنه ایشیغینین قیرمیزی یاندیغینی گؤره­جکسن!

بیر گون اگر

قاردوندان بیر ائو بولورسانسا سیغیناجاغینا

و یا ساواش قالیقلارینین آراسیندا،

سنی اوووندوراجاق هانسیسا بیر قادین بولورسان

یا کؤهنه بیر سویودوجو

یئنه… ایشیغینین قیرمیزی یاندیغینی گؤره­جکسن!

درس باشیندا معلیمدن سورماق ایسته­سن:

بوگونون عربلری ندن یئنیلیش خبرلریندن تسللی آلیر؟

عربلر ندن شوشه سانی قیریلیر؟

یئنه ایشیغین قیرمیزی یانیر، گؤره­جکسن…

هادیر اول!

سفره چیخمایاسان، عرب پاسپورتویلا!

آوروپایا سفر ائتمه

چونکو _بیلدییین کیمی_ آوروپا ابلاهلارین یئری دئییل…

ای آتیلمیش!

ای کیملیک­سیز!

ای بوتون خریطه­لردن قووولموش!

 ای غرورو یارالانمیش خوروز!

ای ساواش اولمادان اؤلدورولموش!

ای قانی تؤکولمه­دن کلله­سی آلینمیش…

آرتیق، تانرینین اؤلکه­سینه سفره چیخما

تانری قورخاقلاری قبول ائتمز…

عرب پاسپورتونلا سفره چیخما…

و هاوالیمانلاریندا سیچاوول کیمی گؤزویولدا قالما!

چونکو ایشیغین قیرمیزی یانیر

“هارودز”ون ساریشین ساتیجیلارینا

شاخ- شاخ مروانام

عدنانام

سبحانام دئیه، سؤیلنمه

سنین آدین اونونچون آنلامسیزدیر

بیر یالانچی تاریخدیر، سنین تاریخین

منیم سروریم!

“لیدو”دا  فخر ائتمه ارنلیکلرینله

چونکو سوزان، ژانئت، کولئت

و مینلرجه باشقا فرانسالی قادین

هئچ زامان “زئر” و “عنتر”

ناغیللارینی اوخومامیشلار

منیم دوستوم!

تلسرک دؤن هوتئلینه

آخی سن پاریس گئجه­لرینده

گولونج گؤرونورسن

ایشیغین قیرمیزیدیر!

هادیر اول، سفره چیخما!

عرب بؤلگه­لرینده عرب پاسپورتویلا

اونلار سنی بیر ریال­دان اؤترو اؤلدورورلر

و آجدیقلاریندا گئجه گؤزونه سنی یئیه­رلر!

حاتم تای­یینین ائوینه قوناق اولما

او یالانچی، فیریلداقچیدیر

هادیر اول!

آلداتماسین سنی

یوزلرجه کنیز و قیزیل صاندیقچالار

منیم دوستوم!

باشینا دولانما گئجه­لری

عربلرین دیشلری آراسیندا…

سن اؤز ائوینده اوتورماغا بئله ساقینجالیسان

اؤز ائلینین ایچینده بئله اؤزگه­سن

منیم دوستوم!

تانری عربلری باغیشلاسین!

ایضاح:

نیزار قاببانی (Nizar Qabbani) عرب شاعیری ۱۹۲۲-نجی ایلده دمشق شهرینده دوغدو. ایلک کیتابینی «او اسمر سؤیله­دی منه …» اییرمی­بیر  یاشلاریندا یاییملادی. بو کیتابین یاییملانماسی سوریه­ده قووقا قوپاردی، اونون اؤزو و شعری چوخلارینین طرفیندن تکفیر اولوندو. اونا قادین شاعیری دئیه، مخمر صینفین شاعیری صفتیله لقبلندیردیلر.

نیزار قاببانی ایسه اوسانماییب، یئنی کیتابلار او جمله­دن سامبا، منیم سئودام، کلمه­لرله رسساملیق، سنینله ایلقاریم وار ای آزادلیق، اوتوبوسدا جمهوریت، یوز سئودا مکتوبو، شعیر یاشیل ایشیقدیر، داش­آتان جوجوقلارین دوققوز تریلوژیسی، بلقیس و بیر نئچه باشقا کیتاب یاییملاماقلا دایانیشدی.

شعرلرینین مؤوضوسو سئوگی و عرب قادینینین تاپدالانمیش حاقلاریدیر. او تک جانینا عرب توپلومونون دوگماتیک دوشونجه­سی قارشیسیندا دیره­نرک دایاندی. ادبی دیل ایله خالق دانیشیق دیلینی بیرلشدیررک عرب شعرینده یئنی وورغو یارادا بیلدی و شعرینین دَییشمز موتیولری اولان قادین و وطن مؤوضولارییلا عرب شعرینه ائشسیز  سئودا- حماسی شعیرلری سوندو.

نشر ائتدیردییی «یئتیشکین بیر قادینین گونلوکلری» آدلی کتابی اصلینده عرب قادینینین ساوونما یازیسی ایدی. اؤزو بو باره­ده بئله سؤیله­ییر:

من هر زامان  شمشیر تییه­سی اوستونده یئریمیشم! منیم اوچون سؤزقونوسو اولان سئوگی قادین بدنینین جوغرافیاسی ایله سینیرلانماییر! من اؤزومو بو مرمر قاراچوخورا حبس ائتمه­م. منیم اوچون سؤزقونوسو اولان سئوگی وارلیغین بوتونو ایله ایلگیده­دیر. دیر. بو سئوگی سودان توتموش تا تورپاقدا، انقلابچی کیشیلرین یاراسیندا، داشآتان جوجوقلارین گؤزونده، دیره­نن اؤیرنجیلرین اؤفکه­سینده بئله بولونماقدادیر. قادین منیم اوچون پانبیق آراسیندا ساخلانیلان هانسیسا سیکه ویا حرمسارایدا یولومو گؤزله­ین قاراباش بیری دئییل، قادینی قبیله­لرین جاهیل کیشیلری الیندن قورتارماق اوچون یازیرام، من.

نیزار قاببانی عیراقلی حیات یولداشی «بلقیس الراوی»نی ۱۹۸۱-نجی ایلینده بیروتدا عیراق سفیرلیگینین پارتلاییش اولاییندا ایتیردی. بو آجی اولای اونون شعیرلرینده اؤزونو گؤرستدی و عرب شعرینین بیر چوخ گؤزل مرثیه­لری نیزارین شعیرینده یاراندی، او جمله­دن، اون ایکی قیزیلگول بلقیسین ساچلاریندا، بیروت یانغین ایچینده و سنی سئویرم.

قاببانی عرب شاعیرلری ایچینده قادین شاعیری آدلاناراق تانینماقدادیر. اونون شعیرلرینده جیلوه­لنن قادین اؤزل گؤرونوشلو تام توخونسل بیر قادیندی. قادین نیزارین شعرینده ساده­جه قادین اولاراق بعضن اوتوپیک بیر  معشوقه کیمی، بعضن سئوگی و سئویلمه­یه لاییق اولان گؤزل بیر وارلیق کیمی جانلانماقدادیر.

نیزار قاببانی ۱۹۸۸-نجی ایلده بیر لندن خسته­خاناسیندا دونیاسینی دَییشدی. (نیگار خیاوی)

 

نزار قبانی
اشتراک گذاری در print
چاپ
اوخوماق زامانی: 3 دقیقه
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در email
باشقا اثرلری

قیرمیزی ایشیق آرخاسیندا قالماز، سئوگی!

نیگار خیاوی
www.ishiq.net

آذربایجان ادبیات و اینجه‌صنعت سایتی