ارسلان بیر آز یاواش اول!
محمد خلیلی
چئویرن: ع. آغ‌ گونئیلی
ترجمه: ع. آغ‌ گونئیلی
ع. آغ‌ گونئیلی
00:00
00:00

 ارسلان بیر آز یاواش گئت. ساغ دیزینی چوخ زورا سالما, بلکه بیر نئچه آنلیق بو خییاوانین قیراغینداکی محجّریه سؤیکه‌نیب بیر آز دینجله‌سن؟

– یوخ، دای «پاتوغا» ائله‌سن دئیه‌ن بیر زاد قالماییب، بیر تهر گئده‌رم. ارسلان آخی ایندی‌دن چوخ تئزدی. گومان کی هله «قهوه‌خانادا»دا کیم‌ ایسه یوخدور.

– یاخشی، گئدیم اوردا اوتوروم. هم هاواسی ایستی‌دیر، هم‌ده کی کونتراتچی‌لار گلنه کیمی بیر- ایکی ایستیکان ایستی چای ایچیم.

ائله ‌ایسه، بیر آز یاواش یئری ارسلان. یوخسا دیزین شیشر؛ الینه ایش وئره‌ر. او، خییاوان اوستو پییادا کورپوسو چوخ یوخوش ایدی گرک‌ کی اوردان کئچمه‌ییدین. ایشدی ییخیلیب ضربه- زاد گوررسن. بلکه بو داواخانادان بیر یاغ «پماد» آلیب گئجه یاتاندا دیزینه یاخیب اوستونو باغلایاسان؟

– یوخ،‌ گئجه اوستونو یون شال‌لا باغلاسام یاخشی اولار. تکی ‌دردیم دیز دردی اولایدی. بؤیرک‌لر، تنگه نفس اولماق … هامیسی قاریشیب بیر- بیرینه. یاخشی بو بوتکادان بیر «روزنامه» آلمالی‌یام.

– آغا ایکیندی روزنامه‌سی وئرین!

تلسمه ارسلان «روزنامه»‌نی قاتلا وور قولتوغوونا کئچ الینی وئر او گئدن جاوانین الینه، قوی سنی آسانجا کئچیرسین خییاوانین او تایینا.

ارسلان گؤردون کی هله قهوه‌خانا خلوت‌دی. کرامت قند سیندیریر، رحمان‌دا چای بوساتی‌نین آرخاسیندا، سماورلری ساهملانلاییر. هاردا اوتورماق ایسته‌ییرسن؟

– بوردا، همیشه اوتوردوغوم بوجاق‌دا. کرامت بیر ایستیکان منه چای توک.

ارسلان! ایستی چای ایستکانینی ایکی اووجوندا سیخیب، یاواش- یاواش ایچه- ایچه قهوه‌خانایا‌دا بیر گؤز گزدیر. آرا- سیرا اوردا- بوردا صندل‌لرده اوتوران واردی. باییرا باخ. بوغ باسمیش شوشه‌لرین آرخاسیندان، ایکیندی‌نین بوز هاواسیندا یول‌دان کئچن‌لرین کؤلگه‌لرین گؤرمک اولار. رحمان «مهتابی‌»لری یاندیریر، سن‌ ایسه روزنامه‌یه باخیرسان. یاخشی دیء گورک روزنامه‌ده نه یازیب‌دیر ارسلان؟

– نه یازاجاق. یئر اوزونده هر یانا باخیرسان قان قوخوسو، باریت (باروت) قوخوسودور. آنجاق بو بلالی تورپاق‌دا ائله یئرلرده وارکی اوردا، بیر نئچه بیتگی گؤیریر. بو اؤزو اینسانا اومید باغیشلاییر.

ارسلان بو قده‌ر اؤزونو روزنامه‌لرده غرق ائله‌مه. باخ، هنده‌ورین نئجه شولوق‌لاشدی. قهوه‌خانا، دولودور آدام ایله. دوغروسو، سنه ساری گلن گنج فهله‌نی تانیییرسان می؟

– ارسلان بابا سالام!

– سالام اوغلوم، ایشین- گوجون نئجه‌دیر؟

– آی، آزدان- چوخ‌دان…

– کیمین یانیندا ایشله‌ییرسن؟

– فضل‌علی‌نین، کونتراتچی‌ فضل‌علی.

– ایندی او قهوه‌خانا دا دیر؟

– بلی اوردا، باخ اوردا اوتوروب.

– یاخشی اولدو، گئت اونا دئیینن کی ارسلان دئییر بئکارام. گؤر فهله‌ لازیمی‌دیر.

– ارسلان بابا سن کی نئچه دفه اونا اوز ووروبسان فایداسی یوخدور.

ایسته‌ییرسن یئنه قاییدیب دئیه‌کی «آخی بو ایشدن دوشموش قوجانین نه جانی وار کی ایشله‌یه‌ده بیلسین؟»

ارسلان باخیش‌لارین نییه بئله سولغون‌دور؟ نییه بئله سینیخیبسان؟ مه‌یر بو شهرده تکجه سن‌می بئله‌سن؟ گؤر بو شهرین مئیدانیندا،‌ قهوه‌‌خانالاریندا اولان بوتون فهله‌ “پاتوق”لاریندا نه قده‌ر قوجالیب ایشدن دوشموش فهله‌ وار. اؤزون یاخشی بیلیرسن کی صاحیب‌کارلار هئچ اونلاری ایت‌ یئرینه‌ده قویمورلار. ایلک اؤنجه ایش‌چی‌لرین آغزینداکی دیش‌لرینی ساییر. قول‌لاری‌نین گوجونو یوخلایاندان سونرا، اونلاری ایشه گوؤورورلر. باخ ائله بیری قهوه‌خانا ایلان اوز به اوز پاساژ دا اولان سولئیمان دایی. یازیق قوجا کیشی هر گون، ایکیندی چاغی شهرین او باشیندان دورور گلیر بورایا، نئچه ساعات گؤزله‌یندن سونرا بیری تاپیلیرکی اونو دیندیرسین. ائله‌ سن ده سولئیمانا بیر تای‌سان. اؤزونو سیندیرما، اونون کیمی باشینی یوخاری توت. هئچ اولمازسا هردن بیر سنین ایشین اولور. بیر تیکه چؤره‌یینی چیخاریرسان، سونراسینادا…

– آی بابا ! بوتون عؤموروم‌ده باشی اوجا یاشامیشام. ایل‌لر بویو فهله‌لیک ائله‌میشم. واختی‌ ایلا کونتراتچی‌لار گلیب منی شهرین بو باشیندان او باشینا ایشه آپاراردیلار. موزدومودا ایشله‌مزدن اوّل وئرردی‌لر. اوندا، باشقالاری گؤره‌ بیلمه‌ین ان آغیر و چتین ایشلری گؤرموشم. (اوجا دمیر شیروانیلاری، هوندور ایشیق دیرک‌لرینی و… رنگ‌له‌میشم) آنجاق ایندی بیر دری‌یم- بیر سوموک؛ اونلارداکی بیر- بیری‌نین اوستونده بند اولمور. بونلارا باخمایاراق، یئنه‌ده باشی اوجایام. همیشه اؤز امه‌ییم‌له یاشامیشام کیمسه‌یه طوفئیلی اولمامیشام. بوندان بئله‌ده کیمسه‌نین مینّتینی قبول ائتمه‌یه‌جم؛ هاچانا کیمی نفسیم گلیر کیمسه‌یه باش ایمه‌رم.

– ارسلان گؤروسن او اورتالیقداکی ماسانین باشیندا، اوتوران کونتراتچی‌نین هنده‌ورینه نه قده‌ر فهله ییغیلیب‌دیر؟ گئت اونا دیء بلکه سنه‌ده یونگول بیر ایش وئردی.

– او باشیندا کپی پاپاغی اولانی دئییرسن؟ قادام اونون ساللانمیش بوخاغینادا، ایشیم- ایشیم ایشیلدایان او بیچیم‌سیز آلنینادا. من اونون جیکینی‌ده- بؤکونوده بیلیرم. ذرّه‌ قده‌ر اونون آدام‌لیغی یوخدور. بو آغا پولا چاتاندان بری آدامین سالامینی‌دا آلمیر، هله قالسین کی…

ارسلان نه ائله‌مک ایسته‌ییرسن؟ هئچ جیب‌لرینه فیکیر وئریب‌سن؟! گون خرجین، منزیلین دالا دوشموش کیرا‌سی، بؤیرک‌لرین، نفس تنگلی‌یین و پوزغون اووضان… هر گئجه‌یه تای،‌ بو گئجه‌ده آتیلا- آتیلا قاییداجاقسان ائوه.

– بلی، سن ایسته‌ییرسن کی، منیم کیمی، سولئیمان دایی کیمی آداملارین، گونو بوندان یاخشی اولسون؟ داها بیز سیرادان چیخمیشیق اله‌ییمیز اله‌نیب، قلبیریمیزده گوی‌ده فیرلانیر. داها بیز ویدالاشمالی‌ییق. ائله واخت‌لار اولور کی آدام دونیانین هر زادیندان دویور. آنجاق بئله بیر روزگار‌دا ائله آدام‌لاردا تاپیلیر کی، گؤردوک‌لری ایش‌لر ایله آدامین روحونو اوخشاییب جلالاندیریر. بایاق منیم یانیمدا بیر آز اوتوروب سونرا دوروب گئدن او گنج رنگ‌کاری گؤردون می؟ من او «شئیطان توخومو»نا باخاندا گؤردوم کی الینی آپاردی مینم جیبیمه‌ ساری یقین کی او بو گونکو موزدوموزون یاری‌سینی قویوب منیم جیبیمه.

ارسلان آخی نه واختا کیمی بو کؤک‌ده قالاجاقسان؟ جانیم گئت اؤزونه باشقا بیر ایش تاپ. گؤره بیله‌جه‌یین یونگول بیر ایش.

– آخی منیم کی رنگ‌کارلیقدان باشقا، بیر ایش الیمدن گلمیر. گؤزوم بو ایش‌ده آچیلیب، ‌بو ایش‌ده جان قویوب سوموک ‌سیندیرمیشام. ایندی دئییرسن کی تزه‌دن گئدیم باشقا ایش دالینجا…

ارسلان اؤزون نه اوچون کونتراتچیلیغا گیرمه‌میشدین؟ ایندی سنین‌ده اؤزون اوچون ایشین، فهله‌ن وار ایدی. باشقالارینادا مؤحتاج دئییلدین. روزگارین رسمی بئله‌دیرکی، یا گرک چاپاسان یاداکی چاپیلاسان.

– نه ائله‌مک اولار. آدام‌لارین هامیسی بیر اولمور آخی. منده گؤزومو بئله آچمیشام، همیشه‌ده چاپیلماغی سئومیشم. بونو باشا دوشورسن می یوخسا یوخ؟! جانیم دیء گؤروم آخی سن کیم‌سن منیم‌له بو جور باش- باشا وئریرسن؟ بوراخ جانیم، قوی من اؤز دردریمی چکیم. بئله من بیلمیرم سن منیم روحومون هانسی بوجاغینداسان کی داییمن سسین قولاغیمدادیر.

ارسلان نه یامان فیکیره گئدیب سن؟ گئت دای قهوه‌خانا سایخیشیب هامی گئدیب. کرامت‌ده گئدیب، رحمان‌دا قاپیلاری باغلاییب، چیراق‌لاری سؤندورمک ایسته‌ییر. سن ده دور گئت.

– آغا رحمان منیم حئسابیم نئچه اولار. دونن کی بورجوم دا قالیر. آل اؤزونونکو.

ارسلان هاوا نه یامان قارانلیق‌دیر؟ یامان‌دا سویوق‌دور؛ گؤزله، یول‌لار دونوب‌لار، بیر آز یاواش یئری، دووارلارین دیبی ایله گئت. پالتووون یاخاسینی آچ کی، بویون- بوغازینی سویوق‌دان ساخلاسین. ساغ‌دیزینی چوخ زورا سالما. کاش بیر چلییین اولایدی.

ارسلان نئچه گوندور کی یورغان- دوشک‌ده یاتیرسان؟

– بیلمیرم

نییه،‌ ایندی دؤرد گوندور دوشوب قالیبسان اوردا، بوغازیندان بیر ایچیم سودا کئچمه‌ییب. تکی دونن آغزینا، ایکی قاشیق سود آلیب مز- مزه ائله‌دین. سحردن ایندی‌یه کیمی بئله بیر قورتوم سودا بوغازیندان کئچمه‌ییب. دونن گئجه‌ده کی سحره کیمی قیزدیرمادان یانیردین. ایندی بیر نئچه آنلیق آیاق‌لارینی، اوتاغین یاری‌یا قده‌ر آچیلمیش قاپی‌سینا اوزالت، قوی بلکه ائشیکدن گلن سرین هاوا بدنی‌نین حرارتینی آلسین.

– یوخ ائله‌یه بیلمیرم، ‌دیزلریم آچیلمیر. نفسیم چیخمیر. سانکی جییه‌رلریم تام ایشدن دوشوبلر. سانکی سینه‌مین اوستونه گوپون‌له تاپداییرلار. کوره‌ییم، چییین‌لریم…

ارسلان ایر بیر آز قالخیب موتکّه‌یه سویکنسن بلکه بیر آز نفسین آچیلدی. کئچیمین توختادی. سن گرک گونده آخشام سویوغوندا دوروب قهوه‌خانایا گئتمه‌ییدین، ائله بلکه بو یول‌لاردا، سنی سویوق ووروبدی.

– نه بیلیم، بلکه‌ده سویوق دیمه‌دی. آنجاق نفسیم چیخمیر. سینه‌م پارتلاییر. آخی ایل‌لر بویو سینه‌مه دولوب، لای- لای جییه‌رلریمده یاتمیش بو توز- تورپاق نئجه…

ارسلان، ‌پیله‌ته‌نین اوستونده‌ کی ایلیق سودان بیر آز آغزیندا چالخا قوی بوغازین بیر آز یوموشانیب آچیلسین. ائله بلکه او سینه‌نده کی خیلط نفسی‌نین یولونو توتوب.

قونشولار نئجه،‌ ارسلان؟ هئچ بو نئچه گونده سنه باش ووروب‌لار؟ الیندن توتوب‌لار- زاد…

– نه قویوبسان- نه آختاریرسان، بورادا،‌ بو اوجسوز – بوجاقسیز کاروان‌سرادا هره تپیلیب اؤز کوماسینا، باشی‌دا قاریشیب اؤزونه. اوشاقلاری دا کی دئمه، سحردن آخشاما کیمی یاریم قارین،‌ آیاق یالین بو قاپ- باجاسیز حیه‌طین تورپاغیندا، ‌قورد- قوش کیمی قایناشیب زارییـیرلار. اونلارین سس‌لری، ‌لاپ، حیه‌طین بوجاغیندا کی بو ائوجیییم کیمی گلیب – چیخمیر. مته کیمی بئینیمی دلیر. آنجاق یئنه،‌ هردن بیر، منه باش چکیب،‌ حالیمی سوروشورلار. هردن ده سوددن، ‌چایدان یا دا کی باشقا بیر شئی‌لر منیم اوچون گتیریرلر.

یاخشی باخ بو بیر شئی اولدو… عاییلن‌ نئجه ارسلان؟

– هانسی عاییله… آروادیم کی نئچه ایل اولار اؤلوب. تکی بیر قیزیم وار. بیلمیرم اودا اری ایله و اوشاق‌لاری ایلا هانسی شهرده چؤر‌ک اسیری‌دیلر. قیزیمنان ساری اوره‌ییم بیر تیکه‌دی. اوشاق‌لارینی کی هئچ واخت گؤرمه‌میشم.

هئی… ارسلان، ارسلان بیر آز یاواش اول بیر آز اؤزونه توختاق‌لیق وئر. باشینی موتکّه‌دن قالخیز، بیر آز دیکه‌ل، چییین‌لرینی مؤحکم یاپیشدیر او آرخانداکی موتکّه‌یه. آخی بیر تهر بو کئچینمه‌نینین قاباغینی آل. سینه‌نین خیسیلتیسی، بوغازی‌نین خیریلتی‌سی، دیش‌لری‌نین چاققاشماسی، قلبی‌نین گوببولتوسو، ال- آیاغی‌نین سیچیراماسی، نفسین ارسلان… ارسلان… ارسلان…

محمد خلیلی
علی اشرف درویشیان | ترجمه: 
علی اشرف درویشیان | چئویرن: 
ع. آغ‌ گونئیلی
جمال میرصادقی | ترجمه: 
جمال میرصادقی | چئویرن: 
ع. آغ‌ گونئیلی
اشتراک گذاری در print
چاپ
اوخوماق زامانی: 5 دقیقه
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در email
باشقا اثرلری

خدی

ارسلان بیر آز یاواش اول!

ع. آغ‌ گونئیلی
www.ishiq.net

آذربایجان ادبیات و اینجه‌صنعت سایتی