ایشیق 1
آذربایجان معلم‌لری و تحصیل مساله‌سی
ایشیق 2

آذربایجان قفه‌خانالاری

ایشیق 3

آذربایجان و مهاجرت مساله‌سی

ایشیق 4
آذربایجان توی‌لاری

اوچوروم
کیان خیاو

واااای، آغزیندان آچیلان بو قان نه دیر؟ نییه منیم نبیضیم وورمور؟ گؤر نئچه گوندور بورادا اوزانیب یاتیب قالمیشیق! دؤیونمه‌ین اوره‌ییمین بؤیرونده اوزانیبسان، گؤرمه‌ین گؤزونله منه باخیرسان. گؤر نه گؤزل دینجلمیشیک دونیانین آجی- آغریلاریندان! پالتارلاریمیز دولودور پالچیق چیلنتیلرییله. جیندیریمیزدان جین هورکر بؤیله‌سی. ایندی سیزین یوخسا بیزیم شه هرده اولسایدیق، نئچه ساعاتلیق ائوه گئدیب، بیر دوش آلتینا گئدردیک. من آغارمیش ساققالیمی قیرخاردیم، سنسه بو لیی شالوارینی چیخاردیب بیر اتکلیک گئیردین….

او گون نئجه اتکلییین او دیب اوتاقدا یئلله‌نیردی، یادیندامی؟ نزیکلیییندن بودلارین گؤرونوردو. نئجه ده گؤزللشمیشدین! لاپ بئله ایندیکی کیمی سئومه‌لی اولموشدون. اینانمازدیم بو اوچوروم بونجا بیزی گؤزللشدیره بیله‌جک. دوغروسو دیریلمه‌ییم گلدی. دیریلیب سئومه ییم گلدی یئنه ده. گؤره‌سن بیر ده دیریله بیله ریکمی؟ منجه بیز یئنه ده دیریلمه لیییک. دیریلیب یاشامالیییق. سئویب سئویلمه لیییک. آنجاق یوخ، بؤیله‌سی داها یاخشی‌دیر. سونسوز بیر یوخودا سنی سورکلی گؤرمه یی چوخدان دیله ییردیم. ایندی بو اوچوروم بویدا بیر قفسده، ایکی قوش سئویشمه‌سیدیر بیزیم اؤیکوموز. تکی بورادا بو لیی شالوار یئرینه بیر اتکلییین اسکیکدیر. دئییرسن دور گئدک گئیین، یئنه بیر تهر گله ریک بورایا….

واااای، قیچین بئلیندن دؤنوب. کسین چوخ آغریییر، هه؟! منیم ده قولوم دیرسه ییمدن یوخدور. آنجاق نه دنسه آغریمیر. یاناقلاریندا قورویوب یئری قالان گؤزیاشلارینی گؤرورسنمی؟ دئییرم دور گل بو سال داشین اوستونده بیر آز اوتوروب دردله شک! ایکی آتدیم بئله آرامیز اولماز. بو سال داشی سانکی بیزیم اوچون بورا قویموشلار. قورخما، بورادا بیزدن باشقا بیر کیمسه یوخ. داها هانکیسا قورخونون، ایضطیرابین بیزه آنلامی یوخدور. دور گل اؤزوموزه وئردیییمیز رولو باشا چاتدیراق! بورادا کیمسه بیزی ایزله مه‌سه ده، نه اولسون؟! بیز کیمسه‌نین یئرینی دار ائتمیریک کی! بوسال داشین بیلیطلی یییه‌سی ده یوخ. بیر سن وارسان، بیر ده من. تکی نازلیم دا بورادا اولسایدی! آنجاق بیزیم کیمی یوخ هاااا. دوپ- دوز ائنلی ائنچه سییله. آغ دونو، آغ باشماغییلا. او یئنیجه آلدیغیم، چئوره‌سی اولدوزلو بیلرزییییله. او اوستونده اینجه قانادلی بیر کپه نه یی اوچان قیزیل اوزویویله. بیر آی ایدی به ینمیشدی او اوزویو. من ده بوتون بیر آیلیغیمی وئریب اونو آلدیم. توکانیمین ان باها‌لی اوزویویدو بو، دئییردی قیزیلچی. نئجه ده گؤزل یاراشیردی نازلیجامین دوپ- دولو بارماغینا! یاشامیندا اونجا سئوینمه میشدی. گئجه‌سی اوزویو بارماغینا تاخیب، سن آلدیغین سولو بویاسییلا، چوخ گؤزل بیر رسیم چکدی. آغاجی، قوشو، آدامی قاتمیشدی بیر- بیرینه. رسیم بو اوچورومجا گؤزل ایدی. من ده وار ایدیم، سن ده. رسیمینده، اؤزومو دونیانین ان موتلو وارلیغی سانیردیم. اونسوز دا نازلیملا موتلویدوم دا هاااا. بیردن بیره منه نه اولدو، بیلمه دیم. هئچ بیلمزدیم سئوگییه اوغرایان گونون آغی دا زیل قارا اولورموش! یوخسا ایندی هره‌میز اؤز ماسامیزین آرخاسیندا آغ کاغیذلاری نه یله‌سه، نئجه‌سه قارالاییردیق. گؤزلریمیز بوتون نسنه نی گؤروردو، اوره‌ییمیز ساعات کیمی ایشله ییردی….

دوغوردان دا، بیردن بیره بیزه نه اولدو؟ اولا بیلر ائرته‌دن ایکیندییه کیمی نئچه ساعاتی بیرلیکده باشا ووردوقدا، الدن دوشوب یورولدوق. اونسوز دا بورادان سونرا بیر یئر یوخ ایدی. بوراسی دونیانین سون نوقطه‌سیدیر. و ده منیم سنین اوچون دئدیکلریم سون اؤیکو. اوخودوغوموز، یازدیغیمیز بوتون سؤز- سؤیون سونودور بوراسی. بورادان اویانا داها بیر هاراسا یوخ. بوندان سونرا دولو- دولو قارانلیقلار ایچینده یاشایاجاغیق. داها بیزدن جانی- باشی صاف- سولو بیر آدام بئله اولمایا‌جاق، امین اول! آنجاق اونون یئرینه کیمسه بیزیم یاشادیغیمیز آنلاری یاشامایا‌جاق. کیمسه بؤیله کیمسه‌نین دؤیونمه‌ین اوره‌یینین بؤیرونده اوزانیب، گؤرمه‌ین گؤزویله اونا باخمایا‌جاق. کیمسه کیمسه‌یه بونجا یاخین اولمایا‌جاق. باخ، بیزی یالنیز اوچ- دؤرد چاییر، اوچ- دؤرد چینقیل، اوچ- دؤرد چالا- چوخور بیر- بیریمیزدن آییریر. آنجاق نه دنسه چوخ ال چاتماز اولموشوق بیر- بیریمیزه! بیر- بیریمیزی گؤرموروک، ائشیتمیریک، دویموروق، دوشونموروک. بیلمیریک ده بو اوچورومون باشیندا بیزسیز نه لر اولور، نه لر اولماییر. آنجاق من داریخیرام. آخی بیز نییه بو ایشی گؤردوک؟ نئجه اولدو بیردن بیره سنین ساغ الینله منیم سول الیم بیر- بیرینه دویونلندی؟ بیز هئچ بیر- بیریمیزی ایته له مه دیک ده آخی. بو اوچورومون دیبی گؤرونموردو کی هئچ. بیز نئجه او سیخ دومانین ایچینده اونایکی- اوناوچ ثانییه‌لیک یولچولوغا چیخدیق؟ تکجه حاضیرمیسان، سوردوم. سن ده حاضیرام، دئدین….

نه گئجه یدی، نه گوندوز. ایکیندی چاغییدی. نه ایستییدی، نه سویوق. لام بیر هاوا ایچینده یدیک. یئرله گؤیون آراسیندا آسلاق و ایسلاق. گؤیده بولودلار بیزی چاغیریردی، اوچوروم دیبینده ایلان- چایانلار. دونیامیزدان اوزاق ایدیق. تانریلار بئله بیزی گؤرموردو. قاش گئت- گئده قارالیردی. دومان گئت- گئده سیخلاشیردی. من سالخیم سؤیوده سؤیکنمیشدیم، سنسه باشینی قویموشدون کؤکسومون سول یاریسینا. اؤنوموزده گؤز ایشله دیکجه اوچوروم. دیبسیز، اوجسوز، بوجاقسیز. دویونجا قورخموشدوق. بیر توو سیخ- سیخ قوجاقلاشدیق. قورخدوق، آنجاق یولوموزدان دؤنمه دیک. بیز بو یولو وارمالیییق دئییردیک. اؤنجه هانکیمیز دئمیشدیک، یادیندامی؟ بو یولو سئومیردیک. بو یولچولوغو گؤیلوموز ایسته میردی. آنجاق نه دنسه گلدیییمیز بو یولون دؤنوشو اولمادی. بیردن بیره باشلاندی بیزیم اؤیکوموز. سن بیر بیلیط، من بیر بیلیط، گلدیک بورایا. بیر ده گؤز آچدیق کی داها گؤرموردوک. نه بولودلار، نه ده ایلان- چایانلارین سسینی دینله میردیک….

سن بیر بیلیط، من بیر بیلیط گلدیک بورایا. قول-قولا، قوجاق- قوجاغا یولا دوشدوک. چیغیردیق، باغیردیق، گولدوک، سئویشدیک. کیمیلرینی سئودیییمیزدن دئدیک. کیمیلرینی ایسته مه‌دن سؤیدوک. شاققیلتییلا گولدوک، گولوشدوک. اوچورومون باشینا چاتاندا ایچیمیز دولدو. دومان داها سیخلاشدی. چئشید- چئشید آجی- آغری بیزی ایچدن سیخیشدیردی. هانکیمیزسا او بیریمیزه، نه اولور گل یاشایاق، دئدیک. “یاشاماک گوزل شئی به کاردشیم!…”

سنین ساغ الینله منیم سول الیم بیر- بیرینه ساریلاندا، قورخودان بیر باغیرماغیمیز گلدی. باغیرتی یئرینی آغلاماق آلدی. یاشامدا بونجا دریندن، بونجا ایچدن هئچ آغلامامیشدیم. آنجاق سنین آرد- آردینا گؤزلریندن دامان سولار اورییمی پارتلادیردی. اؤزومه یازیغیم گلدی. اؤزومدن چوخ سنی آندیم، دوشوندوم. منه بوش وئر، قاییت، دئدیم. قاییتمادین. اؤزوموزه چووووخ یازیغیم گلیردی. بیر آن سونرا ایکی یارادیق اؤزلرینه قییا‌جاقلار. دونیانین ان آجی قان- قاداسینی، ان آغریلی یارا‌لارینی قبول ائده‌جکلر. اتله آغاج، سوموکله داش بیر- بیرینه توققوشا‌جاق. تینیمیزدن گؤوده‌میزه سیزا‌جاق آجی- آغریلار. سونسوز بیر قارانلیغا گئده جه ییک. یاپ یالنیز، کیمسیز، کیمسه‌سیز، کیملیکسیز بیر هاراسیزلیغا. ایندی ده کی بورادا اوزانمیشیق. بونجا آغاج، بونجا داش، بونجا اوت- آلاق ایچینده. صاباح، بیریگون ده هاوا قیزینجا، ایلان- چایانلار بیزی نئجه دویا‌جاقلار گؤره‌سن؟! نئجه ده بورا تانیش گلیر منیم اوچون! باخدیقجا گؤزلریمه اینانا بیلمیرم. سانکی بورایا نئچه دؤنه گلمیشم. بوتون بو گؤرونوش، بو گؤرونتولری سانکی یوخودا گؤرموشم کیمییم. سانکی اؤنجه ده بورادا نئچه دؤنه اؤزومه قییمیشام. نئچه دؤنه باش- بئینیمی تؤکوب داغیتمیشام بورادا. نئچه دؤنه سنی بورادا اؤزله میشم. سنینله بورادا اؤلموشم. دؤیونمه‌ین اورییمین بؤیرونده اوزانیبسان، گؤرمه‌ین گؤزونله منه باخیبسان. منسه نئچه دؤنه سنه سون اؤیکومو یازمیشام….

آغزیندان یامان قان آچیلیب. منیم ده باشیمین کاساسیندا بیر آغری وار، گل گؤره‌سن! آنجاق آغرینی دویمورام. تکی بارماقلاریمین اوجوندا میلیونلارجا سؤزجوک آغریسی وار. بو آغری هله ده مندن ال چکمیر. بارماقلاریمدان باشلانان بو آغرینین ایزییله گؤوده مین آناتومیسیندن باش آچا بیلیرم. گؤزه‌لریم سؤزجوک آغریلارییلا دولودور. آنجاق باش آغریمی هئچ دویا بیلمیرم. دیرسه ییمین ده آغریسی یوخدور. یالنیز بارماقلاریمدا سؤزجوک آغریسی. هامیسی بو! بارماقلاریم بیرر- بیرر قیریلسایدی، داها یاخشی اولاردی. آنجاق پروبلئم یوخ. اونسوز دا بارماقلاریمی اؤنجه‌دن تؤکموشدولر. سن بونو یاخشیجا بیلیرسن. بارماقلاریم ایلکینیندن اولماسایدی، ایندی اولا بیلر بورادا دئییلدیم. اورییم ده دؤیون- دؤیون دؤیونوردو. سنین ده گؤزلرین گؤروردو. دوزونو دئسم، ایسته سک گؤره ده بیله‌ریک، دؤیونه ده بیله ریک. آنجاق بونو ایسته میریک. نه ییسه ایسته مه‌یه آرتیق بیر نه دن قالمامیش. بیز بوسبوتون ایستکلریمیزدن کئچدیک. بؤیله‌سی داها یاخشیدیر سانیرام. بؤیله‌سینی بیز اؤزوموز ایسته میشدیک. ایندیسه دوپ- دولو ایستکلریمیزدن بیریسینه وارمیشیقسا، داها نه دن گیلئیلی اولاق؟ بوراسیندان دینج بیر یئرهارادا وار کی؟ یاشام بویو بؤیله بیر دینج یئر دیله میشدیک. ایندی ده بوراداییق. مین بیر آجی- آغری ایچینده دینجه لیش، کیمین پایینا دوشر کی؟ بیزی آراییب آختاران دا یوخدور. اولسا دا بیزی بولمایا‌جاق. بونو کسین بیل. آنجاق اؤز آرامیزدیر. بیز بؤیله بیر یاشاماغا آلیشمامیشیق. بیز داغلارین زیروه‌سینی سئویردیک ده، نه دن اوچوروما سالدیق اؤزوموزو، بیلمه دیک. نه یسه بورا چوخ های- هارایسیز بیر یئردیر. سنی بیلمیرم. من کی بوراسینی چوخ- چوخ سئویرم. یاشام بویو اؤز قینیما قاپانمیشام. سسسیزجه دینج بوجاقلارا سیغینمیشام. دوست اولماسین، دوشمان اولماسین دئمیشم چئوره مده. دوشمان اولسایدی دا دؤزوله سییدی. دوست دئدییین هئچ دؤزوله‌سی دئییل. دوشمان دوشماندیر دئییرسن، آنجاق بو دوست دئدییین، چوبان آلدا‌دان قوش کیمیدیر. اینسانین باشینا چئشید اویونلار آچیر. اؤزللیکله قاچ قورتار نئچه اوزلو دوستلار الیندن. اونلاری بورادا، اؤلومون اوستونده گؤرمک ایسته میرم. آغلاماقلاری دا باشلارینا دیسین. اونلارین آغلاییش سسی منی اینجیده بیلر. بو سسسیز- سمیرسیز، درین، اوستو آچیق مزاردا، اوستومه بولودلار بیر آز سو چیله‌سه، یئتر منه. اولا بیلر بو اوچورومدا یئنیدن گؤیه ره بیلدیم. گؤیرسم ده هپ بورادا ایلان- چایانلا یاشاماق ایستردیم. باخ، صاباح- بیری گون هاوا قیزا‌جاق. بو اوچورومدا قایناشان ایلان- چایانی، گؤز یاغینی یئدیرتدییین دوستلاردان دا داها گؤزل، داها سئویملی گؤره‌جکسن. ایلانین آدی ایلانسا، دوست اؤزونه دوست سؤزونو تاخما آد کیمی یوکله میش، آللی- خاللی ایلاندیر بوتونلوکله. دوزونو دئسم، من دوشمانلارین اوزونو، دوست اوزوندن آغ گؤرموشم. دوشمانا باخما قیلینجی اوزدن باغلاییر. دوست دئدییینین پیچاغی آرخاسیندا گیزلیدیر. سنی بیلمیرم، من بو آرتیق دوستچایا دؤنن دوستلاردان هپ اوزاقدا یاشاماغی سئویرم. ایللر بویو، گئندن گئنه بویلارینا باخیب سئوینسم ده، اونلاردان اوزاقدا دایانیب دورموشام. آخ، بیر آیاغا دا دورا بیلسه یدیم!…

آیاغا دورا بیلسه یدیم، او آغزیندان آچیلان قانی سیلردیم. سنی باغریما باساردیم. دوز اورییمین باشینا. اییلیب آیاق بارماقلاریندان باشلاردیم یالاماغی. بوتون گؤو‌ده نی اوزوناسینا اؤپوب تومارلایاردیم. اونوتمازدیم اؤنومده دوران قادیندیر. قادیناسا یاشاماق اؤلمکدن داها چوخ یاراشیر. آنجاق داها سن ده اونودوبسان منیم ائرککلیییمی. داها او آشیری ایستکلریمیزدن بیر سس- سوراق یوخدور. آرتیق قانسیز، جانسیز بیر پارچا قوخوموش اتیک. اوچ- بئش داملا اولان سویو چکیلمیش اوجقار بیر گؤل. هارداسا بیر گؤل ایچینه دوشموش بیر جوت کپک داش. تکی نازلیم دا بورادا اولسایدی! ناغیل کیتابلارینی توپلاییب، گتیریب سرسه یدی دؤرد بیر یانیما! سول بؤیرومده اوزانیب، باشینی چیینیمه قویسایدی! ناغیللاری بیرر- بیرر اوخوسایدیم او اینجه جیک قولاغینا! اونا بیر ده ناغیلداکی حئیوانلارین سس تونلارینی یانسیلاسایدیم گئجه‌نین بیر یاریسینا کیمی! گولوب- گولوب کئچینسه یدی بوینوما ساریلا‌راق! هله دئ گؤروم، اونا دا قیسقاناردینمی؟ یوخ آنجاق. نازلیما قیسقانسایدین، اونا هئچ ده سولو بویا آلمازدین. آلسایدین دا پیکاسو مارکالیسی اولمازدی. نازلیمی چیخ، قویمام منی باشقاسیندان قیسقانمایاسان. سن نه دئسن او اولا‌جاق، بونو بیل! باخ، گل اؤلک دئدین، گلدیم ده اؤلدوک. یئنه نه ایسته یین وارسا، دئ منه! اینان، اونو دا یئرینه یئتیره رم….

باخ، اؤیله قال، گؤروم سنه نه اولوب! نییه بونجا اوز- گؤزون بوزوشوبدور؟ اولما اوشویورسن؟ آخ، بیر یورقان گتیریب اوستونه چکه بیلسه یدیم! اؤزوم بئله ساغ بؤیرونده اوزانیب سنی قیزیشدیرسایدیم! نییه بورایا گلنده، اؤزوموزله بیر آغ ملفه بئله گتیرمه دیک؟ باشقا اؤلولره تای چیریل- چیلپاق سویونوب دا آرخایینجا اونا بورونوب یاتاردیق. هئچ اوشومزدیک ده. اولا بیلر اؤلولری اوشومه‌سین دئیه کفنه بوکورلر. گؤرن اؤلولر ده اوشویورلرمی؟ من کی چووووخ اوشویورم. اؤزو ده یاپ- یالنیز اولدوغوم چاغلار داها چوخ. نه اولاردی ایندی بو قانلی کؤینه ییمین آلتیندان سنین الین گؤیرسه یدی؟! کؤکسوم اوستونده گزیشیب بوتون گؤزه‌لریمی قیزیشدیرسایدی! بوندان اسکیلر اوشودویوم چاغلار بیر بوجاغا سیغیناردیم. یالنیزلیغیما قوشوق اوخویاردیم. هامیدان چوخ مارینا تسوه تایوادان. بیر ده آن سئکستوندان. نه لریسه دوشونوب داشیناردیم. اؤدباشی دا سنی آنیب دوشونردیم. سونرا دا بیردوش آلتینا گیرردیم. قول- قیچیمی سورتمه‌یه باشلایاردیم. واسواسیلار کیمی سودان آیریلماغیم دا چوخ چتین اولاردی. بیزده نه دنسه عطیر- اودکولون تاپیلمازدی. بول- بول دسمال اولاردی. اونلاری چوخ قوللانمازدیم. آغلایاندا دسما‌لی، گولنده‌سه آینانی هئچ سئومزدیم. داها دوغروسونو دئسم، ائو- ائشیکده اولان باشقا نسنه‌لردن، اؤیله آینایلا دسما‌لی سئوردیم. سن بیلمزدین، آنجاق سنی ده سئوردیم. اؤزو ده چوخ- چوخ سئوردیم. سنله اولاندا اوزومه باشقا بیر گیزلی- گیزملی دونیا  آچیلیردی. او دونیانین هاراسینداسا بیر اوتاغیم وار ایدی. سن اونو یاخشی تانیییرسان. دیب اوتاغیمی دئییرم. گونباشی، گئجه باشی، نه آراییب نه بولسایدیم، دیب اوتاغیمین آلا تورانینا آپاراردیم. دیب اوتاغیمین ایچینده چئشید آنلار-  آنیلاردان بؤیوک بیر موزئی دوزلتمیشدیم. هامیسینی مات شوشه‌لرین ایچینه قویموشدوم. کسین هله ده ال دیمه میش قالیبلار اؤز یئرلرینده. او آنلار- او آنیلارین آرد- آردینا یئرلرینی دییشیردیم. کیمیسینی گونباشی سول قولتوغومدا دولاندیریردیم. کیمیسینه دؤزوموم اولموردو دا، قویوردوم دیب اوتاغیمین بیر بوجاغیندا توز باسسین. سن بونلاری نییه گؤرمه دین، بیلمیرم. بوجاقباشیندا بیر گؤرونگو وار ایدی. گونباشی دویما‌دان باخیردیم اونلارا. اؤرنه یین آن سئکستونون گؤرونگوسو، یاشامیمدا ان قوشوقسو گؤردویوم گؤرونگویدو. باخیشیندا بیر چوخ قادین قوشوقچونو گؤره بیلیردیم. آن سئکستونون باخیشیندا سنجه سنی نئچه دؤنه گؤرسم یاخشیدیر؟ سنینله هانکیسا اوتاقدا گؤروشنده ده، هانکیسا خیاواندا گزیب دولاشاندا دا، هانکیسا رئستوراندا اوتوروب یئییب ایچنده ده، هارداسا بولوشوب سئویشنده ده، سانکی آن سئکستونلا چییین- چییینه، گؤز- گؤزه، دیز- دیزه، دوداق- دوداغا اولوردوم. بیر بیلسه یدین سیزین باخیشلارینیزی نئچه دؤنه دییشیک سالیب دورموشام! بونو بورا کیمی هئچ بیلیرمییدین؟ بوتون گؤزلرینی، آغیزینی، یاغیزینی، اللرینین فورماسینی، یئریش بیچه مینی، سس تونونو بئله هپ آن سئکستونا اوخشادیردیم. کسین او دا سنین کیمی بیر قادینمیش دئیه دوشونوردوم. بیریجییین ده گؤرونگوسو پیس دئییلدی. بورنو گؤزل، بورنونون اوجو گؤزل. سانکی هیندیستان گؤزلچه‌لرینین بوتون تؤکدوکلرینی او ییغیشدیرمیشدی. او اؤز اولدوغو کیمییدی. اونو اولدوغو کیمی ده دویوب دوشونن یوخ ایدی. بونو اؤزو دیب اوتاقدا نئچه دؤنه منه دئمیشدی. اونون گولوشلرینده ده، آغلاییشلاریندا دا اولان ایچدنلیکلری هله ده اونوتمامیشام. هله ده اونلاری بیر تور یاشاماقدا کیمییم. دوز دئ گؤروم، مندن اونا سنمی بیر سؤز دئمیشدین؟ آخی سنینله تانیش اولدوغوم گوندن، او اؤزونو اؤزگه قیلدی منیم سئودا‌لاریما. تکی اونونلا بیر ساعات اولسایدیم، گؤزل بیردئوریمه ال قاتاجاقدیم. آرامیزدا اولان بوتون نه سه‌لری اونونلا اورتالیغا قویاجاقدیم. قویمادیم دا قویا بیلمه دیم آرتیق. ایندیسه بورادایام. سنین سونسوزلوقلارا دک قوروقچون کیمی. تکی داریخمایاسان!….

یوخ، سن داریخما! هامی بیر گون بیزیم گونه قالا‌جاق. ان اوجا زیروه‌لره وارانلارین دا، سونوندا بؤیله بیر اوچورومو وار. بیز اولدوق، اولمادیق، یاشام اؤز یئرینده سورونور. بیزیم اوچون دونیانین نه داماریندان بیر داملا قان، نه ده گؤزلریندن بیر دامجی یاش اسکیلمز. بیزقولایجا یانیلیب اونو اؤزوموزه بیر دوست سانمیشدیق. دوست دئدییین بودور آرتیق. اینسانی سونوندا داش قالاق ائیلر. اؤزو ده لاپ اوچورومون دیبینده. آنجاق یئنه ده داریخما! بو دونیا هئچ ایللر بویو ایلان کیمی قولتوغوموزدا بئجردیییمیز دوستلارا دا قالمایا‌جاق. ایندی زیروه‌ده اولورلار اولسونلار،یوخسا بیزیم کیمی هانکیسا بیر اوچورومدا. بوتون گئتدیکلری یوللار هپ یاشامین سونونا گئدیب چیخا‌جاق. اؤلومون بیر تورو ده اونلارین یاخاسیندان یاپیشا‌جاق. قارا تورپاق چئشید اوچوروملاریندان بیرینی ده اونلارا آییریب ایندیدن. اوسته‌لیک، باخ، بیزیم اوچورومون اوج- بوجاغی یوخدور. گؤز ایشله دیکجه گؤیو، گؤیرتیسی وار. اونلارینسا اوچورومو یالنیز اؤزلری بویدا اولا‌جاق. دئمیرم داها اونلار دا بیزیم کیمی اوزو اوچوروما ساری اوچان قوشلاردان اولا‌لار. هر قوشون دا ایشی دئییل، آشاغیدان یوخارییانی بوراخیب، یوخاریدان آشاغییانی اوستون توتسون. بیزیم ده باشیمیز اوستونده گؤی اوزو وار ایدی داااا، یوخمویدو؟ آنجاق بیز زیروه‌لری آلدیرمادیق دا اوچورومو سئودیک. اؤلمه یین ده گؤزل- چیرکینی وار آخی. بیر وار اؤزون بویدا بیر چوخوردا سونسوزا کیمی یاتما‌لی اولاسان، بیر وار هپ بوراسی کیمی آجون بویدا بیر اوچورومدا یاتاسان. بیر وار سنه بیر اؤلومو، بیر یوخلوغو یوروده‌لر، بیر وار اؤزون بیر اؤلوم تورونو سئچیب، اونونلا سئودییین کیمی سئویشیب، ان دیبسیز بیر بؤیوک بوشلوغا گئده‌سن. یوخسا بیز باشقا جوره ده اؤله بیلردیک داااا، دئییلمی؟ دئییلسه، منی باغیشلا! اؤز گؤزللییینه منی باغیشلا! سن زیروه‌لرده یاشاماق ایسته یرکن، من سنی بو اوچوروما چکدیمسه، منی باغیشلا! اورییمین بونجا ایشدن دایانماسینا باخما، هله ده سنه دؤیونور. گؤزلرینه تاپشیر بونو گؤرسون داااا!…

 بیز دوغوردان نییه اؤزوموزه قییدیق؟ اسکیلر کیمی ده اولا بیلردیک آخی. سن منی اؤز اللرینله اؤز خاچ گؤوده‌نین گوموشو گؤزللییینین اوستونده چارمیخا چکه بیلردین. بوندان داها دادلی اؤلوم اولا بیلرمییدی هئچ؟ بورایا گلمک یئرینه، سن منی دیب اوتاغیمدا اؤزونله بیرگه  دوستاغا سالسایدین، داها یاخشی اولمازدیمی؟ لاپ بئله بیر- ایکی شیلله قویا بیلردین قولاغیمین دیبینه. اؤلمه منه گؤره، دئیه بیلردین. اؤلمه، یاشا سونونا کیمی منیمله! آنجاق آرتیق اؤنومو آلا بیلمه دین. من بیر توغرول کیمی اوچدوم، سن ده قانادیمین آلتینا سیغیندین. اوچوشدوق بیرلیکده اوزو آشاغی. هارا گئدیردیک، بیلمه دیک. آخی اوچورومون دیبی گؤرونموردو. بیردن بیره بیزه نه اولدو، بیر آن اؤزوموزو بئله اونوتدوق؟! یئرله گؤیون آراسینی اؤلچمه‌دن اوچدوق. اونایکی- اوناوچ ثانییه‌یه قات- قات دومانلاری یاریب کئچدیک. بوتون یاشامین توزونو پالتارلاریمیزدان چیرپیب، اوزاندیق بو اوچورومون دیبینه. بولودلار هاراسییدی؟ بیز تانرینین یانینا بئله اوچوب گئده بیلردیک. اوچمادیق دا آشاغینی یوخاریدان اوستون توتدوق. بیز آشاغییا اوچاندا پرن- پرن تینیمیز گؤیه اوچوردو. بونو گؤرمه دیم، آنجاق بؤیله‌سینه ساندیم. اوچوروم اوزو آشاغی، یاریلا- یاریلا، سؤکوله- سؤکوله اوچوردو قانادلاریمیز. اوچورومون باشیندا بیر- بیریمیزه اوخویوب، سونرا جیریب اؤزوموزدن اؤنجه بورا سپدیییمیز قوشوق کاغیذلارینا اوخشاییردی تیکه‌لریمیز. صاباح- بیریگون ایلان- چایان اونلاری یئییب اودا‌جاق. ایچیمیزده خرونیک آجی- آغریلار دا چئینه نیب اودولا‌جاق. اوندا اولا بیلر بیر داها آجی- آغریسیز دیریلدیک. اؤیله اولسا، اؤیله بورا‌دان، قالخینیش سوره‌میزی سوردوره ریک داغلارین زیروه‌سینه. الیمیز چاتدی، چاتدی. چاتماسا دا اوچوروم قالیر، بیز قالیریق. دئییلمی؟ بورا‌دان بو اوچوروم چوخ دا درین گؤزه گلمیر. بیز قالخینیش سوره‌میزی باشلاساق، بوتون ایلان- چایانلار مات قالا‌جاقلار. یوخ، بیر ده اونلاری قولتوغوموزدا بئجرمه-یه جه ییک. اونلاری اؤزوموزه دوست قیلمایاجاغیق. اونلار اوزوموزه بئله دورماغا کؤند تاپمایا‌جاقلار. کؤند تاپسا‌لار، بورا‌دان دا درین بیر اوچوروما بیزی ساللایا بیلرلر. ساللاییب دا سونرا ایپیمیزی قیرا بیلرلر. قیردیلارمی یالاندان اوتوروب بیزه اوخشاما اوخشایارلار. سنی بیلمیرم، منیم ان یاخین دوستلاریم بئله، بو ایشلری قولایجا گؤره بیلرلر. نه گؤزل ده کی بورادا یوخدورلار. بوراخ، قوی یوخ اولسونلار! تکی نازلیم اولسایدی، بیزه یئتردی. ان آزیندان او دوپ- دولو بارماقلارییلا گؤزلریمیزی باغلایاردی. یوخ آنجاق. او بورادا اولماسا یاخشیدیر. اوره یی پارتلایا بیلر. اونون ایندی ان شیرینجیک بیر یوخودا اولماسینی دیله ییرم. آخ، بیر قوش اولسایدیم، اؤیله بو آن اوچوب گئدیب قوناردیم پنجره‌میزین هئره‌سینه. نازلیم یوخودا اوستونو آچسایدی، لامجا یورقانی چیینینه چکیب گلردیم. بیر- ایکی ده اؤپوجوک گؤتوره ردیم گول یاناغیندان….

یالان دئیه نی دئییلم، منیم یئنه ده هاراسا اوچماغیم گلدی. بو آت کئچمز، بو قوش اوچماز داغلاردان، آشیب اوزاق‌لارا گئتمک کؤنلومدن کئچیر. قانادلاریمدا گوج اولسا بورا‌دان ماساچوستا دا گئده رم. آن سئکستون مزارینی هاردا اولسا بولارام. سنی ده سول قانادیمین آلتیندا گؤتوره رم. لاپ بئله یولابوقانی دا یوخلایاریق. دوغودان باتییا کیمی، باتیدان دوغویا کیمی بوتون ائو‌لره باش چکه ریک. قاپیلارین باشینا، پنجره‌لرین هئره‌سینه قوناریق. هارادا دیب اوتاق وارسا، اورادا دینجه له ریک. سئودیییمیز بوسبوتون ایشی گؤره ریک. یازار- قوشوقچولارین جیب دفترلرینه کیمی واراریق. اونلاری واراقلایاریق. نئجه کئچیردیکلری آنلاری، آنیلاری، آنی دفترچه‌لریندن اوخویوب ایچ ائدهریک. یاتاقخانا‌لارینا بئله گئده ریک. ماراقلی نه سه‌لر بیزی دوشوندورر. کسین گؤردوکلریمیزین بیر چوخونو بورا کیمی گؤرمه میش اولاجاغیق. بؤیله‌سی بوتون نه سه‌لر چیریل- چیلپاق سویونارلار گؤزوموزون اؤنونده. دوواقسیز گئرچکلیکلرله اوزله شه ریک. داها بالماسکه تؤره‌نینه گره ییمیز قالماز. آنجاق قوشقونماغا گلمز. اؤزوموزو آلداتمایاق! نه منیم اورییم دؤیوننه اوخشاییر، نه ده سنین گؤزلرین گؤره نه. بوتون یاشامیمیزین دوزه نی پوزولوب آرتیق. قوراللارین هامیسی سیلینیب گئدیب ایشینه. بو اوچوروم داها بیزیم ان سون ائویمیزدیر. ان سون دیب اوتاغیمیز. دوزونو دئسم، گئت- گئده قورخورام بودیب اوتاقدان. بو اوج- بوجاغی واریلماز اوچورومدان. هاچان هاواسی قیزا‌جاق، بیلینمیر. هاواسی سویوق، دومانی سیخ، ایلان- چایانلاری هارداسا گیزلی. سنین قیچین، منیم قولوم اورتاسیندان قیریلمیش. آغزیمیزدان قان آچیلیب. گؤزلریمیز گؤرمزجه‌سینه بیر- بیرینه دیکیلیب قالیب. اوره ییمیز ده دؤیونمور. دئییرم سون دؤنه اولا‌راق، گل بیر ده اللریمیزی بیر- بیرینه چاتدیراق! بوراسی نئجه ده سسسیز- سمیرسیزدیر! نه بیر قورخو، نه بیر ایضطیرابیمیز وار. بیز آخی بورانی بوراخیب هارا گئدک؟ بورادان دیشاریدا بوتون نسنه‌لر بامباشقا‌دیر. یاشامین قاش- قاباغی یئرله گئدیر. یاشام قاش-قاباغیندانسا اؤلوم گولوشو یاخشیدیر. بیز اؤیله بونا گؤره گلدیک داااا، بو اوچورومون دیبینه. اؤزوموزو قوش کیمی بوراخدیق دومان ایچینه. قول- قانادیمیزا باغلانان ایپلردن یامان قورتاردیق! قفسدن بیر تهر قاچدیق دا اوچدوق. یووووخ، بیز اؤزوموزه قییمادیق. اؤزقیییما اوغرامادیق. قولایجا قانادلاریمیزی آچدیق، اوچدوق. آرتیق چووووخ یورولموشدوق. ایندیسه دینجلمه ده ییک. گل گؤزلریمیزی یوموب دا یاتاق! نه پیس اولدو! بیز ایسته سک ده داها گؤزلریمیزی یوما بیلمه یه جه ییک. بیز گؤزو آچیق یاتمیشیق آرتیق. دیریلرین بئله گؤزلری بونجا آچیق اولا بیلمز. نئجه ده لام، نئجه ده یونگول یاتمیشیق! بوراسی انایین بیر دیب اوتاقمیش! تکی نازلیم دا بورادا اولسایدی! هئچ دئییلسه هره‌میزین اوستوموزه بیر مزارلیق قارا تورپاق آتسایدی! آخ، نازلیم هارادا‌دیر؟ بو دؤیونمز اوره ییم اونا قوربان! ایندی منسیز گونلری نئجه کئچیر؟! دور بورا‌دان کؤچک آخی! کسین سون ائودن سونرا دا باشقا بیر سون ائو ده واردیر. دور گئدک، دور! ائشیدیرمیسن منی؟!….

8/9/1390

یک پاسخ

  1. Dostlukmuş…ölüme yürümekmiş…
    Üstüne titremekmiş…vefaymış!..
    Aşk dediğin,zavallı bir kapıyı duvara çarpıp
    Çıkıncaya kadarmış!..
    Bana komaz deyip
    Sancını bir kilo rakıya gömsen de gece yarıları,
    -Oy benim yaralım

    Eylül mağdurlarıydık,kimsemiz yoktu,
    Yaralarımız aman vermiyordu canımıza..
    Kimseye kıymamıştık oysa,masumduk..
    Rahatsız ediyordu bizi bu yalancı tarih!
    Yırtılan bir pankart gibi
    Şehirlerin ortasına çığ düşürdüyse öfkemiz;
    -Oy benim yaralım

    Oy benim yaralım-
    Her gelen ölüm yazmış,
    Her giden ayrılık işlemiş bu talihsiz gergefimize…

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *