قوجالـیق عصاسی
احمد محمود
چئویرن: ع. آغ‌ گونئیلی
ترجمه: ع. آغ‌ گونئیلی
ع. آغ‌ گونئیلی
00:00
00:00

– مین.

قوجا قادین آیاقلارینی سورویه- سورویه ماشینـین قاپی‌سینا ساری، اوز قویوب، تیتره‌ک الی ایله قاپینـین دسته‎ییـنی توتدو. یای گونشی, دسته‎یی قیزدیرمیشدی. قاپی آچیلمادی. قوجا قادین یاواشجا دئدی:

– آچیلمیر.

جاوان ماشینـین قاباغـینی دؤور ووروب رولون دالینا کئچمک ایسته‌میشدی. آمما رولون دالینا کئچمه‌میشدن اوول بوینونو دوز توتاراق، قالین شوشه‌لی گؤزلویونو بورنونون چؤکه‌یینده یـئربه‌یـئر ائله‌دی:

– آچیلمیر، او دویمه‌نی باس آچیلسین!

قوجا قادینـین بارماغیندا داها هئی قالمامیشدی. یئنه ده آستادان دئدی:

– آچیلمیر!

جاوان جوم- جولوق تر ایدی. اونون قاراشین یاناقلاری، اتلی و باشینـین توکو ایسه سئیره‌ک ایدی. او قاییدیب قاپینی آچاراق دیشی باغـیرساغـینی کسه- کسه دئدی:

– ماشینـین قاپیسینی آچماغی دا باجارمیرسان؟

قوجا قادین هئچ نه دئمه‌دن، چارشابینـین اته‌یینی ییغیشدیراراق، آغیر آددیم‌لارلا ماشینا میندی. ایکی هفته ایدی کی، قوجا قادینـین اوره‌یی هردن بیر سانجیردی. ائله واختلار اولوردو کی، بو سانجی اونو لاپ نفس‌دن سالیردی.

– ائله بیل اوره‌ییمده توپ آتـیرلار.

– بیر زاد دئییل ننه، بلکه ده پهریزیوی پوزوبسان.

ماشین یوللانارکن یئل پئنجره‌دن ایچری دولدو. ماشینـین ایچی‌نین ایستی و دورغون هاواسی، آزجا سرین‌لدی. قوجا قادین جوم- جولوق تر ایدی. اونون گؤزو دووار دیبینده اییلیب اللرین دووارا سؤیکه‌یه‌رک تؤوشه‌یینی دره‌ن نصرت باجی‌یا ساتاشدی. او باشدان آیاغا قارا گئیینمیشدی. ماشین، نصرت باجینـین یانیندان کئچیب، اونو اوزون، داریسقال و تورپاقلی کوچه‌ده آرخادا قویاراق گئتدی.

قوجا قادین آرخایا دؤنوب، ماشینـین دال شوشه‌سیندن باخدی. نصرت باجی قارا بیر شئی کیمی، ایستی و بوش کوچه‌ده، ‌گون‌اورتا گونشینین پاریلتی‌لی شوآلارینـین آلتیندا گئت‌به‌گئت اوزاق‌لاشیردی. – «آی نصرت باجی، نئجه دبدبه‌لی جاه- جلالین واریدی…» دئیه قوجا قادین دریندن کؤکس اؤتوردو.

اری اؤلندن سونرا ائوین حال- هاواسی باشقالانمیشدی.

– آخی بیلمیرم سنین بو ننه‌ن، نییه بیزیم یاخامیزدان ال چکمیر؟

ارینین قیرخی تزه چیخمیشدی. مطبخ‌ده قاب- قاشیق یویوردو کی، گلینین سسینی ائشیتدی:

– گئت اونا بیر اوتاق کیرایه ائله، قوی چیخیب گئتسین.

سونرا ایسه اوغلونون بوغونوق سسینی ائشیتدی:

– هیس‌س‌س، ائشیده‌ر آخی آرواد، بیر آز یاواش دانیش.

– قصدن اوجا دانیشیرام، قوی ائله ائشیتسین.

هارا گئتسین؟ نئچه ایللر بوندان قاباق بؤیوک قیزی اوشاق اوسته اؤلموش‎ایدی. اونون سوموک‌لری ده ایندی اریییب تورپاق اولوب. خیردا قیزی دا دونیانین او باشیندا قوربت‌ده‌دیر.

«نصرت‌جن ده اولا بیلمه‌یه‌جه‌یم!». ارینین یاسیندان اوچ گون سونرا اونون اوتاغینی دییشدیلر. حیه‌طین او باشیندا، تویوق نینینین یانینداکی په‎یه‌دن اونا بیر اوتاق آیـیردیلار.

حیه‌طی موزاییک ائله‌ییب، اینه‌یی ساتـیب و تویوق‌لاری دا کسمیشدیلر.

– ایندی، زامان دییشیلیب. دوندوروجو وار، «پاستوریزه» سوت وار. توکانلاردا دا یومورتا- زاد بول- بول…

قوجا قادین دانیشدی:

– نییه منیم کبین هشته‌ییمی وئرمیرسن، هه؟

جاوان آرخایا دؤنمه‌دن دئدی:

– وئره‌جه‌یم ننه، وئره‌جه‌یم، بیر آز دؤز گؤروم نه ائله‌ییرم.

– دئمه‌لی عؤموروم قورتاراندان سونرا، هه؟

ننه‌نین سؤزو تیکانلی ایدی. اوغلان اؤزو ده آنلایـیردی. آنجاق او آغزینـین سویونو اوداراق، حیرسینی بوغوب، یاواشجا دئدی:

– هله گل بارماغینی باس.

ماشین «پهلوی» خییاوانینا دؤندو. جاوانین گؤزو خییاوانین قیراغینداکی بینالارین ائیوانینا دوشدو. او فیکیرلشیردی کی، «کاوه» کاروانساراسینی سؤکوب، یئنی‌دن تیکسین و اورادا تیکیلن حوجره‌لره «اوچ سانت‌لی کرپیچ»-له ائیوان دا سالدیرسین. اوغلان آلنینـین ترینی سیلرکن اؤز- اؤزونه: «جنوبون قیزمار ایستی‌‌سینده، بینالار اوچون، بؤیوک و شوشه‌لی پئنجره‌لر یوخ، آنجاق کؤلگه‌لی ائیوان لازیم‌دیر» دئیه، دانیشدی.

«شوش دانیال» اوجاغینـین صفالی حیه‌طی قوجا قادینـین یادینا دوشدو. اورانین، کؤلگه‌لی ائیوانلاری، قارانلیق حوجره‌لری، آلچاق و ضربی هؤرگولو باشلیقلاری اولان قاپی‌لاری و داریسقال پئنجره‌لری بیربه‌بیر قوجا قادینـین خیالیندان کئچدی: «اجل آمان وئرسه قوللوغونا گله‌رم».

ارینین تمکین‌لی سسی قولاغینا دیدی: «اسّلام علیک یا دانیال نبی»، اویان- بویانا باخدی. ماشین شوشه‌لریندن ایچه‌ری‌یه دولان گونشین ایستی‌سیندن، سانکی صندلی‌نین توماشیندان توستو قالخیردی. قوجا قادین دریندن نفس آلاراق، گؤزو اوغلونون اوزون بوینونون دالینا ساتاشدی. اونون بوینونون دالی جوم- جولوق تر ایدی.

– آخی دئمه‌دین کی،…

– نه‌یی ننه؟

– دئمه‌دین نه‌دن اؤترو بارماغیمی…؟

جاوان دالی‌یا دؤنرکن اونون قارا گؤزلری، گؤزلویونون قالین شوشه‌لرینین دالیندا داها ایری، داهادا توتارلی گؤروندو.

– ننه دئدیم کی، گیره دوشموشم، گرک منه ضامین اولاسان.

یالقیزلیق حیسّی، قوجا قادینـین اوره‌یینی سیخدی. او غریب‌سه‌ییب، کؤکس اؤتوره‌رک اؤز- اؤزونه دئدی: «یا غریب امام رضا…» داریخما آمانینی کسیردی. اؤتن جوما گونو، سئوینه- سئوینه نوه‌سی «مازیار»ـی قوجاغینا آلیب، اونون تئللرینی اوخشاماق ایسته‌میشدی. آمما الینی «مازیار»ین باشینا چکن کیمی، سانکی بارماغـینی عقرب چالمیشدی. او الینی تئز اوشاغین باشیندان چکمیشدی.

– آخی سن اوزون بیر تهر اونو باشا سال. اونو قاندیر کی، او پیسدیک توتموش اللرینی اوشاغیمین باش- گؤزونه چکمه‌سین.

قوجا قادین آغ- آبباغ تمیز اللرینه باخمیشدی. هله ده اونون اللریند‌ن سابین عطیری قوخویوردو.

– نه‎یـه گؤره ضامین؟

– نه‌قده‌ر سوروشورسان ننه!

محضرده، ‌محضرچی قوجا قادینـین اریندن سؤز سالدی:

– آللاه اونا غنی- غنی رحمت ائله‌سین.

قوجا دفترچی، باشینی دفتردن قالدیردی. محضرچی قوجا قادینـین بارماغینی توتاراق دئدی:

– قدیم کیشی‌لردن ایدی!

محضرچی قوجا قادینـین بارماغینی مورکّبه باتـیرارکن دئدی:

– اوجور کیشی‌لرین یـئرینی کیمسه دولدورا بیلمز!

قوجا قادین قباله‌نین آیاغینا بارماق باساراق، سعدی خییاوانینداکی ائوی، بازارداکی توکانی و تزه تیکیلمیش بینانی دا اوغلونون آدینا کئچیرتدی. قوجا دفترچی، لاپ مات قالمیشدی. اونون بارماقلارینـین آراسینداکی سیغار کؤتویونه‌دک یانیب کوله چئوریلمیشدی. محضرچی بورنونون اوجونو قاشییارکن دئدی:

– ننه بورا، زحمت اولماسا بورا دا بارماغیوی باس!

قوجا قادین بارماغینی محضرچی گؤستره‌ن یـئره باسارکن «کاوه» خییاوانینداکی کاروانسارانی دا اوغلونون آدینا ائله‌دی. جاوان دریندن نفس آلاراق، بیر سیغار آلیشدیردی. هابئله محضرچی‌یه ده سیغار تعاروف ائله‌دی. قوجا قادین مورکّب‌لی بارماغیلا میزین قیراغیندا تومموشدو. قوجا دفترچی آیاغا قالخیب، الینده‌کی کاغیذی قوجا قادینا ساری اوزاداراق دئدی:

      – آل باجی، آل بو کاغیذی بارماغیوی سیل.

ائوه قاییتدیلار، گلین جاوانا قاش- گؤز ائله‌ییب، جاوان ایسه گولومسه‌یه‌رک، گلینه قاش- گؤز ائله‌دی. گلین گولومسه‌دی. قوجا قادین اونلارین بیر- بیرینه قاش- گؤز ائتدیک‌لرینی ده، گلینین گولوشونو ده گؤردو. آنجاق اؤزونو اوندا قویمادی. او په‎یه  اوتاغینا گئدیب، چارشابینی سویونوب، حیه‌طده شیرین باشینا قاییداراق، «مهوش»-ین اسگی‌لرینی یوماغا باشلادی.

اری اؤلندن سونرا نصرت باجی دا اونلارا باش ساغلیغی وئرمه‌یه گلمیشدی.

– چوخ خوش گلیب‌سن نصرت باجی. سیز آللاه بویورون یوخاری.

او نصرت باجی‌یا قلیان ساهمانلاییب، سونرا گلیب اوتوروب اونون اوره‌ک سؤزلرینی دینله‌میشدی.

– … یوخسوللوقدان، قوجالیقدان و هامیسیندان پیس، بو یالقیزلیقدان آغیر و سیخیجی بیر درد یوخوموش باجی … اونو دئییم کی، جانیم دینجلدی…

نصرت باجی «حاجی بندری»-نین اوج‌سوز- بوجاق‌سیز حیه‌طینه گؤز گزدیره- گزدیره سوروشموشدو:

– آی باجی، گؤره‌سن بوردا بیر بوش اوتاق اولارمی؟

– اؤزون اوچون‌مو ایسته‌ییرسن باجی؟

ارینین حؤوصله‌سیز سسینی ائشیتدی: «هئچ واخت اوشاغا بئل باغلاما آرواد…» سونرا دا، اوزونون اوزاق کئچمیش‌لردن آخیب-گلن پاسلی و جینگیلتی‌لی سسینی ائشیتمیشدی:

«بو اوغلان منیم الیمین عصاسی، قوجالیغیمین دایاغی‌دیر…»

بینانین ایچیندن گلینین سسی ائشیدیلدی:

– باخ، من مات قالمیشام کی، بو آرواد سیزی نه تهر بؤیوده بیلیب. ایکی پارچا اسگینی ده دوز- عمل‌لی یووا بیلمیر!

قوجا قادین گلینین دئدیک‌لرینی ائشیتسه ده هئچ اؤزونو اوندا قویمامیشدی.

قیزمار بیر گون‌اورتا چاغی ایدی. «صاحب‌الزمان» مچیدی‌نین اوجا میناره‌سیندن آزانچینـین سسی اوجالدی. اسکی یوماغی بوراخیب، آیاغا قالخدی. ارینین سسینی ائشیتدی: «نامازی واخت‌لی قیلماق ثواب‌دیر…» ندن‌سه ارینین ایندیکی سسی، اؤلمه‌میشدن قاباق‌کی سسیندن داها دا آچیق- آیدین ایدی. اللرینی دورولادی. آزانچینـین سسی اوزاق‌لاشدی:

– حیّ علی الصلوه

دستماز آلیب په‎یه  اوتاغینا دؤندو. یئل، آزانچینـین سسینی یئنه ده قایتاردی:

– حیّ علی خیر العمل

نامازینی قورتاران کیمی، تسبئحی الینه آلیب، چوووروبن دوعا اوخوماغا باشلادی: «نامازدان سونرا ذیکر اوخوماغین، چوخ ثوابی وار…»

ائشیتدییی سس ارینین سسی ایدی. آرخایا دؤنوب آنجاق کیمسه‌نی گؤرمه‌دی. ناهارینی قاپینـین آغزینا قویموشدولار. اعتناسیز آیاغا قالخیب، یاواش- یاواش حیه‌طین او باشینا گئتدی. بینانین قاپی‌سینی آچیب ایچه‌ری گیردی. کولئرین یئلی ترله‌میش بده‌نینی سرین‌لتدی. سویوق دیمه‌سین دئیه چارقادینـین اته‌یی ایله سینه‌سینی اؤرتدو. ناهار سوفره‌سی ائله‌جه آچیق ایدی. گلین تعجّوب‌له قوجا قادینا باخیب، آنجاق بیر زاد دئمه‌دی. «مازیار» دا، «مهوش» ده کولئرین سرین‌لییینده یاتمیشدیلار. قوجا قادین اوره‌ک سؤزونو آچیب دئدی:

– ایسته‌ییرم گئدیب بیر منزیل کیرایه ائله‌یم.

اوغلان یاری آچیق آغزی ایله آروادینا باخیب و سونرا دا ننه‌یه ساری دؤنوب گؤزلویونو بورنونون چؤکه‌یینده دوزلده‌رک یوموشاق‌لیقلا دئدی:

– نه اوچون ننه؟

قوجا قادین سوساراق، توموب قالدی.

– آللاه ائله‌مه‌میش یوخسا بیزدن‌می بئزیب‌سن؟

جاوان گؤردو کی، قوجا قادین گؤزونو قیرپمادان ائله‌جه باخیردی. سانکی اونون گؤزلرینین ببه‌یینه کول آتـیبلار.

– اولمایا یـئنه ده کبین‌هشته‌ییوی ایسته‌ییرسن؟

 گلین دیللندی:

– اونو کی، سنه ماشین آلدیق. او گاراژداکـینی دئییرم‌ ها!

گلینین دئدییی بو سؤز و اونون گؤزلرینده‌کی گولوشو قوجا قادینی یاخیب یاندیراراق, قیپ- قـیرمیزی قـیزارتدی. قوجا قادین تیتره‌ک و بوغوق بیر سسی ایله دئدی:

– او منیم‌کی دیر؟

– جوما آخشاملاری، بس نه‎یه مینیب قبیرستانلیغا گئدیرسن، هه؟

احمد محمود
علی اشرف درویشیان | ترجمه: 
علی اشرف درویشیان | چئویرن: 
ع. آغ‌ گونئیلی
جمال میرصادقی | ترجمه: 
جمال میرصادقی | چئویرن: 
ع. آغ‌ گونئیلی
اشتراک گذاری در print
چاپ

یک پاسخ

  1. حورمتلی گونئیلی سلام وساغیلارلا چوخ گوزل ایش گوروبسینیز بویوک وخالق ایچون یازارلارین کیتابلارین انا دیلیمیزه چئویرمک مسئولیتلی بیرایشدیر بویولداسیزه اوغورلارارزیلائیرام…نادیر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اوخوماق زامانی: 5 دقیقه
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در email
باشقا اثرلری

خدی

قوجالـیق عصاسی

ع. آغ‌ گونئیلی
www.ishiq.net

آذربایجان ادبیات و اینجه‌صنعت سایتی

قوجالـیق عصاسی

ع. آغ‌ گونئیلی
www.ishiq.net

آذربایجان ادبیات و اینجه‌صنعت سایتی