آخیر چرشنبه مراسیمی‌مرندین بیناب کندینده
رقیه علیقلیان(لاله)

ایلین آخیر چرشنبه‌سینه بیرگون قالمیش کندین بازارچاسیندا چرچیلر دؤشه‌مه گتیریب دؤشرلر. کندین اهالیسی دا کیشیلی آروادلی بایرام پالتارلارین گئیینیب، اوشاقلارین دا گئییندیریب، چرشنبه بازارینا آپارارلار؛ یادا مرندین بازارینا آپارارلار،اویونجاقدان پار-پالتاردان، زاددان آلارلار. بیرده چرشنبه بازاریندان آخیر چرشنبه گونو اوچون اؤز ایناملارینا گؤره سوپورگه، اوزرریک، آینا، ساخسی کوزه و یئددی له‌وین (چرشنبه یئمیشی) و سایره آلماق اوچون بو بازارا گئدرلر. چرشنبه یئمیشی قورو مئیوه‌لردن عبارت اولور (ایده،خورما، نخود،کیشمیش، بادام،جویز، فندیق،انجیر) بو کتده آخیر چرشنبه گونونون قاباق گئجه‌سی پیلو پیشیریب شنلیک ائدرلر.
آخیر چرشنبه گونو سحر تئزدن قادینلار خصوصیله یئتیشمیش و بخت عرفه‌سینده اولان قیزلار آلدیقلاری تازا ساخسی کوزه‌لرله سو گتیرمک اوچون چشمه باشینا گئدیب، اؤزلری‌له گؤیرتدیکلری یاشیل بوغدالار، بیرده قایچی، آینا، سورمه، داراق آپارارلار. اوردا آینایا باخیب ساچلارین داراییب، گؤزلرینه سورمه چکیب، دیرناقلارین توتارلار و گؤیلری ده قایچی ایله سویا دوغرارلار. بو ایناما گؤره کی ایللری یاشیل اولسون و سو کیمی‌آیدینلاشسین. بو ایشلری قورتاراندان سونرا آرخین اوتای بوتاییندان هوپبانارلار و بؤیله دئیرلر:
سویون باشی بیزیمدیر
چاخماق داشی‌سیزیندیر
آخیرچرشنبه گونو چشمه باشی ائله شولوق اولارکی ایگنه سالماغا یئر اولماز و محله‌نین تقریبا بوتون قیز و قادینلاری چشمه باشیندا اولارلار و گؤزلری سورمه‌لی قیزلار کوزه‌لرینی چشمه‌دن دولدوروب،ی ائولرینه قاییدارلار.
آخیر چرشنبه گئجه‌سی آداخلی قیزلارا دا اوغلان ائویندن چرشنبه خونچاسی گلر. بو خونچادا وارلیلار گلینه قیزیل بویون باغی، قول باغی،‌ سیرغا گؤزل پارچالاردان گلینه خلعت گؤندررلر؛ بیرده لاپ اسگی زامانلاردا چرشنبه خونچاسیندا حنا دا گؤندرردیلر؛ بیرده چیی دویو، چیی تویوق و چرشنبه یئمیشی، چرشنبه نوغولو گؤندررلر.
بایرام آخشامیدا قیز ائویندن اوغلان ائوینه خونچا گؤندررلر، بو خونچادا اوغلانا کؤینک، جوراب، خود-شالوارلیق، بیرده دویو ایله تویوغو پیشیریب اوغلان ائوینه گوندررلر.
بیرده آخیرچرشنبه آخشامی‌تزه گلین گئدن قیزلارا دَدَه‌سی ائویندن خونچا گلر. بو ایناما گؤره کی قیزین گؤزو قاپیدا قالماسین.
آخیر چرشنبه گئجه‌سی داملاردا بؤیوک تونقال یاندیریب، بو تونقالدا بیرآز قالقاندان، تیر-تیکاندان، اودون پارچالاریندان اود یاندیرارلار؛ بو اود یاندیرمانین آدینا «هفی کولو» دئیرلر. بیر بئله ماهنی دا اوخویارلار:
هفی کولو آی هفی کولو
هفی کولو بیر قوشودو
دام اوسته قونموشودو
بو اودون اوستوندن آتیلیب، شنلیک ائدرلر و دئیرلر:
آغیرلیغیم، دردیم بَلام توکولوب بو اوددا یانسین
یاتمیش باختیم اویانسین
بیرده آخیر چرشنبه گئجه‌سی بعضی قلبی ‌سینیق اوره‌گینده حاجتی اولان قادینلار آیاقلارینین آلتینا آچار قویوب، نییت ائدرلر. بو ایناما گؤره کی حاجاتلاری قبول اولسون. اورکلرینده بئله بایاتی اوخویارلار:
چرشنبه سالدیم آچار
قالمیشام آللاه ناچار
بیری خوش سؤز دئسه
کونلوم قفسدن اوچار
اود اوستوندن آتیلاندان سورا‌هامی‌گلیب ائولرینده شنلیگ ائدرلر و یئددی له‌ویندن یئییب، بیرآزیندا بایرام سوفره‌سینه ساخلارلار.
باشی اوجا خالقیمیزین خوصوصا تورک ائللرینین ایلین بویوندا بول- بول عادت عنعنه‌لری بیری بیریندن گؤزل‌دیر. آخیر چرشنبه مراسیمینه خاطیر نئچه بایاتی سونورام:
آلـو یـانـار گورلانـار
شاختـا وورار هولانار
اوغلان قورشاق ساللاسا
قیز بویوننان باغلانار

اود قوزانیب گورلاشار
شنلیکلر آشـار داشـار
قیزا خونـچا گـلـنده
آناسـی جاوانـلاشـار

آتیلدیم باش چشمـه‌دن
داشلاری یاش چشمه‌دن
بلـکه آرزیمـا چـاتـام
بو آخـیـر چرشـنبه‌دن

ائومیـزین پنجـره‮سی
گؤزلدیر منظره‌سی
اود اوستن آتیلایدیم
چرشنبهنین گئجه‌سی

گلدی گولگون چرشنبه
ایلده بیـرگون چرشنـبه
اورَکـده آرزیم بو دور
اولا یوزگون چرشـنبه

سو گلیر ‌سیجیم ـ‌سیجیم
سوسوزلادیم سو ایچیم
یاریـم بـولاق باشـینـدا
کئچمیشدیم بیر ده کئچیم

خونچامی‌ایشله گؤندر
شیرین یئمیشـله گؤندر
منـه آلمـا گؤنـدرسن
بیرینی دیشـله گؤنـدر

گولوستـانین باغیـندا
دایاندیـم دایاغیـنـدا
سئوگیمدن تحفه گلدی
چرشنبه‌نین چاغینـدا