پروفئسور حسین محمدزاده صدیقین وَفاتینین دؤردۆنجۆ ایلدؤنۆمۆ جمعه گۆنۆ، ۳۰ مرداد تاریخینده، اۏنون شخصی ائوی و تخصصی کتابخاناسیندا کئچیریلدی.
بو مراسمده اۏنون بیر سیرا شاگردلری و تهراندا یاشایان آذربایجانین تانینمیش شَخصیتلری اشتراک ائتدیلر. اشتراکچیلار استادین خاطیره لرینی، سجیّه و خُصوصیتلرینی، اونون قالیجی میراث و خدمتلرینی یاد ائتدیلر. مجلسده عاشیق محبوب خلیلینین دلآویز سسی طنین سالدی و شاعیرلر استادلارینین وصفینده یازدیقلاری شعرلری اوخودولار.
پروفئسور صدیقین اوغلو بو مراسمده آتاسینین شخصی کتابخاناسینا دۆزهن وئریلمهسینین ضَرورت و اهمیتینه توخوناراق دئدی: «بو مقصدله آذربایجان شرقی استانداریسی ایله یازیشمیش و محترم اردبیل امام جمعهسی ایله گؤرۆشمۆشَم، لکن هله ده آرزو اولونان نتیجهیه چاتیلماییب.»
دکتر ائلدار محمدزاده صدیق آچیقلایاراق دئدی: «آتامین کتابخاناسی اسلامشناسلیق، ایرانشناسلیق، دیلشناسلیق، آذربایجانشناسلیق و تورکولوژی بیر مجموعهسیدیر. بو مجموعهلر آنجاق بیر یئرده و یانیانا اولدوقدا تام آنلام قازانیر. اونون مرکزی کتابخانانین هر هانسی بیر بؤلومونه چئوریلمهسی بو نفیس مجموعهنین پراکنده اولماسینا سبب اولاجاق.»
او آتاسینین آدینا بیر پژوهش مرکزی و یا کتابخاناسی یارادیلماسینی ایستهدی کی، بو کیتابلار تدقیقاتپچیلار و علاقهمَندلرین استفادهسینه وئریلسین. او حضرت امیرالمؤمنین علیدن هَلَکَ فِیَّ رَجُلانِ: مُحِبٌّ غَالٍ، وَمُبْغِضٌ قَالٍ حدیثه اشاره ائدهرک دئدی: «افراطی دوست و کینهلی دشمن همیشه آتامینیـن یولوندا اۏلوب. بیز بو موضوعو اونون حیاتدا اولدوغو زامان دا، اونون وَفاتیندان سونرا دا گؤرۆرۆک.»
او آتاسینین وصیتنامهسینین بیر حصهسینی اوخویاراق دئدی: «آتامین تاکید ائتدیڲی مسئله بو کتابخانادان ایران تورپاغی ایچینده استفاده اولونماسیدیر. بو سببدن برخی قونشو اؤلکهلرینین ایستکلرینه باخمادیم.»
او همچنین دئدی کی، بو کتابخانادان اونون آدینی داشییان بیر بنیادین یانیندا و یا خصوصی بیر قوروم طرفیندن ده استفاده ائتمک مۆمکۆندۆر. آمما منجه، بو مبارک ایشین دولت طرفیندن حیاتا کئچیریلمهسی ان یاخشی یولدور.
موجود پتانسیاللارا اشاره ائدهرک دئدی: «تبریزین گلستان باغیندا اولان سابق مرکزی کتابخانانین بیناسی اوزون مدتدیر کی تخلیه اولونوب و فعالیت گؤسترمیر. بو بینا پروفئسور صدیقین تخصصی کتابخاناسینا چئوریله بیلر.»
مرحوم صدیقین اوغلو تبریز شهری فرهنگی مسئوللارینین توجه ائتمدیکلرینه اشاره ائدیب ناراحتلیقلا دئدی: «آتام ایرانا و ایران انقلابینا چوخلو خدمتلر ائدیب. اونلارین هامیسی اونون فعالیت و خدمتلرینده یازیلیب و آراشدیرماق مۆمکۆندۆر. آذربایجان شرقی استانینین، خصوصیله اونون دوغولدوغو تبریز شهری مسئوللارینین اهمیت وئرمدیکلرینی قبولائدیلمز ساییـرام. امید ائدیرم کی، سلیقهیه باغلی یاناشمالار باشاچاتسین و شایسته بیر ایش گؤرولسون.»
او پروفئسور صدیقین هوشنگ ابتهاجلا همزمان وَفات ائتمَسینه اشاره ائدهرک دئدی: «رشت شهرینده بو بؤیوک شاعیر اوچون گؤرۏلن ایشلره باخین و اونلارین تبریز شهرینده پروفئسور صدیق اۆچۆن گؤرولن ایشلرله مقایسه ائدین.»
بو مراسمده حسن مجیدزاده دکتر صدیقین فرهنگی فعالیتلرینین و قالیجی اثرلرینین اهمیت و دَیَرینه توخوناراق دئدی: «اونون شاه رژیمین ظلملری دوراندا آذربایجان خالقینین فرهنگ و ادبیاتینین قورونماسینا گؤستردیڲی ایشلر بیر باشلانغیج اولدو. بو یول انقلابدان سونرا دا داوام ائتدی و چوخلو تخصصلی کادرلارین تربیت اولونماسینا، ایراندا آذربایجان خالقینین دیل و فرهنگینین قۏرونوب گئنیشلندیریلمه سینه سبب اولدو.»
دکتر مرتضی مجدفر ده اوستادینین خاطره لرینی دانیشدی. او، استادین یئرینده و زامانیندا گؤستردیڲی جدّیت اونون گلهجکدکی باشاریلارینا اَساسی تأثیر ائتدیڲینی دئدی. او «یولداش» و «انقلاب یولوندا» کیمی بیر چوخ آذربایجان تورکجه نشریهلرین چاپ اولونماسیندان دانیشاراق دئدی: «دکتر صدیقین و اونون قالان میراثینین ایراندا آذربایجانین فرهنگ، دیل و ادبیات تاریخینده اَساس رولو تایسیز و انکار اۏلونمازدیر.»
دکتر فیروز رفاهی معاصر ایران آذربایجانیندا پروفئسور صدیقین یئری بارهده دئدی: «گلهجک نسللر دکتر صدیقدن قالان میراثدان استفاده ائدهجکلر. اونون ایشلری و خدمتلری قالیجیدیر و اونون گئتْمهسی ایله باشاچاتماییب. ایراندا اسلامی انقلابین ایلک ایللرینده اونون طرفیندن چاپ اۏلونان مجلهلر استاندارد و ادبی دیلده ایدی و چوخ قبول اۏلونوردو. همزمان چاپ اۏلونان باشقا مجلهلردن فرقلی اولاراق، اونلار عثمانلی تورکجهسی و یا ایندیکی آذربایجان جمهوریسی تورکجهسی ایله قاریشدیرمیشدیلار و منیم پسندیمه اویغون دئڲیلدیلر. استاندارد آذربایجان تورکجهسی، دده قورقود دیلیندن باشلانیر. بو دیل ترکیهنین و ایندیکی آذربایجان جمهوریسینین دیلیندن بعضی فرقلره مالیکدیر. او، ایراندا استاندارد و اصیل آذربایجان تورکجهسینین قۏرونوب قالیجی اولماسینا چوخلو تلاش گؤستریب.»
دکتر امیرعلی برقی مرحوم استاد صدیقین اوندان سونراکی آراشدیرماجیلارا، خصوصیله ده یئنی آراشدیرماجیلارا تأثیری بارهده دانیشاراق دئدی: «اونون، او جملهدن منیم اؤزۆمه تأثیری تۆرکجه متنلرین تصحیح و نشر اولونماسینا چوخ عمیق اولوب. دکتر صدیقین تورکجه متنلرین تصحیح و تحقیقینه بله یاناشیردی کی، ایلک اؤنجه الیازمالاری و او متنین اوّل کی مختلف نشرلرینی مۏمکۏن اولدوغو قدر بیر یئره توپلار و اونلاردان استفاده ائدردی. سونرا شاعیرین حیاتینی دقیق آراشدیرار، متنده اولان ان مهم مسئلهلری محتوا باخیمیندان تحلیل ائدر و نهایتده شاعیرین اؤنجهکیلردن آلماسی و سونراکیلره گؤستردیڲی تأثیرلر بارهده دانیشاردی. دکتر صدیق بو علمی ایلکه ایله یاناشی، ان چوخ تورکجه متنلری احیا ائتمک و اونلاری اوخوناقلی و عمومی استفاده اۆچۆن قابل اولان شکلده خالقا چاتدیرماق ایستهییردی. اونون بو شیوهسی سونرالار مستقیم و غیرمستقیم شاگردلری طرفیندن ده استفاده اولوندو.»
آذربایجانی فولکلورشناس و یازار قنبر سیفی بو مراسمده دئدی: «استاد دکتر صدیق بارهده دانیشماق آسان دئڲیل. ایللرین چوخونو دیل، ادبیات، فرهنگ و آراشدیرما یولوندا کئچیرمیش، اثرلری و خدمتلری هر سؤزدن داها آچیق دانیشان بیر شخصیت بارهده نئجه دانیشماق اولار؟
آمما اگر اونون شخصیتینین علمی و فرهنگی برجسته ویژگیلریندن آنجاق بیر نئچهسینه اشاره ائتمک ایستهسَم، ایلک و شاید ده ان مهم ویژگیسی اونون آنا دیلینه اولان درین سئوگیسیدیر. بو سئوگی آنجاق سؤزده قالمیردی؛ او، بوتون وارلیغی ایله آنا دیلینین خدمتینه دورموشدو. ائلهکی آنا دیل استاد اوچون آنجاق بیر تحقیق دئڲیلدی؛ اونون جانینین و هویتینین بیر پارچاسی ایدی.
استادین ایکینجی ویژگیسی دیل و فرهنگ یولوندا یورولماز اولماسی ایدی. گئجهنین و گوندوزون فرقینی بیلمزدی؛ یازاردی، آراشدیراردی، ترجمه ائدردی و یاراداردی. بو داواملی تلاشین نتیجهسی بوگون بیزیم اختیاریمیزدا اولان و اونون آدینی فرهنگ و ادبیات عرصهسینده قالیجی ائدن دَڲَرلی اثرلردیر.
اۆچۆنجۆ ویژگیسی یئنی نسللرین تربیتینده اونون دَڲَرلی رۏلو ایدی. استاد دانشگاهلاردا درس دئدی، چوخلو طَلَبهنی تورک دیلی و ادبیاتی ایله تانیش ائتدی و تربیت ائتدی. بو شاگردلارین هر بیری استادین علمی و فرهنگی یولونون دَوامچیسی اولابیلر. دؤردۆنجۆ ویژگیسی تورک دیلشناسلیغی و ادبیاتی ساحهسینده اونون یۏکسَک علمی یئری ایدی. استاد آنجاق یازار و آراشدیرماچی دئڲیل، بو تورپاغین ادبی و دیلی میراثینی تانیتماق و آچیقلاماقدا بؤیۆک بیر عالیم ایدی. کئچمیشین چۏخلو دَڲَرلی متن و اثرلرینی آراشدیرمیش، تصحیح ائتمیش، تانیتدیرمیش و بوگۆنکی نسل اوچون استفادهلی حاله گئتیرمیشدی؛ محمود کاشغرلینین «دیوان لغات الترک» و علی شیرنوایی، استرآبادینین «سنگلاخ» اثریندن فضولی، حکیم نباتی و . . . یه قدر. مختلف مراسم و نشستلرده بؤیوکلردن و ادیبلردن ائشیتدیڲیمه گؤره، استادین اثرلرینین، مقالهلرینین، ترجمهلرینین و یازیلارینین ساییسی چوخ گئنیش و دَیَرلی اولوب. بو میراث بیزیم نه قدر بؤیوک علمی گۆج و عَزْم ایله قارشیقارشییا اولدوغوموزو گؤستریر.
استادین باشقا بیر ویژگیسی ده اوخویوب آراشدیرماقدا حیرتانگیز قابلیتی ایدی. دئڲیلدی کی، استاد اۆچ یا دؤرد ساعتین ایچینده بیر کتابی دقیق اوخویوب اوندان علمی استفاده ائده بیلردی. بو ویژگی اونون فعال ذهنینی و بیلیمسئوَر اولدوغونو گؤستریردی.»
او سوندا دئدی: «اگر بوتون بو ویژگیلری بیر جملهده خلاصه ائتمک ایستهرسَم، دئمهلییم کی: استاد دکتر صدیق آنجاق بیر دانشگاه استادی دئڲیلدی؛ او بیر فرهنگی جریان ایدی. بیر یازار، شاعیر، آراشدیرماچی، دیلشناس، ترجومهچی و اوندان دا مهمی، عمرونون بؤیوک بیر حصه سینی دیل و ادبیاتا وقف ائتمیش بیر انسان ایدی. بو بؤیوک استادین احترامینا و اونون ایللر بویو گؤستردیڲی تلاش و فرهنگی خدمتلری نین قدردانی اوچون هامینیزدان ایستهییرم کی، آلقیشلارینیزلا استادین یادینی و آدینی یاد ائدین. استاد دکتر صدیق، سیزین دیل و فرهنگ قورونماسینا گؤره گئتدیڲیز یول هله ده اوزون و رهرولارینا مالیک اولاجاق. شاید اوندان دانیشا بیلهجَڲیم ان یاخشی خاطیره همین تصویردیر: قلمینی سئوگیسینین خدمتینه وئرمیش و حیاتینین بؤیوک بیر حصهسینی بیر ادبی و فرهنگی میراثین یاشاماسی اۆچۆن صرف ائتمیش بیر انسانین تصویرینی. بوگون اوندان قالان آنجاق کتابلار و مقالهلر دئڲیل؛ او، بو فرهنگی میراثین آراشدیرماسی، تانینماسی و قۏرونماسی اۆچۆن آچدیغی یۏلدور.
استاد دکتر صدیقی آنجاق بیر جغرافیایا متعلق اولان بیر آراشدیرماجی و یا بیر شَخص چَرچیوهسینده تعریف ائتمک اولماز. او، ملی شخصیت ایدی؛ آذربایجانین تورک دیلی و ادبیاتینا اولان سئوگی و تعهدی نهایتده ایرانین فرهنگ و ادبی میراثینا خدمت ائدیردی. منیم اینانجیما گؤره، اونون یئری بیر فرد و بیر آراشدیرماجی اولماقدان کئچیب، بو تورپاغین فرهنگی حافظهسینین بیر حصهسینه چئوریلیب.»
محمد فاتحی ده پروفئسور صدیقین دانشگاهلاردا و آموزشگاهلاردا تورک دیلی و ادبیاتینین تعلیمی ایله باغلی فعالیتلرینه اشاره ائدهرک دئدی کی، اونون اَساسی هدفی آذربایجان خالقینین فرهنگ، دیل و ادبیاتینا خدمت ائتمک ایدی.
بو مراسمده حاضر اولانلار آراسیندا دکتر مرتضی مجدفر، دکتر فیروز رفاهی، دکتر ابراهیم اصلانی، دکتر امیرعلی برقی، عاشیق محبوب خلیلی، عاشیق ساسان قویدل، حسن مجیدزاده (ساوالان)، حسن راشدی، اکبر ستاری (قیزیل قلم)، اکبر آزاد، ابراهیم زاهد، ولیجانی، مهندس سعدیار، سلیم اوغلو، محمد فاتح، قنبر سیفی، بابک احمدی، ابوالفضل محمدزاده، حسن قهرمانی و خانم ساچلی و لیلی خاتون اولدولار.
بو برنامهنی شاعر و یازار اکبر صالحی آپاردی.
مراسم جمعه گونو، ۳۰ مرداد ۱۴۰۵ تاریخینده، ساعت ۱۷ـدن ۲۰یهدک اونون شخصی ائوینده کئچیریلدی. پروفئسور صدیقین کتابخاناسینا بازدید بو مراسمین سون حصه سینی تشکیل ائتدی.
یاد ائتمک لازیمدیر کی، پروفئسور دکتر حسین محمدزاده صدیق ۱۳۲۴جو ایلده تبریز شهرینده دونیایا گلمیش و ۱۴۰۱جی ایلین شهریور آیینین ایکینجی گونو دنیاسینی دَڲیشمیشدیر. اونون جنازهسی تبریز شهرینین نامآوَرلَر قطعهسینده تورپاغا وئریلمیشدیر.
ایشیق
چئویرن: ایشیق
ترجمه: ایشیق
سسلندیرن: ایشیق
- خبر
- اوخوماق زامانی: 5 دقیقه
- https://ishiq.net/?p=38241
چاپ
