ایشیق 1
آذربایجان معلم‌لری و تحصیل مساله‌سی
ایشیق 2

آذربایجان قفه‌خانالاری

ایشیق 3

آذربایجان و مهاجرت مساله‌سی

ایشیق 4
آذربایجان توی‌لاری


کنایه‌لر‌، دئييملر
مير هدايت حصاري

 

کنایه‌لر‌، دئييملر

ایضاح

ائله بيل يئردن تاپميشيق

چوخ اوجوز ايسته‌يير، ائله بيليرکي بونو تاپميشيق

آغزي آجيليق سالماق

ائوده داعوا سالماق

آلتدان اوستدن آچيلماق

قيدادان زهرلنه‌رک هم قوسوب هم اسهالا دوشن آدام

اينديکي کيمي ياديمدادي

نقل ائتديگيم قضيه‌نين دوز اولدوغونا هئچ شوبهم يوخدور. اؤزوم اؤز گؤزوم ايله گؤرموشم

ايکي گؤيوللو اولماق

شک‌ده, شوبهه‌ده اولماق, تصميم توتا بيلمه‌مک

باباليني يودوق

اونا تهمت ووردوق. بو ايشي او گؤرمه‌ميشدي

باباليني يومورام

دئديگيم سؤز باره‌ده چوخدا مطمئن دئييلم. اونا نسبت وئرديگيم سؤزه چوخدا امين دئييلم

باختيوا داش آتما

اله‌گلن موقعيتين قدريني بيل, الد‌ن وئرمه

باشي الحد داشينا ده‌يمک

پئشمان اولماق

باشيني پيچاغا سورتور

اؤزونه اؤلوم, خلقه دردسر آختارير

بال کيمي

چوخ شيرين… بير قووون آلميشديم لاپ بال کيمي‌ايدي

برکت‌دير

قوتاريب, بيرزاد قالماميشدي

بوغاز اولماق

ديشي داوار يا مالين حاميله اولماسي

بوغاز دان کسمک

قناعت ائتمک

پئهين کيمي

توت چوخ بوش اولاندا دئيه‌رلر

پاپاغين اوجا قوي

سن‌کي بو مسله‌دن خيجالات چکميرسن, غئيرتـين يوخدور

پاپاغي‌نين آلتي بوش اولماق

آغيلسيز

پادار (دي)

وضعي چوخ ياخشيدي, دولتلیدي

پامبيق‌کيمي

چوخ يوموشاق

پمبلوت کيمي

چوخ دولودور

پوفله‌سن ييخيلار

چوخ ضعيف و آريقدي

پول- پول اولماق

بيرشئيين سينيب, نارين- نارين اولوب داغيلماسي

پول‌کيمي

اوددا قيزارميش فيليز پارچاسي, سينيب نارين تيکه‌لره بؤلونموش شوشه قاب.

تاباق اوروجو

اوروجلوقدا اوشاقلارين دمبه‌دم گليب چوره‌ک ايسته‌مکلرينين قاباغيني آلماق اوچون, اونلارا دئيه‌رلر کي کيچيک اوشاقلار ناهارا جان اوروج توتماليديرلار. بونا تاباق اوروجو دئيه‌رلر

تابيت (تابوت) زينقيرووو

قوجا واختيندا اوشاق صاحابي اولماق. بو اوشاغي بئله آدلانديرارلار

تات کيمي

ساده و دوشونمز و ديل قانماز (اوشاق).

تلبه‌کيمي

تلبه قاوالا بنزه‌ر بير شئي دير آمما دريسي توکلودور زير- زيبيل ييغيب آپارماغا ايشله‌نر. قارني تلبه کيمي دير. قولاقلاري تلبه کيمي دي

تني يئلله‌نيب (يا يئليني شيشيب)

اينه‌گين دوغماق واختي ياخينلاشديقدا تني (آلت-ي- تناسولو‌سو) شيشر

توپ وورسان داغيلماز

چوخ اثاث‌لي بير ائودن تعريف ائدنده دئيه‌رلر

توپونا وورماق

نئچه نفر لازيم اولان آداملاري يا دوستلاري بير يئرده جمع اولدوقلاري حالدا گؤرمک

تورک سؤزو (تورکون سؤزو)

بعضي کلمه‌لر اصل معنالاريندان علاوه آيري پيس و رکيک معنالاردا وئریلسه بو عبارت ايله سؤزو قبيح معنايه يورماغا مانع اولارلار. مثلن «چايين سويو چوخ ايدي اوشاقلاري تورکون سوزو داليما مينديريب گئچيرتديم» يا: «من بو امانتي نئجه‌کي تورک سؤزو سيزين اليزه وئريرم. سيزده او جور ساليم گتيريب, منيم اليمه وئرمه‌ليسيز».

توکون پوزمادي

بو خبردن هئچ‌ده ناراحات اولمادي…

جئيران کيمي

ماشاللاه اوشاقلاري وار جئيران کيمي, گوزلري جئيران کيمي دير

جان به‌سر اولماق

اولو جان وئره‌نده سس کوي سالينسا جان قاييديب بير نئچه دقيقه آرتـيق قالاراق زجير چکيب اؤلر

جان جاندان آيريلماق

آرواد دوغاندا چوخ درد چکر. چونکي جاني, جاندان آيريلير

جانيم بوغازيما ييغيشيب

داها زارا گلميشم

جانيمي بوغازيما گتيريب

چوخ اذيت ائديب, مني زارا گتيريب

جانيمي توتدوم ديشيمه

ناچار قاليب, هر زحمته حاضير اولاراق فيلان ايشي گؤردوم

جانيمي ييغديم بوغازيما

آخير رَمَقيمي و گوجومو ايشه توتوب, بو ايشي گؤردوم

جوهود کيمي

چوخ پوللودور

جين کيمي

چوخ شيطان, جوواللاهي بير اوشاق

جين‌لي اولماق

ده‌لي اولماق

جين‌لي باخمالي اولماق

ده‌لي اولماق (گويا جين‌لر بو ايشه‌سبب اولموشلار)

جيياريم اود توتوب(پوشله‌نيب)

چوخ سوسوزام, اوره‌ييم يانـير

چوره‌کدن‌ده واجيب‌دي

ان واجيب اولان

چيچه‌گي چاتدادي

چوخ خوشحال اولدو, سئويندي

چيراق يانديرماق

هامان جان به سر اولماق, بير نئچه دقيقه ديريلمک

چيراغ کيمين (يانير)

فرش‌دن تعريف ائدنده دئيه‌رلر

حاتم‌طايي اولوبدور

اؤزونه لازيم اولان شئيي اوزگه‌يه باغيشلايير. الينده اولاني اونا- بونا وئرير

حاشا بوردان

رکيک يا توخونان سوز دئيه‌نده حاضير اولانلارا توهين اولماماق اوچون دئيه‌رلر (سيزدن ايراق).

حامام کيمي

چوخ ايستي يئر

خزل کيمي

چوخلو آدام گوﻟﻟﻪ‌له‌نيب قيريلاندا دئيه‌رلر: خزل کيمي تؤکولدولر

خلعت

کفن

خوروزلانما

جاوان اوشاقلار کيشي‌ليگ ائدنده دئيه‌رلر

دئمک اولمور قاشين اوسته گؤزون وار/ دئمک اولمور يئرين ايري‌دي دوز اوتور

سوز تئز ديير. توقّعسي چوخدور

دابان چکمک (قورشاماق)

بيري‌نين قولتوغونا قارپيز وئره‌رک داعوايا سالماق

داش قيزلار باغيرينا

آز بير ناراحات ليقدان شکايت ائدنده دئيه‌رلر کي بلکه بيزيم يئريميزه اولاسان…

داش کيمي

برک و قيشا ساخلامالي قووون. چاي ايچمه‌يه صرف اولان برک قند

داشدان يوموشاق

هئچ خوره‌گه ايراد توتمايان, دئيه‌رلر داشدان يوموشاق هر نه اولدو يئيه‌رم.

داشين آتماق

کيمسه‌نين ترکيني قيلماق و رابطه‌ني کسمک

دامارلي‌دي

عنادلي و لج بازدي

دامارينا دوشوب

لج بازليغا دوشوبدور

دامدا باجا گلدي

اوشاقلاري قورخوتماق اوچون دئيه‌رلر

دده‌سي‌نين قانيني ايسته‌يير

چوخ باها دئيير

دميرين گئديب يا کومورون؟

بير توکانچي آسانليقلا اله گلن بير شئيي چوخ باها دئيه‌نده مشتري دئيه‌ر

دوره جاناب (دور از جناب)

بودا حاشا بوردان, تورک سؤزو کيمي کومکچي کلمه‌دير. يعني سيزدن ايراق

دولدوروبلار

کيمسه‌ني کيمسه‌نين عليهينه چوخلو غيبت ايله دولدوروب، دوشمان ائتمک

دونيانين اوزو قره اولسون

احتياجين آزليغينا باخماياراق يئنه‌ده تأمين اولمور. مثلن مين تومنيميز اولسا هامي ايشلريميز دوزه‌لر آمما دي‌گل کي, دونيانين اوزو قره اولسون اودا يوخدور

ديبينه آند ايچمک

يئمه‌لي شئيي کيمسه يئييب بير آز ديبينده قويموش اولسا دئيه‌رلر. مثلن: بير زاد قالماييبدي ديبينه آند ايچيب‌لر.

ديشي‌نين ديبيندن چيخاني دئمک

هر نه سؤيوش وارسا آغيزا گتيرمک

زهر کيمي(زهر مارکيمي)

چوخ آجيدي

زورلاماق

تجاوز به عنف- جينسي تجاوز ائتمک

زيرنا چالما

آرتيق دانيشما, موفته سؤز دئمه

زيرناچينين بيري زيرناچي

بوش بوغاز آدام, بوش سؤز دانيشان.

زيندان کيمي

اوره‌ک داريخديريجي بير يئر.

ساعاتلار(ين) اولسون

حامامدان چيخان آداما دئيه‌رلر. اولسون کي «صيحتلرين اولسون» دور

سامان کيمي (ساپ ساري…)

ساري رنگين تشبيهي

سندن ايراق (سيزدن ايراق)

حاشا سيزدن, دوره جاناب کيمي کؤمکچي کلمه‌دير

سو کيمي

دادسيز, سويوق شئي, آسان ايش, درسي ازبر اولماق

سوموک سينديرماق

تجروبه اله گتيرمک

سون بئشيک

آخيرينجي ائولاد

سويو قيمتينه

چوخ اوجوز, ده‌يرينه- ده‌يمزينه ساتماق.

سويود يارپاغي کيمي

تيتره‌مک, اسمک, اوچون گتيريلن تشبيه

شوه کيمي

قپ قره

عاغلان(آغلينا) دوعا يازيم/ عاغلي پرسک (پارسنگ) آپارير

عاغيليسيز دير

عاغلي توپوغوندادير

عاغلي يوخدور ظاهيره آلدانير. ياخشي پيسي آراييشت (آييرد) ائده بيلمير

عزراييل ايله البه ياخا ايديم

برک ناخوش ايديم

عزراييل ايله پاسور اويناييرديم

مهلکه‌يه دوشموشدوم. ناخوش ايديم

عزراييل کيمين دي

چوخ ساواشجيل و قورخونج آدامدير

عزراييله جان وئرمز

چوخ خسيس دير

فلک‌دن گون اوغورلاماق

خوش و شادليق بير وضعييتين قاباغا چيخماسي

قاخ کيمين

قورو

قارداش کيمي

بير- بيرينه مهربانديلار

قارکيمين

آغ

قاش- قاباق ائله‌مک

اوز- گؤز تورشوتماق- اوز وئرمه‌مک

قان ائله‌مه ميشيک کي

آدام کي اؤلدورمه‌ميشيک بير ايش دي اولوب گئچيب, ال چکين

قان آپارماق

چوخ قان گئده‌رک تهلوکه‌يه دوشن بير آدام

قان کيمي

گون قاباغيندا قاليب  يئتيشميش قارپيزين ايچي.

قره باسماق

قورخولو يوخولار (کابوس) گؤرمک

قره دوغراماق

موهوم خطرلر ايله قورخوداراق بير نفرين تصميميني ده‌ييشديرمک

قره‌چالي کيمي

آراني کسن, گؤروکن مطلوب منظره‌ني گورمگه مانع اولان شخص

قولاق کسمک

بورج آليب وئرمه‌مه‌ک

قوو کيمين

چوخ يونگول

قيبله دووارينا بير چوپ تاخين

گون هاياندان چيخيب بيزي گليب تاپميسان

قيرغي کيمي

چوخ يئيين و زيره‌ک

قيزيل کيمي

قيمت‌لي شئي

گوپ دان باسما

يالاندان دئمه

گؤزون سو  ايچمه‌مه‌سي

بير ايشين نتيجه وئرمه‌سينه اومودلو اولماماق.

گول, گولو, دينديرير

ناغيللاردا صفالي چيمن‌لري گولوستانلاري تعريف ائدنده دئيه‌رلر

منيم شاققيمي سينديرما

منيم خواهشيمي يئره سالما- منيم سؤزومو قبول ائت

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *