قيشدا توروپ/ حسين رياضي

قيش‎ايدي. ابتدايي‌نين ايكينجي صينفينده اوخويوردوم. درسين آخيرينجي ساعاتي‌نين، سون دقيقه‎لري‎ايدي. زنگي گؤزله‎ييرديك. زنگ چالينان كيمي،‌هامي كيلاس‎لاردان تؤكولدولر ائشييه…

مدرسه‌دن چيخان بير باشا قاچيردي ائولرينه ساري…

 قارين دنه‌لري, آغ چيچک‌لر کيمي هر يئري آغارديردي. خياوانلار, دام- ديوار, آغاج‌لار، بوتون هر يئر آغ- آپباق ‌ايدي.

هاوا يامان شاختا ‌ايدي. کيفيمي چيينيمه ساليب, بورکومو قولاق‌لاريما چکيب ال‌لريمي اوووشدوردوم. آنام دئميشدي: «ال‌لرين اوشوينده اووشدورسان قيزيشار…» آمما کار وئرميردي، شاختا آمانيمي کسيردي. ال‌لريمي قولتوغوما باسيب گؤتورولدوم ائويميزه ساري. ال‌لريمي ائشييه چيخارا بيلمه‌ديم. تپيييمله قاپيني دؤيدوم. بير آزدان سونرا مندن خيردا قارداشيم آيدين کوچه قاپي‌سيني آچدي، من حيطه تپيله- تپيله سوروشدوم:

-«د‌ده» گليب؟

او ائوه ساري قاچا- قاچا دئدي:

-يوخ هله گلمه‌ييب‌دير.

ائوه گيرن ‌کيمي قاچديم بوخاري‌نين باشينا. باجي‌لاريم بوخاري‌نين دؤور- ورينده درسه باخيرديلار. خيردا قارداشيم ياشار ائوين او باشيندا اويناييردي, آنام مطبخده‌ ايدي. ننه‌م‌ ده شهید اولموش عمي‌مين ديواردان آسديغيميز شکيلي ‌ايله اوز ‌به اوز سجاده‌سي‌نين اوستونده اوتورموشدو. او, گؤزله‌ييردي‌ کي، آذان وئريلسين، سونرا نامازا باشلاسين. بير کيتاب گؤتوردوم، باشلاديم واراقلاماغا گؤردوم ‌کي، حؤوصله‌م توتمور، ائله بو آندا گؤردوم قاپي‌نين زنگي چاليندي، بيلديم ‌کي دده‌دير. آخي اونون زنگ وورماسيني تانيرديم. کوچه قاپي‌سيني آچديم «د‌ده» گيردي حيطه. يون شالي بوينوندايدي، اونون بورکو, کيپريک‌لري, بيغ‌لاري بوتون اوستو باشي آغ- آپباق ‌ايدي. سالام وئرديم. سالاميمي آليب اليمدن توتدو بيرليک‌ده گيرديک ائوه. او پالتووونو چيخاريب آسقي‌دان آسيب کئچدي هميشه‌کي يئرينده اوتوردو. او هميشه عميمين ديوارا آسديغيميز شکلي‌ ايله اوز‌ به اوز اوتوروب، هردن اونا باخاردي. اوشاق‌لار‌هاميسي گليب ييغيشدي اونون يانينا. بير آز حؤوصله‌سيزايدي. مني ديزلري‌نين اوستونده اوتوردوب باشيمي تومارلايا- تومارلايا دئدي:

-حسين بالا باشيم چوخ آغرييير.

من تئز سوروشدوم:

-د‌ده چاي گتيريم؟

اونون جاوابيني گؤزله‌مه‌ييب, مطبخه قاچيب, آنامدان بير ايستكان چاي آليب گتيريب قويدوم «دده»‌نين قاباغينا. او چايي ايچندن سونرا‌ دا، باش آغريسي توختامادي. آنام «د‌ده»‌يه بير باش آغري درماني وئردي.

بير ايکي ساعات کئچدي، درمان دا «دده»‌نين باشيني توختاتمادي. اونون بئکئف‌ليييني گؤروب سوروشدوم:

-«د‌ده» باشينين آغري‌سيني نه توختادار؟

«دده» مني ديزلري‌نين اوستونده اوتوردوب باشيمي تومارلايا- تومارلايا دئدي:

-حسين بالا، منيم باشيم آغريياندا آغ توروپ يئيه‌رم، باشيم توخدار.

من بونو ائشيدنده, اهمالجا گئديب ساخسي داخيليمي يئريندن چيخاريب سينديرديم. اونون پول‌لاري‌نين‌هامي‌سيني جيبيمه تؤکوب, بورکومو گؤتوروب ياواشجا ائودن چيخديم.

ائشيکده قار لاپ برکيميشدي.‌هاوا قارانليقلاشيردي. گل- گئتده اولانلارين اوستو باشي آغ- آپباق ايدي، کوچه‌ميزده‌کي مئيوه‌چي دوکانينا ساري قاچديم. دوکانا گيريب سالام وئرندن سونرا سوروشدوم.

-آغا بير کيلو آغ توروپ وئرين.

دوکانچي ال‌لريني چيراقدا قيزديرا- قيزديرا دئدي:

-آغ توروپو قورتارميشيق بالا.

نئجه اولمالي اولسا «دده»‌يه توروپ تاپاجاغام دئيه، دوکاندان چيخيب يولا دوشدوم بئش- آلتي مئيوه‌چي دوکانيني دولاناندان سونرا اوز محلله‌ميزدن خئيلک اوزاقدا آيري بير محلله‌ده بير مئيوه‌چي دوکانيندا آغ توروپ تاپديم. اونون‎دا توروپونون لاپ يئر ديبي ايدي, چوخ چتين‌ليک‌له بير کيلو توروپ چکيب, اوتوز تومن دوکانچي‌يا وئريب دوکاندان چيخيب بير باشا قاييتديم ائوه.

ائودن چيخاندا, کوچه قاپي‌سيني نئجه‌کي آچيق قويموشدوم ائله او جور قالميشدی. قاپيني  اوتوروب بير باشا گئتديم ائوده مطبخه. آنام مني گورجک حيرصلندي:

– اوشاق بو قارا- قاردا‌هاردايدين؟ اوز گؤزون قيپ- قيرميزي‌دير.

اليمده‌کي پاکئتي آناما وئريب دئديم:

–           آخيردا آختاريب تاپديم.

آنام توروپ‌لاري گؤرنده سئوينيب گولدو. تئز بير آز اونلاردان يويوب رنده‌له‎دي بوشقابا قويدو. آخي «دده»‌نين ديش‌لري قوندارما ايدي.

«دده» منيم اليمدن رنده‌لي توروپ‌لا دولو بوشقابي آليب يئره قويدو. سونرا سئوينجك مني باغرينا باسيب باشيمي تومارلايا- تومارلايا اهمالجا دئدي:

– سن منيم حسين بالام‌سان.

من باشيمي اوجا قالخيزاندا، گوردوم ‌كي، «دده»نين اوزو گولور، گؤزلريندن ياش دامجي‌لاري آخير. اونون باخيش‌لاري عميمين ديوارداكي شكلينه تيكيلميشدي. ننه‌م ‌ده سجّاده‌سي‌نين باشيندا اوتورموشدو، مني سوزوردو…