ایشیق 1
آذربایجان معلم‌لری و تحصیل مساله‌سی
ایشیق 2

آذربایجان قفه‌خانالاری

ایشیق 3

آذربایجان و مهاجرت مساله‌سی

ایشیق 4
آذربایجان توی‌لاری

h-vahedi
حیات فاجعه‌لریندن اوچ حیکایه‌جیک
حسین واحدی

(1)آی‌سیز گئجه‌ده قتل
اوچ یاشینداکی قیزینی سوبانین یانیندا دیله توتوب یاتیردان اختر، یوز ایل بوندان سونرادا دوشونمزدی کی ارینین قتل خبرینی پولیس ائوه گئجه ساعات 21:31 ده وئرسین.
دلیجه اوشاغی اویادیب، های- کوی سالا- سالا ائودن ائشیگه چیخدی. قاپی- قونشودا آدام قالمادی باییرا چیخماسین. کوچه‌نین قادینلاری اختری اووندورماق ایسته‌ییردیلر. کیشی‌لر ایسه دؤوره‌له‌نیب 42 یاشلی احدین اؤلوموندن دانیشیردیلار:
باققال ممد: گؤره‌سن کیم اؤلدوروب؟
آل-وئرچی علی: هله بللی اولماز!
چولاق عمران: بئناوا بیر خوش گون گؤرمه‌دی. کیرا داملاردا جانی چیخدی.
باققال ممد: یازیق آرواد- اوشاغی…آللاه هئچ کیمه‌ گؤرستمه‌سین…
اوز-اوزه‌ده اوچ مرتبه‌لی ائوین، ایکینجی مرتبه‌سینین پنجره‌سیندن باخان 58 یاشلی قوربان بو صحنه‌لره باخاراق باشین توولاییب اؤز- اؤزو ایله دئدی:
-‌ حامبال اوغلو حامبال آخیردا جزاسینا چاتدی، جاماعاتین جاوانلارین تیریاک ساتماق‌لا یازیق ائله‌میشدی.
بیرآزدان نئچه نفر آغ ساققال ایله اختر پولیس مرکزینه گئتدیلر.
قارا بولودلار آیین اؤنون کسمیشدیلر. هاوادان ایسه یاغیش ایی‌سی بورونلارا سورتولوردو. اختر پولیس دایره‌سینه چاتماق همن کیشی‌لردن آیریلیب جنایی دایره‌یه گئتدی:
-‌ جناب یوزباشی اریمین باشینا نه بلا گلیب؟ کیم اؤلدوروب اونو، کیم بالالارینی یئتیم قویوب…
یوزباشی ماسانین آرخاسیندان چیخیب آددیم آتارکن دئدی:
” 42 یاشلی چال‌باش، احد قاسیملی سیزین ارینیزمی؟”
اختر گؤز یاشلارین تؤکه- تؤکه الینی باشینا چالاراق جاواب وئردی:
-‌ بلی… بلی… یازیق اولدوق آللاهیم…
– سیزین ارینیزی گؤی‌تپه‌ده تاپیب‌لار، باشیندا و اوره‌یینده ایکی گوللـه یئری واردیر. بیرینه شککینیز وارمی؟
اختر: نه دئییم. هئچ کیمه شککیم گئتمیر.
بیرنئچه دقیقه دانیشاندان سونرا یوزباشی اخترله قونشولاری ائولرینه دؤنمه‌لرینی ایسته‌دی. آرا سس‌سیز اولوب یوزباشی اوتاغینا دؤندو.
یاریم ساعات سونرا: چاووش ایچه‌ری گیریب خبر گتیردی ” جناب یوزباشی، قاتیلی توتوبلار”.
یوزباشی: چوخ شوکور… دئیین گتیرسینلر بورا…
بیر نئچه دقیقه سونرا قاتیل آدینا توتولان اکبر ایچری‌یه گتیریلدی. اوجا بوی، 29-30 یاشلی و باش توکونو دیبدن قیساتمیش.
یوزباشی: سن احد آدیندا کیشی‌نی قتله یئتیریبسن؟
اکبر: بلی- گؤزونون ببه‌یینی اویموشام…
سونرا باشینی دیک توتوب لامپا ساری باخدی.
یوزباشی: نییه اؤلدوردون…
اکبر: آلتی آی بوندان قاباق قارداشیما تیریاک ساتیب تیریاکی ائله‌میشدی. ایندی قارداشیم شوشه‌یه دوشوب.
نئچه دفعه دئمیشدیم اونا… اویاری[هوشدار] وئرمیشدیم توبه ائله‌مه‌دی… سونوندا منده اونو اؤلدوردوم آیری جاوانلار آماندا قالسین…
یوزباشی، اکبرین دئدیکلرینی کاغیذا یازدیریب، امضا ایله بارماق‌ایزی آلاندان سونرا عسگره امر ائتدی: “گئجه نی حبس‌ده قالسین”.
اخترله بالاجا قیزی گؤز یاشلاری ایله، گئجه‌نی گوندوزه باغلادیلار.سحرچاغی، گئجه آیی دوستاق ائدن بولودلار، گونشی‌ده گیزلتدیلر.
ساعات صوبح آلتی‌نی گؤستریردی. عسگر، اکبر-ی چاغیرماق اوچون حبس اوتاغینا گئتدی. باجانی آچیب ایچه‌ری باخاندا گؤردویونو اینانمیردی. اکبر دیلینین آلتیندا گیزلتدیگی تیغه ایله شاه دامارین کسمیشدی. خالچانین اوستو اونون قانی ایله بویانمیشدی.
عسگر آغلایاراق: جناب یوزباشی…جناب یوزباشی… دئیه-‌دئیه اورادان اوزاقلاشیب، اکبری یالنیز بیراخدی.
14/08/92

(2)تیرپانچی قربانعلی
ائشیکدن ائوه یئتیشیب بیر چای ایچمک ایسته‌ییردی. ائوده هئچ کیم اولمادیغی اوچون یورغون-آرغین اؤزونه چای قویمالی ایدی.
ساعات یای آخشامی 20‌نی گؤستریردی. آروادلا اوشاق‌لار آلیش- وئریشه گئتمیشدیلر. چای حاضیر اولاندان سونرا چایینی ایچیب بیر دورمک یاوان چؤرک یئییب باشینی یئره قویوب یاتدی.
ساعات گئجه 22:12ده. آروادلا اوشاقلار یئنی آلمیش ماشین‌لا آلیش‌وئریش له گزمک‌دن سونرا ائوه چاتدیلار. قارینی کاباب لا باسدیرمیشدیلار.
آرواد بیرآزدان اوتاقدا یاتماغا گئتدی. کیچیک اوغلان ایسه بیرآز تازا آلدیغی اویونجاق‌لار لا اویناییب یاتدی. 20 یاشینداکی اوغلان ایسه رئسیوری آچیب باخماغا باشلادی.
سحرچاغی، هرگون ساعات صوبح آلتی‌یا قورولان ساعاتین زنگی ایله قوربانعلی یوخودان اویانیب سویودوجودان ایکی- اوچ خورما گؤتوروب چؤرک آراسینا قویوب ائودن ائشیگه چیخدی. چوخراق یول گئدندن سونرا دایاندی. تله‌سیک ائوه ساری قاییتدی.
تیرپان قاپی‌نین آرخاسیندا قالمیشدی، تیرپانی گؤتوروب پیادا فهله مئیدانی‌نا ساری یئنه یولا دوشدو. او هر دفعه تازا ایش تاپماق اوچون 6:30 دا ائودن چیخیب پیادا فهله مئیدانینا گئدیردی. نئچه گونلوک ایش اولاندا ایسه ساعات 7:30دا یولا دوشردی. بیر هفته ایدی 10 میلیون تومن وام گؤتوروب گنج اوغلونا ماشین آلمیشدی. سندین ایسه اونون آدینا یازدیرمیشدی.
قوربانعلی 47 یاشیندا ایدی. او بو یاشا قدر هئچ واخت سینما‌یا گئتمه‌میشدی. گزمه‌یه چیخمامیشدی. ایسته‌دیگی پالتاری آلمامیشدی. سئودیگی قیدانی[غذانی] یئمه‌میشدی. ائودن ائشیکده آجیخاندا بیرزاد آلیب قارینی‌نی دویوزدورمامیشدی. او هئچ واخت سئویلمه‌میشدی. او هله ده تیرپان لا، کرپیچ له سیمان لا قارداش ایدی. یای‌دا یونجا بیچردی، آلاق ائدیب بئل ووراردی، قیش دا ایسه تیکینتی ایشلرینده چالیشاردی. او ماشین آلمامیشدان اؤنجه چوخ یئره پیادا گئدردی.
ساعات 9- و گؤستریردی. قوربانعلی اوزاق دوشموش بیر کندده بوغدا بیچیردی.
ائوده رئسیوئر هله ده آچیق ایدی. 20 یاشیندا اوغلان اوغلو تلویزیونا باخا- باخا درین یوخویا باتمیشدی. آرواد ایسه یاتاق دان آیریلا بیلمه‌ییردی. گونش هله‌ده قوربانعلی‌نی تومارلاییردی.
14/08/92

(3)آج قارین
آجیندان ال‌لری اسیم-اسیم اسیردی. یاغیش آلتیندا بازار آغزیندا دایانیب آج-آج گلیب- گئده‌نه باخیردی. آجلیق باریساقلارینی کسیردی. اؤزون ساخلایانمادی. یاغیش ‌دامجی‌لارینا آمان وئرمه‌دی. او قدر یاغیش ایچدی بولودلار قورودولار. بئش- آلتی آددیم سولوندا بیر قوجا کیشی پاتداق ساتیردی. یاواش – یاواش اونا ساری گئدیب یانیندا دایاندی. سونرا تله‌سیک پاتداق‌لارین هامیسی‌نی یئییب قورتاردی. قوجا کیشی هوروت- هوروت اونا باخیردی، آنجاق الیندن بیر ایش گلمیردی.
آج آدام یئنه دویمادی. دلیجه قاچمایا باشلادی، یولو اوسته هر کیمسه‌نین هرنه حاققی وار ایدی یئدی. چوخلو یول گئدندن سونرا قویون کؤرپوسونون یانیندا دایاندی.
باشینی ساغا-سولا چئویریب بویان-اویانا باخدی. گؤزلری هرنه‌یی یاوانلیق گؤروردو. الینی اوزالدیب اورادا اولان ان اوجا تیکینتینی آغزینا تیخدی. بونو یئمکله داها آجیقدی. او بیری آپارتمانلاری دا یئدی. آما یئنه دویمادی. آرتیق هرکیم و هرنه یانیندان کئچیردی توتوب یئییردی. نئچه ساعاتدان سونرا شهرده هئچزاد قالمادی. شهر چؤله دؤنموشدو.
گئت- گئده جانی سیسقالاشیردی. یئدیکجه داها چوخ آجیخیردی. آرتیق یئر اوزونده هرنه‌یی یئییب قورتاردی. گؤیه ساری باخدی. گؤیده اوچان قوشلارادا آمان وئرمه‌دی. داها سونرا بولودلاری اوددو. آیی، اولدوزلاری و سونرا گونشی قارنینا دولدوردو. آج آدامین باغیرساق‌لاری آجیندان سس سالمایا باشلادیلار. بیرآز فیکیرلشدی و سونرا زامانادا رحم ائتمه‌ییب دورمکله‌دی.
یاواش- یاواش آجیندان یئره سره‌له‌ندی. گؤزونه هئچ نه دیمیردی. پالتار باشماغینی چیخاردیب اونلاریدا یئمه‌یه باشلادی. لوت قالدی. اؤزونه تاماهی گئتدی. بالا- بالا آجیندان اؤزونو یئمه‌یه باشلادی. بارماقلار، بالدیرلار، دیزلرینه یئتیشنده آجلیق اونا آمان وئرمه‌ییب آجیندان اؤلدو.
04/09/92

یک پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *