ایشیق 1
آذربایجان معلم‌لری و تحصیل مساله‌سی
ایشیق 2

آذربایجان قفه‌خانالاری

ایشیق 3

آذربایجان و مهاجرت مساله‌سی

ایشیق 4
آذربایجان توی‌لاری

vahedi
ائ
حسین واحدی

–  مین دفه گئدیب گلسن ده، قبول اولمویاجاخ…
– آخی بو اولماز رحمتلییین اوغلو… آد دوز چیخمیر… ائل ایچینده هر کیمسه بیر جوره سسله‌ییر… اؤزون بیزیم جماعاتی تانیرسان دا…
-آغا وختیمیزی توتما… یا آدی بیز دئین کیمی یازاق آل آپار یادا آیری آد دئ… جاماعاتین ایشی وار… دا دوز چاغیرارلار یا چاغیرمازلار اودا سنین موشکولوندو…
سونرا اوز چئویریب، دؤرد نفرلیک اوتوراجاغین ساغ الینده اوتوران یاشلی کیشی‌یه “آغا سیزین ایشینیز نه‌دیر؟” دئییب منی باشیندان ائله‌دی.
ایکی آیین ایچینده ۲۰-جی دفه اولاراق “ثبت-ی احوال”ین پیلله‌لرین دوشوب، کور-پئشمان ائوه قاییتدیم. یولدا، اؤز-اؤزومله آند ایچدیم،  نه قه‌در دئسه‌لرده من بو آدی دوز یازدیرماقدان واز کئچمه‌یه‌جه‌یم. بو آددان سونرا هئچ آدی قویمایاجاغام. هر کیم هرنه دئییر دئسین… . بئله بیر فیکیرلرله بیر اوندا گؤردوم، ساعات ۱۳:۲۸ دقیقه‌نی گؤسته‌ره‌رک، ائوده آیاقلاریمی اوزادمیشام، آروادین آشچی‌خانادا دئیین‌مه‌سینه قولاق آسیرام:
– … دئییرم آخی بئله ده ایش اولار… سنده لاپ اؤزویون سه‌ریییب‌سن ها… آد قه‌حه‌طلیغی‌دی… چوخ دا خوشون گلیر بو آدی اولار دئین کیمی یازدیر… ایندی ایکی آی‌دی یازیق بالامین آدی یوخدو…
بیر باشدان ویر-ویر تؤکوردو. آنجاق “آدی یوخدور” سؤزو نئچه واخت ایدی منه توکان- بازار اولموشدو. بو کلمه‌نی بیرده آروادیمین آغیزیندان ائشیتمک منی داها چوخ دلی ائلیردی. بیر آن اعصابین پوزولدو:
– دا گوتورو ییغیشدیر سنده… نه آدی یوخدو، آدی یوخدو توتوبسان؟… اوشاغا او گؤزللیک‌ده آد قویموشوق، سنده اؤزگلره تای دانیشیرسان…یوردون منی… ائله قدیم کیشیلر دوز دئییبلر، آغاجی اؤز ایچیندن قورد یئیه‌ر!…
من اؤزومله، خانیم ایسه اؤزو ایله میتدانماغا باشلادی. اؤز ایچیمده اؤزومو یئییردیم. بئشیکده اولان ایکی آیلیق قیزیما باخیب اوجادان داریخما باسدی منی. دوورالارین قولاغین کار ائدن بیر داریخما. ساعاتلاری سینسیدن،  دونیانی داریخدیران بیر داریخاما. نه آتا بیلیردیم او داریخمانی نه ده توتا بیلیردیم. آخشامادک ایچیمده قالدی.
شامی دا بیلمه‌دیم یئدیم یا یوخ. ساعات ۱۰ اولمامیش یوخو گؤزلریمه سوزدو. گئجه‌نی یوخودا، بیر من قالدیم، بیر ثبت-ی احوال ایداره‌سی بیرده پیلله‌لر. دوش، چیخ. بو کاغیذدان کوپی آل، او کاغیذی او اوتاغا وئر، اونی گتیر، بونو گتیر. بونلا آغیز-آغیزا وئر، اونلا اوز گؤز اول. هر نه ائتسمده، هر نه دئسمده یوخودا دا بیر نتیجه آلا‌بیلماییب، صوبح ائوده هامیدان تئز من اویاندیم. سحر یئمه‌یینی تله‌سیک یئییب، بیر قوجاق کاغیذ-ماغیز ایله ثبت-ی احوالا ساری یولا دوشدوم. بو ایکی آیی توکان چوخ واخت‌لاری سحر چاغلاری باغلای قالمیشدی. آنجاق دئییردیم بو آد دوز دئسین، قالان ایشلر یولونا دوشندی.
یولدا منه ائله گلیردی، دونیانین ان گولمه‌لی ایشینین دالیجا قاچیرام. ائله سانیردیم هامی اؤز ایشینده، اؤز گوجونده اولارکن، منسه بیر آنلامسیز ایشه گؤره ایش-گوجومدن قالیب، دوشموشم بیر حرفین آرخاسینا، فقط بیر حرف، کیمه دئیه‌سن؟ اؤز-اؤزومله دئییردیم:
“گؤره‌سن آللاه سوئد ده، سوییس ده و.. جاماعات نه ایشین دالیسیجا قاچیر. هئچ قاچیرلار یا هر نه یولوندا؟ او بیر ایش اختراع دی، کشف دی یوخسا یئنی بیر گزملی یئرین آدینی اینترنت دن چیخارتماق دی؟ نه‌دی؟”
من بو فیکیرلرده بئینیمین دیبین قازسام دا، تاکسی‌چی‌نین هئچزاد وئجینه دئییل دی. او رادیونون سسینی چوخا قویوب، بیرزادلار دوداقلاریندا اوخویا-اوخویا یولوندایدی. چوخ چکمه‌دی ایالت مئیدانینا چاتیب، اورادان دا بیر مسیر ده آیری تاکسی‌یا مینیب یئتیشدیم ثبت-ی احوالا. ساعات سکگیزه، ۵-۱۰ دقیقه قالیردی. ایشچی‌لر ده یاواش-یاواش ایداره‌یه چاتیردیلار. بیرآز اورالاردا دولاندیم اونلار اؤزلرین تاپسین دئیه. سونرا یئنه او پیلله‌لری یوخاری چیخدیم. سیجیللی وئرن اوتاغین یانینا یئتیشنده، اوراداکی ایشچی‌لرین دانیشیق‌لارینی اؤز قولاقلاریم لا ائشیتدیم، آیری ایشچی، او اوتاقدا چایشان ایشچی‌یه دئییردی:
– بوگون من ساعات ۱۰ دا گئده‌جه‌یم. چیخیریق ماکی‌یا…
او بیری ایسه جاوابیندا دئدی:
– سن گئت گزمه‌یه منده حاضیر اولوب باش آغری چکمه‌یه… نئچه واختدی ایلیشمیشم بیر سیمیتن آداما، دئییر گرک من دئین آدی یازاسان…
یولداشی گولسه ده، او سوزونو پوزماییب آرتیردی:
– … دوروم بیلگی‌سایاری آچیم، اؤزومو تاپانا ایندی یئتیشر… سنده گئت خوش اول… کئفین اولسون… دئییرم اولان نه‌قه‌در آد، گرک تورکی آد قویاسان؟…
سونرا یولداشی جاواب وئردی:
– مه‌یه فقط اودور؟ … گونده چوخو باش‌آغری وئرمه‌یه‌ گلیر…
بیلدیم منی دئییر. حالیم توتولدو. بو دانیشماق قولاق‌لاریمی اینجیتدی، انجاق اوره‌ییمده داها چوخ اومود ایشیق‌لاندیع آیاق‌لاری دولدو گوج ایله. باشیمی توولایییب، اوتاق‌دان اوزاقلاشیب، سالوندا اولان اوتوراجاق‌دا اوتوردوم.
الیمده‌کی آدلار کیتابینا باخمایا باشلادیم. اونون یاینیدا دؤرد-بئش کار- کاغیذ الیمده توتموشدوم. منیم فیکریم له گؤزلریم بونلارا تیکیلیب، هئچ باش تاپمادیم نه زامان بیری منیم یاینمدا اوتوردو. اوندا گؤردوم اودا منله بیرگه او کیتابی گؤردن کئچیریر. ۵۵-۶۰ یاشی اولاردی. انگی ده قوجالیق اوزره تیتره‌ییردی. تر-تمیز کوت-شالوار گئییب، باشماق لاری دا واکس‌لاییب پارلاتمیشدی. او کیتابا منده اونا باخیردیم. بیر آن او دورومو باشا دوشوب، منه باخیب دئدی:-
چوخ موبارک‌دی… قیزدی یا اوغلان؟
بیر نفر دردلشمه‌یه تاپمیشام دئیه، دئدیم:
– دده‌م نه فرقی وار؟ … بونلاری آدامی سینسیدیرلر بیر دنه سیجیللی آلینجا…
– نه اولوب مه‌یه؟
– دئمه-دئمه… ایکی آیدی اوشاق دونیایا گلیب، سیجیللی آلا بیلمه‌میشم… یانی آدینی دوز یازمیرلار اونا گؤره منده آلمامیشام…
تعجب له دوداق‌لارینی بوزوب، دئدی:
– جانیم گوناه سیزده‌دی دا، گئدیرسیز، خاریجی آد-ماد تاپیرسیز، همده گؤزلورسوز سیجیللی وئرسینلر…
– رحمتلییین اوغلو نه خاریجی آدی؟ … آد تورکجه دی… اؤز انا دیلیمیزدن دی… فقط بیر حرفین دوز یازمیرلار…دئییرلر یا بیز دئین کیمی یازاق یادا آیری آد قوی…
قوجا کیشی‌‌نین بو سه‌فر دوداقلارینا گولوش قوندو. سئوینجک سسله دئدی:
– ایندی اولدو ها… بس اوندا سن بیر ایش گؤر….
سونرا سؤزون دییشیب دئدی:
– هله دئ گؤروم اوشاغین آدی نه‌دیر؟
– منجه “ائلای”… بونلارجا الای یادا ایلای… دا باش چیخارتمیرام…
سئوینمه‌یی اوزونون هر یئرینی فتح ائتدی. گؤزلری ده گولوردو. آیاغا قالخیب دئدی:
– ائلای؟ … آللاه ساخلاسین… آغا سنین ایشینین دویونونون آچاری منده… ائله بیل شانس سنه ساری گلیب… حتمن آتان یادا آنان سنه دوعا ائدیبلر…
تله‌سیک کیتابی بوکوب، آیاغا قالخیب دئدی:
– آی دده منی یاری‌جان ائله‌دین… نه شانسی؟ … نمنه اولوب؟…
– بالا تلسمه دئییم دا… ۶ آیلیق‌سان؟
– عمی سن آللاه شوخلوق ائله‌مه … من اؤلدوم-دیریلدیم…
– هئچزاد منیم نوه‌مین ده آدی “ائلای” دی…
– یورولمویاسان… زحمت چکدین… آغا اولا بیلر یوزلر قیزین آدی ائلای اولسون…
– گؤردون دئدیم ۶ آیلیق‌سان؟ سن هئچ منه ماجال وئریرسن آچیقلایام؟
– باغیشلا منی… واللاه اؤزون گؤروسن دا … ایلیک آیدی بورا سورونورم…
– بس دیققتلی قولاق آس… منیم نوه‌مین بیر یاشی وار. کئچن ایل دونیایا گلیب… اوغلوم بورا گلیب گئتمک دن زارا گلمیشدی. باشماقلاری دغیلمیشدی سؤزون دوزو، ائله بو پیلله‌لری دوشوب چیخماقدان. سن ایکی آیدی گلیرسن… او بئش آی گلیب، گئتدی…
– بئش آی‌ی‌ی‌ی…
– قولاغ آس… اوغلوم، تهراناجاق نامه آپاردی-گتیردی. اورا گئت، بورا قاچ، سونوندا باشاردی… ایندی سیجیللی‌ده آدی “ائلای” یازیبلار…
یالوارا- یالوارا دئدیم:
-سن آللاه منه ده یولون دئیین…
– داریخما… ایشین یولونا دوشه‌جک… هله ایندی‌ده گلمیشم، ایکینجی نوه‌مین سیجیللی‌سین آلام. بودا کیچیک اوغلوموندو… بونون دا آدی “حسین” دی…
– به‌به نه گؤزل، آللاه ساخلاسین…
– ساغ اول، آللاه سنین‌ده بالالارینی ساخلاسین… ایندی  من سنه او سیجیللی‌نی وئره‌رم، سن اونودا سند اولاراق گتیریب بورا گؤسته‌ررسن…
– عمی‌جان آللاه سنه عؤمور وئرسین… یانی قبول ائده‌جکلر گؤره‌سن؟… هانی او آللاه…
تئز کاغاذ-ماغازی یئره قویوب، قوللاریمی سالدیم قوجانین بویونونا، سونرا اؤزونو اؤپدوم. اوزونون بیر یانین اؤپوب، اوبیری یانین اؤپمک ایسته‌ینده، کیشی نه گوجو وار منی اؤزوندن آییریب سینیرلا دئدی:
– آغا چکیل قیراغا… منیم اوپمکدن آجیغیم گلر…
گوله- گوله دئدیم:
– دده جان یانی سن هئچ ایندی‌یه‌‌جن اؤپوشمویوبسن؟…
– خئییر… نه اؤپوشمه‌یی…
سونرا بیرآز گولک دئیه آرتیردیم:
– حتتا…
قوجا کیشی بو سه‌فر گولومسه‌ییب دئدی:
– دا سینیرلری پوزوب قارداش اولما..
سونرا آرتیردی:
– من سنی تانیمیرام… آما ایستیرم ایشین یوللانا… منله گلیرسن یا  یوخ؟
تعجب‌له دئدیم:
– هارایا؟ …
– آی جانیم عراقا… هارا اولاجاق… گئدک اوغولم گیلدن ائلای خانیمین سیجیللیسین گتیرک…
– آخی بولار دئییر فارسجادا “ائـ” یوخدو…
– دئیردین هوشسوز بو فارسجا آددی؟
– واللاه دا نه دئییم؟… بیر سؤز دئمک اولور.. بیلمیرم او ماسانین دالیندا نه گوج وار، اورادا اوتوران، توبه استغفرالله، آللاه‌لیق ادعاسی ائلیر بعضن…
– نئجه دئمک اولمور… دئمیرم گئت داعوا ائله … یولونا سال، قانون ایله حل ائله…
سونرا آرتیردی:
– دئیه‌ردین، ائـ حرفی یوخدور قبلو، اوندا “فائزه” آدینی یا، “فائقه” نجور یازیرلار؟… آدی دوز یازیلاندا هم گؤزل گؤرونور، همده اوخویاندا راحات اوخونور، آی قارداش… هله بو دار دونیادا ائله بو “ائـ” حرفی یوخدو دا؟ …
بو جمله‌نی قورتارار- قورتارماز الیمدن یاپیشیب، پییله‌لری ساری آپاریب، اوغلونون ائوینه ساری یولا دوشدوک. چوخدا اوزاق دئییلدی. اونون ماشینی ایله گئتدیک. ائوه چاتاندا، کیشی مندن کیملیک کارتیمی آلیب، ائوه گئتدی.
بیر نئچه دقیقه چکمه‌دی، اوشاغین سیجیللی‌سی ایله قاییتدی. منله بیرگه ثبت-ی احوالا دؤندو. ثبت-ی احوال ایداره‌سینده او اؤز ایشینین دالییسیجا، منده سیجیللی وئرن اوتاغا ساری گئتدیم. بو دفه الی دولو ایدیم. ایچه‌ری کئچیب، سس‌سیز-صداسیز بیر قیراقدا دایاندیم، ایشچی، الینده‌کی ایشی قورتارسین.
ایشچی، ماسا اوسته بیرزادلار یازسادا، گؤز آلتی،‌ بورونونون اوستونه زویموش گؤزلوگونون اوستوندن منه باخیب، سایمایاراق، ایشینده اولدو. الینده بیر سیجیللی‌ ایشله‌ییردی. ماسانین اوستونده بیر قوتو شیرنی قوتوسو دا قویولموشدو. سیجیللی‌ حاضیر اولاندان سونرا، تئز اوتوراجاقدان دوروب، اوتاقدان چیخیب، اوز-اوزه‌ده‌کی اوتاغا گئتدی. او گئدرکن، یانیمدا دوران کیشی، ال-قولون ایتیره‌رک ال – آیاغا دوشوب ایشچی‌دن ایشینی یولا سالدیغی اوچون تشککور ائتدی. بیزدن سونرا بیر خانیم لا باشقا بیر کیشی ده وار ایدی.
ایشچی، چوخ چکمه‌دی، حاضیر اولموش سیجیللی‌نی گتیریب قاپی قاباغایندا دایایب، ال-آیاغینا دوشن گنجی ائشیگه چاغیریب پیچیلداشا-پیچیلداشا دئدی:
– آغا نعمت-ه سالام یئتیر… واللاه هئچ کیمین سیجیللیسینی بو تئزلیگه وئرمه‌ریک ها… سیز له نعمت به‌یه مخصوص حؤرمتیم وار…
– چوخ ساغ اولون عزیز قارداش… آللاه سیزدن راضی اولسون…
ائله دانیشیردیلار بیز ائشیتمه‌یک، آنجاق سس‌لر او قه‌درده یاواش دئییلدی.
ایشچی تانیشین یولا سالیب اوتاغا قاییدیب، ماسا آرخاسینداکی اوتوراجاقدا اوتوروب، سیرادا اولانلاریین ایشینی حاضیرلاماغا باشلادی.
۱۰-۱۵ دقیقه‌یه اونلارین دا ایشین قورتاریب، سیرانی منه چاتدیردی. تورشاتمیش سیر-صیفت ایله منه اوز چئویریب دئدی:
–  یئنه سن گلدین… دا حتمن بو سه‌فر آدی دییشیبسن…
اونون یئرینه من اوتاندیم. اینسانی واختی بئله آداملارین یانیندا قیمتی وارمی, یوخمو؟ بیر آن دوشوندوم. هئچ‌زاد دئمه‌یب, قوجا کیشی‌نین نوه‌سینین سیجیللی‌سینی قیدوم ماسانین اوستونه.
ایشچی سیجیللی‌نی گؤتوروب تعجب له آچیب دئدی:
–  هارادان آلدین بونو؟ بس جعل (اویدورما) ایشینه‌ده باخیرسان؟… دوغرودان بو نه‌دیر؟…
چوخ سویوق‌قانلی‌لیق لا دئدیم:
– سن اوجور دوشون…بس دئییردین “ائـ” حرفی‌ یازیلماز؟…اوندا بو نه‌دیر؟…
– دوزدن بونو نجور آلدین؟ دئیه یئنه سوروشدو.
– آغا بیر اوشاغین دوغوم گونونه باخ… بونو بیلدیر آلیبلار… یانی وئربسیز… همده منیم اوشاغیم دئییل آدلارادا باخسان…
کیشی هوروت-هوروت سیجیللی‌نی آلتدان-اوستدن گؤزه سالیب دئدی:
– ایندی بونو نئیله‌ییم؟…
– نه ائده‌جکسن؟… اوندان بیر کوپی گؤتور, گوجلو سند اولاراق, اوشاغین آدین دوز یاز…
– نه دئییم واللاه…
کیشی‌ ده‌رین فیکره جومدو. سونرا اوتاقدان چیخیب, اوز-اوزه‌ده‌کی اوتاغا گئتدی. منسه راحات-راحات اوتوراجاق‌دا اوتوروب, ساغ آیاغیمی‌دا آتدیم سولون اوستونه. دریندن نفس چکیب, اوره‌ییمده ده بیرآز گولدوم اونلارا.
کیشی بئش دقیقه‌دن سونرا اوتاغا دؤندو. ائله‌بیل بو ایکی آیداکی آدام دئییلدی. پیس ایش گؤروب سونرا بؤیوکلرین یانیندا اوتانان اوشاغا تای, اوزومه باخیب دئدی:
– دئدیم دا نه دئییم واللاه… اوندا من یوخ ایدیم… کئچن ایلی دئییرم ها…
من جاوابینی وئرمه‌دیم. سونرا سس‌سیزجه یئرینده اوتوروب باشلادی چکمه‌جه‌دن چیخارتدیغی کاغیذین اوزه‌رینده بیرزادلار یازماغا.
او ایشینه, منده خیالیمداکی دوشونجه‌لریمه گیرمه‌یه باشلادیم. چوخ سئوینیردیم. ائله سانیردیم, دوشونجه‌مه گؤره چکدیگیم زحمت‌لر فایدالی اولوبلار. بئله اینانیردیم, آنا دیلیمه چوخ بؤیوک قوللوق ائتمه‌یی باجاریب, یوز ایللر بویو آتالاریمین بوشا وئردیگی زامانی, من ایتیرمه‌میشم, دوشونوردوم, یارین‌کی (صاباح‌کی) گونلر “ائلای” یانیدا دا باش اوجا اولاجاغام, داها هئچ کیم آدینا توخونمایاجاق…
بئله دوشونجه‌لر ایله دولاشارکن, ایشچی‌نین “آغا… آغا…” سسلمه‌سی ایله اوتاغا دؤندوم. تله‌سیک دئدیم:
– جانیم… بویورون… ایشیم قورتولدو… قیزیم سیجیللی صاحیبی اولدو؟…
هئچ اؤزومده بیلمه‌دیم نجور بو کیشی‌نین اوره‌یی یوموشاندی. حزین سسله دئدی:
– قارداش! من چوخ اوزگونم… نئچه واختدی گلیسن… گئدیسن…. واللاه بیزیم الیمیزده دئییل… هئچ اؤرومده بیلمیرم نییه گرک تورکی آدلاری دوز یازمییاق… تهران قویمور…
– قارداش نه تهرانی… بیزیم هر ایشیمیز اولوب تهران… بانکدان ایستیسن بیر کارت آلاسان دئییر بیر هفته‌یه تهراندان گلر… تهران آز قالیر, سیزده باغیشلایین, آیاق یولویا گئتمه‌یه ده دئیه بیزدن ایجازه آلین…
سونرا, دئمه‌سین نجور- بیرجور دانیشدیم دئیه, آرتیردیم:
– سن اللاه دا سیجیللی‌نی بو سئری وئرین منیم اوزمو گؤرمکدن راحاتلاشین…
– من گتیردییین سیجیللی‌دن کوپی آلدیم… قویورام اوبیری سندلرین یانینا.. اینشاللاه بو دفه حل اولار… بیزده سنین یانیندا اوزوقارا اولماریق…
ائله ساندیم، باشقا بیریسی گلیب اوتوروب او اوتوراجاقدا. نه اتماجا اتدی، نه‌ده آجی-آجی سؤزلر چیخدی آغیزیندان. اینانیلماز ایدی بو. بو اوتاقدان، اوتاغا سوروندورمک‌دن ده هئچ خبر اولمادی.
آغزیندان چیخان “سیزین یانینیزدا اوزوقارا اولماریق” سؤزو منه به‌تر یاپیشدی، خوشوم گلن بیر قارا کولا کیمی. یایین لاپ او ایستی واختیندا ایچمه‌ییندن لذت آلدیغیم قارا کولا. اؤز-اؤزومه دئدیم‌، “آمان آللاه، نه خوش اولاردی اؤنجه‌دن ده بئله دانیشالار، بئله داورانالار”…
دیلیم توتموردو دانیشام. بیر سؤز آغزیما گتیرم. هوروت-هوروت باخیردیم اونا، اودا منه! خئیلاق‌دان سونرا یئنه دئدی:
– حاجی اوغلو ائشیتمه‌دیز نه دئدیم؟ اینشاللاه بو سه‌فه‌ر حل اولار… بویورون تشریف آپارین. ایکی-اوچ گونه سیزه خبر وئره‌رم… هن ائله بیل ایستیرسیز بو ایکی گونو ده بورادا قالاسیز؟ … اولماز بویورون…
خیالاتیمدان آیریلدیم بیر آن. اوتاق بوم‌بوش ایدی. بیر من ایدیم بیرده ایشچی. دوراداکی شکیللر بیزی دینله‌ییردیلر. بویانا باخیب اویانا باخیب، یادیما دوشدو ایکی آیدی بو اوتاغا گلیب-گئدیرم. هؤوول-هؤوول ایشچی‌یه دئدیم:
– آغا نجور اولدو سیجیللیمیز؟
کیشی چوخ تعجب‌له دئدی:
– به سنین فیکیرین هارادادی… دئدیم ایکی-اوچ گونه حل اولار اینشاللاه…
هله تازا بیلدیم نه اولوب، نه اولماییب. تئز اؤزومه گلیب دئدیم:
– هه دوزدو… آللاه راضی اولسون.. بس من آرخایین اولدوم ها… زنگینیزی گؤزوله‌جه‌یم…
ساغوللاشیب آیریلدیم اورادان. توکانا دؤندوم. یولدا ائوه‌ده زنگ ائدیب موشتولوق وئرسه‌مده سؤزومو اینانمادی آرواد. آنجاق منیم ایچیم یامان آرخایینلاشمیشدی. آرخایین اولدوغوم اوچون، ائله توکان ایشله‌رینه باشیم قاریشدی، هئچ بیلمه‌دیم نه‌زامان اوچونجو گون اولدو. دوز توکانین قاپیسی‌آچاندا یادیما گلدی ایکی‌نجی یادا اوچونجو گون زنگ ائده‌جکدی او کیشی. ائله داریخما گلدی بیله‌مه قان ته‌ر ایچینه گیردیم بیر دقیقه‌نین ایچینده. باشدان-آیاغا داریخما گیردی ایچیمه. توکان قفسه دؤندو. جانیم سیخیلدی. ایکی اوچ ساعات اورادا قالار-قالماز توکانی باغلاییب ائوه قاییتدیم.
پیلله‌لری توو ایله چیخیب اوست قاتا گئدیب دوز اوتاغیما گیردیم. آرواد ایسه منله دالبادال اوتاغا گیردی. قابلامانین قاپاغیندا الینده گتیرمیشدی یازیغین قیزی. اؤزونو ایتیرمیشدی:
– آی کیشی نه اولوب؟ بس بئله نییه؟
بیر “باشیم آغریر گئت یاتیرام” دئمکله اودا قاپینی اؤرتوب ایشینه قاییتدی.
موبایلی تاخچایا قویوب دیزلریمی قوجاقلاییب، اونا باخدیم، بلکه بیر سس چیخا. قاش قارالدی آنجاق موبایل-ا بیر نفرده زنگ ائتمه‌دی. ائله اولدو، اؤز-اؤزومله دئییردیم “کاش بیری زنگ ائدردی دئیردی موفلوس اولدون، توکانین اود توتوب فیلیق چیخدی” نه بیلیم بئله بئله سؤزلر بئینیمده یاللی گئدیردیلر. دونیانین ان اومودسوز اینسانی اولدوم.
شام واختی سوووشسادا، منی نه قدر چاغیردی خانیم “یئمیرم”دن سونرا هئچ نه دئمه‌دیم.
یئنه آدلار کیتابینی قاباغیما آچیب باشلادیم “ائـ”، “اؤ”، “او” و “او” حرفلری اولمایان آدلاری آختارمایا. داها تسلیم اولموشدوم. چوخ پیس حس‌لر گلیب منی تاپمیشدی. آدلارینی بیلمه‌دیگیم بیر حس‌لر. باشیمی توولایا-توولایا گؤزوم ساتاشدی، دووارداکی جاوانلیق شکیلیمه. باشلادی دوداقلارین بوزمه‌یه. سونرا قاققیلتی ایله گولدو. بیر آز کئچکمه‌میش ساغ الینی بورنونا آپاریب یاندی-قیندی وئریب دلی ائتدی منی. جانیما بیچاق گیرسه‌یدی قان چیخماز ایدی. آیاغا قالخیب شکیلی دوورادان ایندیریب باغیراراق یئره چیرپدیم، گئجه ساعات اون‌بیرده. سونرا هارای چکیب دئدیم:
” هن گول، ایندی نه‌قه‌در گولوسن گول… زهلم گئتمیشین بیری زهلم گئتمیش…”.
او حئینی قاپی دؤیولوب آرواد قورخا-قورخا ایچه‌ری گیریب دئدی:
– نه اولدو؟ اؤیدوم اؤزولدو…
من هئچزاد دئمه‌دن یئره سه‌ره‌له‌نن تابلونو گؤروب باشین توولاییب آرتیردی:
– هن بللی دی رسمن دلی اولوبسان… صاباح تئز گئت دلیخانایا…هم بیزراحات اولاق، همده سن… بیردنه آدا آز قالیر اؤزون اؤلدوره…
شیلتاق ائدن اوشاقلار کیمی باشلادیم خیمیر-خیمیر آغلاماغا. یئره اوتوروب یئنه دیزلریمه سیغینیب قوجاقلادیم. گؤز یاشلاریمی شالواریما سیله-سیله دئدیم:
– نه آدی آرواد… مه‌یه فقط بیردنه آددی؟… او آدی یازدیرماق منیم اوچون شرف‌دی، قئیرت‌دی، آبیر-حیادی، آنا دیلیم‌دی، حسرت ایچینده بوغولموش وطن دی او آد… بیلدین…وطن دی او آد…
من دانیشا-دانیشا هئچ بیلمه‌دیم آرواد نه زامان یورغان-‌دؤشه‌ییمی حاضیرلاییبع منی یئریمین ایچینه اوزاتدی. سونرا باشلادی تومارلاماغا. لای-لای دئمه‌یه. منی درین یوخویا گوندردی، لاپ او درین‌لره.
صوبح اوشاغین اینقه-اینقه سسی ایله یوخودان اویاندیم. اوز-گؤزومو یوورا-یوماز ساعاتا باخیب تئز حاضیرلانیب، ائشیگه چیخماق ایسته‌دیم.
خانیم منی گؤرونجه چاشیب دئدی:
– هارادی؟ … سحر یئمه‌یی یئ گئت…
– ثبت-ی احوالا گئدیرم…  گئدیرم قیزین آدین قویام آیسو.
آرواد بیرزاد دئسه‌ده دئمه‌سه‌ده قاپینی اؤرتوب یولا دوشدوم. دئمه‌یه سؤزده قالمامیشدی یعنی. یولدا بیر تاکسی توتوب بیرباشا گئتدیم ثبت-ی احوالا. پیلله‌لری ائله یئیین چیخدیم آز قالدی –بیر-ایکی سئری باشی اوسته یئره ییخیلام. سیجیللی وئرن اوتاغا چاتاندا قلبیمین دؤیونمه‌سی یئیین‌لشدی. حیرصله اوتاغا گیریب دئدیم:
– هانی جناب احمدی؟…
اورادا اوتوران کیشی ایشله‌یه ایشله‌یه دئدی:
– گئدیب مرخصی یه… ایشینیز اولسا بویورن…
– گلمیشم اوشاغیمین سیجیللیسین آپارام. آدی “ائلای”دی…
قاش-قابغی یئرله گئدن کیشی بیرآن گولومسه‌ ایله به‌زندی. تئز آیاغا قالخیب دئدی:
– کیشی بس سن هاراداسان؟ … احمدی به‌ی سنی چوخ گؤزله‌دی دونن… سن هئچ تئلفون نومره‌سیده وئرمه‌ییب سن بورا…
– آی قارداش یازمیشدیم بیربالاجا کاغیذا…
– هرحالدا تاپیلمادی… اولسون سن گئت تئز بیر شیرینلیق آل گل… قیزین سیجیللیسی حاضیردی… بویورون باخین…
ائله یئیین الیندن سیجیللی‌نی قاپدیم اؤزوم اوتاندیم. بسم‌ا.. دئییب سیجیللینی آچدیم. گؤردویومو اینانماییردیم. اوجان باغیریب دئدیم:
– وای آللاه… یاشاسییییییییین… آدی دوز یازیبلار…
سونرا کیشینی قوجاقلاییب باغریما باسیب دویونجا اؤپدوم. آز قالیردیم قاناد چیخاریب گؤیه اوچام. سئوینج-سئوینجک دئدیم:
– گؤروسوز “ائـ” ده یازیلیب… بو “ائـ” اوچون من ایکی آیدی اسیرم…اسیر…
سونرا آرتیردیم:
– دوغرودان جناب احمدی هانی؟
– واللاه سؤزون دوزو آتا اولوب، گئدیب دی خسته‌خانایا… آللاهدان گیزلین دئییل سیزدن نه گیزلین بیر قیزی اولوب، دئدی، اودا ‌آدیم ائلای قویاجاق…
بونا گؤره داها چوخ سئویندیم. ایشچی‌دن ایجازه آلیب اوتاقدان چیخدیم. تئز شیرینلیق آلیب یئنه قاییتدیم اورا. خئیلاق دانیشاندان سونرا احمدی به‌یین خانیمی یاتان خسته‌خانانین آدرسین آلیب اوندان ساغوللاشدیم.
اوتاقدان چیخارکن کیشی دئدی:
– آغا، احمدی به‌ی تاپشیرمیشدی سیزیه دئیم، اونو حلال ائده‌سیز…
– یاشا قارداش… حلال ائله‌میشم… اینشاللاه اوبیری اوشاقلار بئله دوروما دوشمزلر…
ساغ قالین دئییب، اورادان چیخدیم. ایداره‌دن ائشیکده سئوینجیمی زنگ ائدیب خانیملادا پیلاشدیم. آز قالیردی، تئلفون دالیندان چیخیب منی قوجاقلاییب دویونجا اؤپه.
چیلتیک چالا-چالا مسافر گؤزله‌ین تاکسی‌لرین بیرینده اوتوروب خسته‌خانایا گئتدیم.
گؤی‌ده قارانقوش‌لار دا توی توتموشدولار. دونیا منه گولوردو. منده دونیایا باخیب گولوردوم. بو احوالات لا گؤزوم ساتاشدی تاکسی‌نین قاباغینا یاپیشدیریلان شکیله. آلتیندا دا یازمیشدی، جانیم ریضا، سن وارکن ائله یاواش سوره‌جه‌یم، آخشام ساغ-سلامت ائوه قاییدیب یئنه سنی گؤرم. کؤنلوم ائلای-ا ایسته‌دی. بیر آن دوشوندوم هله ایکی آیدی او اوشاغی دوز-عمللی قوجاغیما آلمامیشام. سوروجویه ساری چؤنوب دئدیم:
– آی قارداش سور ابوذر-ه… اینشاللاه سونرا گئدرم ایداره‌ده گؤره‌رم احمدی به‌یی..

کیشی تعجب ائدیب، دئدی:
– احمدی به‌ی کیمدی…
– هئچ… بیر نفر تانیشلارداندی ایکی آی‌دی ائله منه آلیشمیشدی هفته‌ده ایکی اوچ سئری گؤرمه‌یندی اوره‌یی سیخیلیردی…
کیشی گولومسه‌ییب، “اولا بیلر… بو زامانه ده هرنه اولا بیلر…” دئییب، مئیداندان یولونو دییشیب ابوذر-ه ساری گئتدی.

2 پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *