یاییلان خبرلره اساساً، چوخ تأسفله، تانینمیش شاعر، یازیچی و ترجومه‌چی «محمد خلیلی» اوزون سوره‌ن خسته‌لیکدن سونرا آلمانیادا حیاتلا ابدیلیک وداعلاشمیشدیر.
محمد خلیلی ۱۳۱۶-جی ایلده همدان بؤلگه‌سی‌نین ایندیکی «بهار» شهرینده دونیایا گؤز آچمیش، ۱۰ یاشیندان اعتباراً عائله‌سی ایله بیرلیکده تهراندا مسکونلاشمیشدیر. یئنی‌یئتمه‌لیک و گنج‌لیک ایللرینده زحمتکش بیر اینسان کیمی اوزون ایللر تیکینتی بویاقچیسی ایشله‌یرک، دولانیشیغینی تامین ائتمه‌یه چالیشمیشدیر. گنج‌لیک ایللریندن اجتماعی-سیاسی موباریزه‌یه قوشولموش، ۱۳۵۰-جی ایللرده حبس اولونموش و نهایت، بهمن انقلابی عرفه‌سینده آزادلیغا بوراخیلمیشدیر.
محمد خلیلی ایران یازیچیلار بیرلیگینین ده‌یرلی عضوو اولموش و بیر نئچه ایل بو بیرلیگین ایداره هئیتینده فعالیت گؤسترمیشدیر. عینی زاماندا، او، «دونیا پئن کلوبو»نون (دونیا قلم انجومنی)نین فخری عضوودور. او، بوتون عؤمرو بویو موباریز بیر اینسان کیمی ادبیاتین موختلیف ژانرلاریندا آزادلیق، صولح- امین آمانلیق و اجتماعی عدالت کیمی مؤوضوعلارا یوکسک ده‌یر وئرمیشدیر.
محمد خلیلی مودئرن آذربایجان شعرینین ده نماینده‌لری سیراسیندا لاییقلی یئر توتان قلم صاحیبلریندن ایدی. اونون «یارالی شعرلر» مجموعه‌سی ۱۳۷۲-جی ایلده «تاخ» نشریاتی طرفیندن چاپ اولونموش، خسته‌لنمزدن اؤنجه ایسه داها اوچ تورکجه شعر مجموعه‌سی نشره حاضیرلانمیشدی.
محمد خلیلی آذربایجان ادبیاتی نومونه‌لرینین چوخ باجاریقلی ترجومه‌چیسی‌ ایدی. یازیچی «اسماعیل شیخلی‌»نین «دلی کور» رومانینی چوخ گؤزل و بدیعی بیر اوسلوبدا فارس دیلینه ترجومه ائده‌‌رک «سیلاب‌های خروشان» آدی ایله نشر ائتدیرمیشدیر. بوندان علاوه، «آذربایجان ناغیللاری»نین ۱۰ جیلدلیک ترجومه‌سینی ایشیق اوزونه چیخارمیشدیر. «ماوی گونش» (آذربایجانین نوواتور شاعرلرینین شعرلر توپلوسو)، نریمان نریمانوفون «نادیر شاه» پیئسی و میرزه ابراهیموفون «پری خالا ایله لئنین» اثری محمد خلیلی‌نین آذربایجان ادبیاتیندان ائتدیگی اوغورلو ترجومه‌لر سیراسیندادیر.
محمد خلیلی‌ فارس دیلینده ۱۴ شعر مجموعه‌نین، ۶ ترجومه اثرینین موللیفی و «یئتمیش ایل ایران قیسا حکایه‌لری توپلوسو» آدیندا سامباللی بیر اثرین توپلاییجیسی و نشره حاضیرلایانی اولموشدور.
محمد خلیلی ایراندا یاشادیغی دؤورده تهراندا فعالیت گؤستره‌ن ادبی-مد‌نی درنک‌لرین، او جومله‌دن «صابر ادبی انجومنی»نین اشتراکچیلاریندان اولموش و عینی زاماندا، اونون ائوینده تهراندا یاشایان آذربایجان شاعر و یازیچیلارین اشتراکی ایله بیر چوخ ادبی گؤروشلر کئچیریلمیشدیر. او اؤزونو هئچ واخت آذربایجان ادبیاتیندان اوزاق توتمامیشدیر.
محمد خلیلی صنعتده و موباریزه‌ده شرفلی بیر عؤمور کئچیردی. بیز «ایشیق سایتی»نین امکداشلاری، عزیز یولداشیمیز و سئویملی قلمداشیمیز «محمد خلیلی»نین ایتگیسیندن کدرلندیگیمیزی بیلدیریر، اونون حؤرمتلی عائله‌سینه، یاخینلارینا و بوتون ادبی جمعیتیمیزه باش ساغلیغی وئریریک و شرفلی خاطیره‌سینی غرور و فخرله یاد ائدیریک.

ایشیق – آذربایجان ادبیات و اینجه صنعت سایتی
6/7/1405