tanoor
آنامين تنديری
بهرام حسينی ماكی

كنديميزده، گؤز آچديم دونيايا، ديل آچديم دانيشديم و آنامين لای – لای لاريندان موسيقی اؤيرنيب نغمه‌لر اوخودوم.

گونلرين بير گونونده تنديريميزين تؤكولوب داغيلان بير چاغيندا، آنام دئدی: آی منيم نازلی بالام! آرتيق داها تنديريميز تؤكولوب – داغيليبدير، گل گئدك تندير توپراغی گتيرك و يئنی‌دن بير تندير قوياق (ديكك). دئديم:

–                      آی آناجان تندير توپراغی ندير؟

 آنام دئدی:

–                      گول بالام ! بير قيرميزی توپراقدير. ياخشی بير پالچيغی (چومورو) اولار و اوندان گؤزل تندير قوروب قويماق اولار. بونون اوچون ده بو توپراغا تندير توپراغی دئييريك.

آنجاق اوزون سؤزون قيساسی بيز يولا دوشدوك، كندين شمال تاييندا بير تپه واريدی. بيز تپه‌يه دوغرو يوللانديق و يئتيشديك. تپه‌نين چوخلو يئرلری قازيق- قازيق ايدی. من سوروشدوم:

–                      آناجان بو تپه ندن بؤيله قازيليبدير؟

آنام سؤيلدی:

–                      دوزلو بالام! بو تپه‌نين توپراغی چوخ ياخشی، قيرميزی توپراق اولدوغو اوچون كندين‌هاميسی بوردان توپراق آپاريرلار.

آناملا بيرليكده توپراغی قازيب، بير ائششك ايله بير قاتيرا يوكله‌ييب، ائوه قاييتديق. ائوده باشلاديق پالچيق توتماغا و پالچيغی بوللو آياخلاماغا. بير گون سونرا (پالچيق يئتيشندن سونرا) آنام باشلادی تنديری قويماغا. آنجاق تندير دوزليب بيتدی. آنام تنديرده اود يانديريب، اونون پالچيغينی بيشيريب ساخسی‌دك بركيتدی. بير گون سونرادا خمير دوزلديب، چؤرك ياپدی.

آنام تنديريميزده يئدی چئشيت (نوع) چؤرك ياپاردی: 1- ساج لاواشی 2- تندير لاواشی و بئش چئشيت قالين چؤرك:

1-      يالين قالين (خميريله اولونموش قالين چؤرك)،

2-      ياغلی فتير (ساری ياغ ايله دوزلميش خميردن اولونان قالين چؤرك)،

3-      سوت فتيری (سوت ايله اولونموش خميردن اولونان قالين چؤرك) 4

4-      قاتيق فتيری (يالين خميرين اوزونه قاتيق ياخيب اونو قالين ياپاردی و بو فتير‌هاميسيندان آرتيق قيزاراردی)، 5

5-      ته ته (tƏ tƏ) (بو قالين چؤريی‌ده اؤزلليكله ياز چاغيندا داغ تره‌سينين واختيندا ياپاردی. آنام گئديب داغدان يئملی اوتلاردان او جمله دن: ياغليجا، قاز آياغی، ماندا، سيغير ديلی و باشقا دادلی – يئملی اوتلاردان دريب گتيريب و خميرين ايچينه قويوب و بير قالين و بؤيوك چؤرك ياپاردی  بو قالين چؤرك‌هاميسيندان دادلی اولاردی.

بو چؤرك لر كنديميزين دييرمانيندا دارتيلان اون‌لاردان اولدوغو اوچون و بو اون‌لار كپكلی (سبوسدار) اولدوغو اوچون، بيرده ياناجاقلاری آغاج و تزك (حئيوانلارين فضولاتی) اولدوغو اوچون چوخ دادلی اولاردی.

آنامين تنديرينده چوخلو شيرين آنلاريم اولوبدور، ياز ايله يای‌دا مكه، ات كابابی، يئر آلما كابابی بيشيررديك، پاييزايله قيشدا ايسه چؤرك ياپاندان سونرا‌هاميميز بيرليكده آياقلاريميزی تنديره ساللاييب، آنام ايسه بيزه ناغيل دئيردی.

كاش او گونلر بير ده قاييتسايدی! … كاش!