سهراب اؤلدورمه گئجه‌سی

بیژن نجدی – چئویرن:‌هارای ارکین

پرده‌ او قدر بؤیوک ایدی کی سید کندین میدا‌نیندان ائشیک، تپه اوستونده، ایکی قَلَمه آراسیندا آسلایا بیلدی. پرده‌ ‌نین ایکی بوجاغی‌نین اوستونده اولان ایپینی، بوداقلارا دویونلهییب و یئرده اولان ایکی داشین آشاغی بوجاغینا قویدو. کند ایچره آغاجلار آراسیندا یول گئدن بیر یاواش یئل، اسفندیارین ایپه بنزر اوزونون یاریسینی، پرده‌ اوسته اهمال ترپدیردی. رستمین الی ایله خنجری، آلاغ ساپلاغی‌نین اؤلچوسونده، سهرابین قابیرغاسیندان داها اوستلوک ایدی.
سید رستمه دئدی: جاماعات گلینجه ال ساخلایین.
پرده‌ ‌نین اورتاسیندا رستم داها بیر بؤیوک اؤلچولرله آتین اوستونده اوتورموشدو، ساغ ال ایله پرده‌ اوستونده اولان گونشه اشاره ائتدی. قیرمیزی ایپ‌لر‌ ایله بؤرکوندهکی بوینوزلارین اوستونده اولان یاریمچیق گیرده لره یازمیشدی: «صاباحاجاق گؤره جه‌ییک کی آتلاریمیزدان‌هانسی، مینیجیسیز قاییداجاق.»
پرده‌ ‌نین ییرتیقلیگی ‌سینیق‌ جیزگیلرین اوستونده تیکیلمیشکن، تهمینه ‌نین اوزوندن کئچیب، او یئرده قورتولوردو کی تهمینه یاتاقدا، ساچلارینی رستمین‌ چیلپاق و آیا اوخشار کؤکسونه تؤکموشدو. سحر چاغی، بیر تیکه پرده‌‌دن اونلارین یا‌نیندایدی کی دستمال اؤلچوسونده اولان بیر ‌چیسگین ماویسل بویاسی واریدی.
سید الی‌نین ایچی‌له رستمین کؤکسونه ووروب زیرئحینه قونموش توزونو آلدی. اوشاقلارین قاشماغی‌نین بالاجا سس گلمهسینی آرخاسیندان ائشیتدی. اوشاقلار قَلَمه آغاجی ایله سیدین یا‌نیندا اوتوراناجاق، قادین‌لار الوان و اوزون دونلارلا، ساچاقلی چارقات‌لار ایله، یاخینلاشدیلار. کندین کیشیلری ده گلدیلر. جیلیققالاری هله‌ده قیشین توستو قوخوسون وئریردی. سید آغاجینی گؤتدو، جاماعاتدان صلوات آلدی. اوشاقلار بؤیوک‌لر‌ین صلوات ایله یاناشی سسلندی‌لر‌. سید فردوسیه خاطر کی طوس گؤلونون او تاییندا دوروب و آراراتین بو تاییندا اولان پرده‌ لره باخیردی، یئنه صلوات آلدی: قهوه‌‌چی‌هامیدان قاباق دئدی «الهم صلی علی محمد و آل محمد» اوشاقلار بویونلارینداکی دامارلاری‌نین قارالماسینا قدر ‌چیغیردیلار « الهم.. ». قادین‌لاردان چوخو، صلوات‌لاری‌نین اینجه‌لییینی نامحرم کیشی‌لر‌ ائشیتمهسین دئیه، اوتانیب و نمازلارینا تای اهمال دئدیلر « الهم… ».
مرتضی ائلهکی گؤردو جاماعات بیردن بیره،‌هامیسی بیرلیکده آغیزلارین آچیب یئنیدن یومورلار، او دا آغزینی آچیب چنهسینی ایکی اوچ دفعه‌ ترپتدی. دوداغی آرخاسیندا اولان بیغ‌لار تزه تیفتیکلنمیشدی. ایکی آی اؤنجه‌دن کؤکسونده کی گؤیرمیش غودّه‌نی، دوگو تارلاسی‌نین اورتاسیندا آتاسینا گؤرسدیب، دوداقلارینی بوزوشدوروب و گؤزلرینی یومماقلا گؤرسده بیلمیشدی کی‌هاراسی آغریییر، آتا باشینی گؤیه ساری ترپدیب، آنلادا بیلمیشدی کی بیر زاد دئییل، توختار.
سید آغاجینی پرده‌ ‌نین قولاغینا اوزالدیب دئدی: بیر گون تهمینه حس ائتدی کی بویلودور و تورش یئمک دن… بیر تزه گلین کی قادینلار آراسیندا اگلشمیشدی باشینی آشاغی سالیب، چالیشدی یاناق‌لارینا سوزولموش قیزارتینی باشقالاردان گیزلتسین. هله‌ آناسینا دئمه‌میشدی کی سؤز وئردیگیندن ایکی هفته کئچیب. مرتضی سیدین آغاجی آردیندا، تهمینه ‌نین اوزون هؤروگونه باخدی.
تزه بیتمیش دوگونون قوخوسو‌هاوادا اولاراق، اهمالجا خزردن گلن دوزلو داد، گونو دولدورموشدو. سید ایکی آغاجین آراسیندا یول گئدیردی، آغاجینی چلیک تک یئره چالیب، تهمینه ‌نین دوغوم سانجیسی‌‌نین دردلی ماهنیسین اوخوردو.
مرتضی، چئوره‌سینده اولان آداملارین اوزونه بیر به بیر باخدی، آتاسی ‌چیگ‌نین ترپدیب و اللر ایله دئدی: منه ده سؤیله!
آتا پرده‌یه اشاره ائدیب سونرا ال ایله قارنی اوسته بیر یاریمچیق گیرده چکدی. سونرا هر ایکی الینی قونداق بویوندا آچیب بئشیک تک گؤیده ترپتدی. مرتضی گولومسه‌دی. سید دئدی: گون‌چیخمامیش تهمینه دوغدو، نمنه؟
جاماعات‌چیغیردی: اوغلان…
مرتضی جاماعاتدان سورا، کیمسه ‌نین و نهیین دوغماسینی بیلمه‌میش آغزینی آچدی.
سید دئدی: اوغلونون آدینی نه قویدو؟
جاماعات‌ چیغیردیلار: سهراب
مرتضی دا آغزینی آچدی.
بیر قادین کی کسیلمیش آغاجین گؤودهسی اوسته اوتورموشدو، آیاغا قالخدی، دؤرد بارماغین دوداق‌لاری‌نین اوستونه قویوب باشقا قادین‌لار دوراناجاق، قیها چکدی. ایرماغاجاق، کؤرپویه‌جن، مسجیدین چَپَرینه‌جن، آغاجلارا باغلانمیش آتلارین قوخوسونا قدر، قادین‌لارین « هله‌ له له له » سسی ائشیدیلدی.
مرتضی سسلرین ترپشمهسینی اوزونده حس ائدیب، بیلیردی کی شکیلسیز بیر شئی جاماعاتین آغزیلا‌هاوا‌نین آراسیندا آخیر کی اونو ال‌لر‌ ایله توتانمیر. بونو ائل آراسیندا تومان کؤینکلی گزن ایل‌لر‌دن بیلیردی. نئچه ایل اؤنجه‌ بیر گون ناهار سوفراسی‌نین اوستونده، قاشیغی کته قازا‌نینین دیبینه ووردو. بوش قاشیغی آغزینا باسیب، گؤزلری ایله آناسیندان سوروشدو…؟
آنا دئدی: هیه ننه، بو سس دی.
بیر گئجه قویونون قارانلیقلاری اوسته اَلَنیلن قارایا اشاره ائدیب سوروشدو _…؟
آناسی باشینی ترپتمکله دئدی: یوخ اونون هئچ سسی یوخدو.
کئچنکی یای، قولاقلاریندان بیرینی گیردهکان آغاجی‌نین اوستونه دایارارکن آتاسینا یالواردی کی اودا قولاغینی آغاج اوسته قویسون.
آتا دئدی: یوخ.
مرتضی تاختا خنجره‌سی ایله او قدر اولادی، او قدر آغاج اوسته دیرناقلارینی آشاغیدان اوسته ساری چکدی کی آتاسی آغاجین بوی آتماسینا اینانسین.
آتا‌چیغیردی: یاخشی، یاخشی، هیه بوی آتیر.
بوتون یاغیشلی گونلرده مرتضی آرخایین ایدی کی یاغیشین هئچ بیر سسی یوخدو. یاغیش دامجی‌لاری یوموشاق ایدی. سحره تای کی یوخاریدان گلیب ساخسیلار اوستونه تؤکولوردو، آناسی‌نین کؤینگینه تای.
هالا هیرنا چکن قادین‌لارین آراسیندا آناسین تاپانمیردی. سید دئدی: تهمینه اوندان اؤنجه‌ کی سهرابا سوت وئرسین، قولچاغی … مرتضی گؤردو کی قادین‌لار یئنیدن اوتوردولار و آناسی دا همنکی سو گتیرمیش گؤزلریله قیریشمیش آل‌نینین آلتیندان کی ائلهبیل تیکانلی‌سیم‌لر‌ین آراسیندان کئچمیشدی، سیده زیللنمیشدی.
مرتضی کیشیلر آراسیندان کی پرده‌یه ساری بویلانیردیلار یول آچیب، اؤزونو جاماعاتدان قیراغا چکدی تا آتدیم آتدیم ائوی‌نین ائیوا‌نینا قاییتسین، ائیوا‌نین قیراغیندا اگلشیب، بیر ایتین سسسیزجه اولاماغینا قولاق آسسین، قهوه‌ خانایا گئدنه قدر و اوردا ماسا‌نین اوستونده اوتوروب اؤنونده کی لیوا‌نین سسینه باخیب اؤزوندن سوروشسون کی جاماعات پرده‌ ‌نین یا‌نیندا نه ائیلیرلر، سید سهرابی دیش‌چیخاردان ایلینه چاغ بؤیوتدو. همن یئرده پرده‌ ‌نین یا‌نیندا و سیدین ماهنیلاریندا، سهرابین یئنی یئتمهلیگی، تؤکولن یارپاقلارا نیزه آتماق ایله بولاق‌لارین سویونو قیلینج ایله کسمکده کئچدی.
آخشاما یاخین مرتضی قهوه‌ خانادان پرده‌یه ساری قاییتدی، او لحظه جاماعاتا یئتیشدی کی سهراب آتاسیلا اوز به اوز آت اوسته اوتورموشدو.
سید دئدی: سهرابین آتی رخشین نوه‌لریندن اولان بیری ایدی ، ائله کی او ایگیدلر بیر بیرینه دالاشدیلار، آتلاری محبت اوزره بویون‌لارینی بیر بیرینه سورتوب، تانیشلیق اوزره یئلگه‌لر‌ینی داغیتدیلار.
مرتضی گؤردو آتاسی دوداقلاری‌نین اوستونه بیر‌سیگارئت قویوب، تیترهین بارماقلاریلا کیبریت چکیر. یئتدی سگگیز یاشینداکی اوشاقلار، آغیزلاری آچیق اولاراق پرده‌‌دن سیده و سیددن پرده‌یه باخیردیلار. کندین کیشی‌لر‌ینده بیر اوز واریدی کی گرک بیر پیس خبر اوستوندن کئچردی. مرتضی‌نین آناسی چنه‌سینی یوموروق‌لارینا دایامیشدی. اوزونون قوجالیغیندا بیر یورقون دری واریدی.
مرتضی اللر ایله آتاسیندان سوروشدو: نه اولوب؟
آتا باشینی ترپتدی: سونرا…سونرا
مرتضی قهوه‌‌چیه ساری گئتدی کی اوندان سوروشسون.
سید دئدی: او دم کی سهراب آتاسی‌نین کؤکسونده اوتدو آتلارین‌هامیسی کیشنه‌ییب و خنجری… قهوه‌‌چی مرتضایا اشاره ائتدی کی اوتوسون.
مرتضی یئرده اوتوران قادین‌لارین آراسیندان کئچدی، آناسی‌نین یا‌نیندا اوتوروب و آناسی‌نین کؤینگی‌نین قولونو ترپدیب گؤزلرینی آچیب یومماقلا دئدی: نه اولوبدو؟
آنا پرده‌نی اونا گؤرسدیب، بارماقلاری و سوسقون دوداقلار ایله دئدی: او دده بالا ایسته‌ییرلر بیربیرین اؤلدوره‌لر.
مرتضی اللرینی بیر بیریندن آچیب دئدی: نیه؟
سید دئدی: آخشام اولوب گون کئچیر، بو گئجه رستم موناجاتا اگله‌شیب و آیلی گئجه ده دوعا ائدجک. سهراب دا ایپک ماهنیسی ایله یاغیشلی شرابدا. صاباحا قدر کی قالا‌نین دئییم یـا هـو.
مرتضی بیلهنمدی کی جاماعات ندن بیردن دوروب او توربایا کی سید دولاندیریردی پول تؤکوب و تپه-‌نین باش آشاغیسیندا داغیلیردیلار.
گئجه ‌نین ایلک بوزارمیش قارانلیغی اونلارلا ائولرینه گئدیردی. ائیوان اوستونده اولان‌چیراغ‌لار بیر به بیر یانیردی. آناسی قویونون قیراغیندا دوردو. آتاسی ساطیل ایله سو گؤتوردو. آناسی دستاماز آلدی. آتا تارلا پالچیغینی دابانی اوستوندن و بارماقلاری‌نین آراسیندان یودو. مرتضی‌نین آناسی مچیددن گلن آذان سسینی اونا گؤرستدی. فردوسی طوس گؤلونون او تاییندا دوروب و مقبرهسی‌نین اوجالیغینا باخیردی. آتا حیطده سو تؤکوب مرتضی دستاماز آلدی. ائیوان حصیری‌نین اوستونده، آتاسی‌نین یا‌نیندا دوروب و آیه‌سیز سجده‌یه گئتدی.
شام سوفراسینی کی سردیلر، مرتضی قارپیز‌سینیسی‌نین یا‌نیندا اولان پیچاغی گؤتوروب اونو کؤینگینه چکمک ایله سوروشدو: کیم اؤلدو؟
آنا باشینی قووزادی: هئچ بیری.
مرتضی دئدی:…؟
آتا سوروشدو: نه دئییر؟
آنا دئدی: سوروشور اونلار کیمدی‌لر‌؟
آتا دئدی: ده بیر بئلن دانیشماسین.
آنا دئدی: شامین یئه مرتضی.
مرتضی دوداقلارینی ییغدی، پوله دی، ال‌لر‌ی‌نین آیاسینی‌چیگین‌لر‌ی‌نین یا‌نیندا توتدو. آنا دئدی: هیه اونلار گؤیچکدیلر، چوخدا گوجلودولر.
مرتضی ایکی بارماغینی بیر بیرینه قولّابلاییب اشاره ائتدی، باریشیرلار؟
آتا دئدی: یوخ.
مرتضی گؤتورن دورمگی بشقابا قویدو. پرده‌ اوستونده اولان نقاشی‌لاری خاطرلاییب، بیر اوووج چایین او تاییندا اولان قارانلیغین سسیندن اورگی‌نین دیبینه تؤکدو. آناسینا ائشاره ائتدی:…؟
آناسی دئدی: دای قورتار مرتضی، من نه بیلیم!
مرتضی دئدی:…؟
آتا دئدی: نه دئییر؟
آنا دئدی: سوروشور پس کیم بیلیر؟
آتا اشاره ائتدی: سید.
آنا دئدی: سنی تاری اونا دئمه‌ کی سهراب…
مرتضی ائیواندان آشاغی یئندی.
آنا‌چیغیردی:‌هارا؟ مرتضی.
آتا دئدی: بوراخ، بیز نجور اونو قاندیرا بیلریک.
مرتضی حیطده اوزونه سو ووردو، باغچا‌نین گؤیرمیش سسسیزلیگینی ائشیتمه دئیه اللرینی قولاقلاری اوسته قویدو. آتدیم‌لارینی بیتگی‌لر‌ین بویلانان سسی‌نین اوستونه قویوب، قهوه‌چی‌نین ائوینه یئتیشنه قدر، بیر کؤرپو ایرماق اوستوندن کئچدی. بیر جیغیر یول ایکی تارلا آراسینا دوشدو، بیر پنجره اؤزونو آچدی.
قهوه‌‌چی باشی سالن اوسته میچتگنی باغلاماقا قاتیشمیشدی کی حیط قاپیسی‌نین ترپشمه سسینی ائشیتدی.‌چیغیردی: کیمدی اوردا؟
باتمیش دیرکلرین اوستونده اولان میخلانمیش مووازی آغاجلارین قاپیسی یئرده ایدی کی دوگونلنمیش ایپ‌لر‌ ایله تای‌لارین بیر بیره ایشگیلله‌میشدیلر. قهوه‌چی‌نین قادینی بالینج اوسته اوتوروب دیرسگینه دایانیب دئدی:
ــ او چادیری وئر منه صفر.
صفر چادیری سالن نرده‌سی‌نین اوستوندن قادی‌نینا وئریب، یئنیدن دئدی:
مرتضی قاپی‌نین آغاجلارینی ترپتدی.
صفر دئدی: دانیش دا نامسلمان. فانوس‌هاردا؟
حسن‌ین آناسی چادیرانی کؤینگی‌نین اوستونه آتیب، گئدیب ائیوان طاخچاسی‌نین اوستوندن فانوسو گتدی. صفر فانوسو یاندیریب، ائیواندان آشاغیا یئندی.
مرتضی گؤردو بیر اوووج آسیلی ایشیق پیلله‌ پیلله‌ آشاغیا یئنرکن حیطین قارانلیغی اونا یول آچیر. یاخینلاشان فانوسون ترپشمهییندن تویوق هی‌نینین بالا دیواریندان، بیر تیکه یاندی.. سونرا او بالتا کی آغجاقایینا دایانمیشدی، بیر دمپایا تایی، سونرا باشا باش او نردیوان کی یئر اوسته دوشموشدو.
صفر دروازایا یئتیشمه‌میش فانوسو‌ سینه‌سینه قدر یوخاری توتوب دئدی:
مرتضی سن سن، گئجه ‌نین بو چاغیندا؟
حسن‌ین آناسی ائیوا‌نین قاپیسینی چالدی: صفر بئی کیمدی؟
صفر قاپی آغاجلاری‌نین چئوره‌‌سینده اولان ایپ‌لر‌ی آچیب دئدی: یاورین اوغلودو.
حسن‌ین آناسی دئدی:‌هانسی یاور؟
صفر بئی کئفسیز اولاراق دئدی: بابا مرتضی دی مرتضی.
ایپی آچدی. مرتضی ال‌لر‌ ایله اوزونده بیر اوزون ساققال چکیب دئدی:…
صفر دئدی: مرتضی نه دئییرسن؟ گل ایچری گؤروم، بو نردیواندان موغایات اول.
مرتضی سالونا یئتیشیب پیلله‌‌لر‌دن یوخاری‌چیخینجا، صفری گؤرمه‌میشدن دوداقلارینی آچیب یوموردو، بارماقلارینی اییب بیر بیری‌نین اوستونه چکیردی و قارانلیغین او تاییندا اولان تپه نی گؤرسدیردی.
سالن دا حسن‌ین آناسی اوندان سوروشدو: حالین یاخشی دئییل؟
مرتضی دئدی:…
حسن‌ین آناسی دئدی: آناوین حالی یاخشی دئییل؟. مرتضی دئدی:…
صفر دئدی: قانیرسان نه دئییر؟
حسن‌ین آناسی دئدی: حسنیمین روحونا یوخ.
مرتضی یان یؤورهسینه باخدی. بیر چتیر سالونون نرده‌سیندن ساللانمیشدی. اونو گؤتوروب سالنون پرده‌سینه طرف گئتدی. چتیرین دیبینی پرده‌ ‌نین اوستونه چکدی. بیر سس خیرتدهییندن قوسان آدام‌لارا تای آغزینا تؤکولدو.
صفر اللریله توما‌نینین کئشی اوسته یاشیل قورشاغین طرحین چکیب دئدی: سیدی دئییرسن؟
مرتضی بیراز گولومسه‌ دی. باشینی ترپدیب دئدی:…
صفر دئدی: سید بوردا دئییل.
مرتضی چتیری یئره قویدو، قاشلارینی یوخاری آپاریب، دئدی:…
صفر دئدی: قهوه‌ خانادا، قانیرسان؟ سید قهوه‌ خانا‌نین ایچینده یاتیر.
صفر مات قالیب، اونا باخدی.
صفر دئدی: قهوه‌ خانادا، دیلی باغلی سنی نئجه باشا سالیم!
مرتض‌نین الینی توتوب، اونو اوتاقا آپاردی. اتاغین بوجاغیندا اولان ساماواری گؤتوروب، مرتضی‌نین اوزونه‌چیغیردی: منیم قهوه‌ خانام دا یاتیب، قانیرسان؟
مرتضی ال‌لر‌ینی چارپاز مدلی‌سینهسی اوسته قویوب، اون دفعه‌لیک باشینی آشاغیا ساری ترپتدی. نهایت او قانمیشدی کی رستم، سید و سهراب او گئجه نی‌هاردا یاتمیشدیلار. ائیوان اوسته دالی-دالی گئتدی. همن ایلک پیلله‌دن، اؤزونو بیر ساری گیرده ‌نین قیراغینا آتدی کی حیط ده فانوسون آیاق آلتیندا اوتورموشدو.
گیرده ‌نین بو تاییندا، حسن‌ین آناسی دئدی: دئییرم صفر آقا، بیر آیاق گئت یاوَرین ائوینه گؤر نه اولوب؟
گیرده ‌نین او تاییندا، مرتضی قاچیب و یان یؤره‌سی باشدان باشا قولتوغو تَری‌نین قوخوسون توتوردو. اوزون و صاف توکلری واریدی. اوزونون آغلیغی او آداملارا تای کی صوبحانه و ناهارلارینی دوگو تارلالاریندا یییرلر قارالمیش دی. گؤزلری بوغولموش بیر قارالیقلا دولویدو. کندین قیزلاری مرتضی‌نین ائشیتمزلیگیندن خبرلری اولاراق، همیشه یا‌نیندان کئچرکن، اوجا سس ایله دئییردیلر:
ــ گؤزللییین ده بیر حدی وار مرتضی!
هله‌ فردوسی اوزون سوموکلری‌نین اوستونده اوزانانمامیشدی. او، تام بو مین ایل ده گؤرمه‌ میشدی بیر نفر مرتضایا تای هیندیل بوتالاری‌نین آراسیندان، او بئلن نیارانچیلیق ایله قاچیب و هئچ بیر سس ایله او بویدا‌ چیغیرسین.
قهوه‌چی ائویندن قهوه‌ خانایا قدر، ماللارین بؤیورتو سسی‌نین قیراغیندان بیر دار کوچه کئچیردی. دوگو دؤیمه کارخانا‌نین سوفال‌لاری، بیربیرینی دالدان قوجاقلامیشدیلار. حامامین باش طاقیندان بیر یاش فیته ساللانمیشدی. قهوه‌ خانا آچیق ایدی. ساماوار سؤنموش و سرین بولاغین سویوندان دولویدو. چایین قوخوسو طاخچا‌نین بوجاق‌لارینا دولموشدو. قهوه‌ خانادان ائشیک، ائنلی اولان ماسا‌نین اوستونده بیر خالچا سرمیشدیلر. سید دؤشگینی خالچا اوسته سرمیشدی. توتونون قیرمیزی‌چیراغی اوزاقدان کیچیک و گیرده گؤرسنیردی. مرتضی سیدین‌سیگارئت توستوسونو ماسا‌نین ایکی آتدیملیغینا یئتیشن چاغ گؤردو. سید دالینی ایکی یاستیغا وئریب، کمری‌نین یاشیل شالینی باشی‌نین دؤرد دؤوره‌سینه ساریمیشدی. اوزونده کی ساققاللار، قویموردو کیمسه اونون نئچه یاشدا اولدوغونو بیلسین. توستو توتموش سسینی بیر سسسیز مثنوی‌نین اوستونه تؤکموشدو. مرتضی هر نه قدر بویلاندی، پرده‌نی اورالاردا گؤرمدی. هر نه قدر باخدی سیدین دوداقلاری‌نین ترپنمه‌سیندن بیلینمه‌دی کی آتا یا بالادان‌هانسی دیری قالیب؟
سید مثنویسینی کسیب دئدی: گئج گلمیسن حضرت، چایین بساطی ییغیشیب.
مرتضی‌هاوادا بؤیوک بیر مستطیل چکیب، دئدی:…
سید دئدی: نمنه؟
مرتضی یئنیدن مستطیلینی داها بؤیوک چکیب، الینی قیلینج تک اوست آشاغی آپاردی.
سید دئدی:‌ها! پس سن لال سان حضرت؟ هله‌ ایندی نیه اوتورموسان؟
قیچ‌لارینی دؤشک اوستونده ییغیب، اشاره ائتدی: اگلش.
مرتضی دؤشَگین آشاغیسیندا اوتدو.
سید دئدی: صفر سنی گؤندریب؟
مرتضی دئدی:…
سید قهوه‌ خانایا گئدیب، فاناری یاندیراناجاق نئچه یول دئدی: من اؤز دیلیمدن باش تاپانمیرام،‌هاردا قالدی باشقالارین لال اویونلوغونا.
الینده فانار ائشیگه‌چیخدی: خب دئییردین…
مرتضی‌چیگینلرینی قوجاقلاییب اؤزونو دؤشک اوستونه سالدی، گؤرسنمه‌دن بیر خنجری قار‌نینا باسیب، بیر بیریندن آرالی اولان قاشلاریلا سوروشدو:…
سید دئدی:‌ها؟! ایسته‌ییرسن سنه روایت دئییم؟ سن گؤروبسن کی قلندر آییق دی آمّا گئجه کی اوزون دئییل. حضرت!
مرتضی بوغازی‌نین دریسینی توتدو.
سید دئدی: سنی جدّیمین جانی بو ایشی گؤرمه‌.
مرتضی فاناری گؤتوروب، قهوه‌ خانایا گئتدی. فاناری دیوارلارا ساری توتدو. بیر پرده‌ قارانلیق دان، قهوه‌ خانا‌نین او تاییندا اولان پنجرهسی‌نین اوستونده آسیلی ایدی. سید ده آردیجاق قهوه‌خانا‌نین ایچینه گئتدی: نه آختاریرسان؟
مرتضی یئنه ده مستطیلینی دیوار اوسته چکدی، او آن دا، گؤزو بیر قاتلانمیش پرده‌یه دوشدو کی طاخچا‌نین اوستونده ایدی، اوجا بوی و سؤنموش کریستال‌چیراقلاری‌نین قیراغیندا پرده‌ نی گؤتدو، سید دئدی: قوی یئرینه.
مرتضی پرده‌ نی، تهمینه و رستم و … کؤکسونه یاپیشدیریب و فاناری یئره قویمادان، بیر آتدیم دالا گئتدی. سید ایکی بارماغین بیر بیری‌نین اوستونه یاخیب دئدی: باخ گؤروم پول ایسته‌ییرسن؟
مرتضی کیچیجیک ایپک تئللی گؤزلریله دئدی: … یوخ.
سید دئدی: دئدیم قوی یئرینه.
مرتضی پرده‌ ‌نین قولاق ایله گؤزلرینی‌سیلدی.
سیدین دریسی آلتدا بیر چاشقین اورک یانماسی ییغیشدی، او قان کی بوینونون دامارلاریندان یوخاری‌چیخیردی، بوغازینداکی سوموگون دالیسینا تؤکولدو.
ال آتیب، باشی‌نین اوستوندن یاشیل شالی گؤتوردو. یاواش دئدی: یا جدّیم.
سونرا‌چیغیردی: باخ بی قانماز! او پرده‌ س‌نین ایشیوه گلمز.
مرتضی قهوه‌ خانایا ساری قاچدی. سید اؤزونو قاپی‌نین آراسینا آتدی.
مرتضی پرده‌ و فانار ایله قهوه‌ خانا‌نین یاریسین دولاندی. سماوارین کؤلگه‌سی دیواردان یوخاری‌چیخمیشدی، مرتضی‌نین کؤلگه‌سی کاشیلرین اوستوندن کئچیردی و دیوار ایله تاوا‌نین آراسیندا‌سینیب، قهوه‌ خانا‌نین کفه‌سینه دوشوردو، فانارین ایشیغی طاقچادا اولان کریستال پایه لی‌چیراق‌لارین اوستونه دوشوب و بنددَنمیش چایدان‌لارین اوستونده پارچا پارچا اؤلوردو. سید دئدی: مگر قویارام موفته‌سینه اونو گؤتوره‌سن؟
و اؤزونو مرتضی یا ساری آتدی. حسن‌ین ننه‌سی ظن ائتدی کی اذاندان اؤنجه‌ سحر اولوب. میچَتکن ایچینده اوتدو، صفری ترپدیب، دئدی: باخگینان!
صفر قاناناجاق کی اویانیب و او قیزارمیشی گؤره بیلسین، داها کندین‌هامی‌آداملاری اوتو گؤرموشدولر، اونلار تارلالاردان کئچدیلر، کؤرپودن کئچدیلر، جیغیر یولدان کئچیب و قارانلیق دولوسو اولان کندین همهمه‌سینی قهوه‌ خانا‌نین قیراغیناجاق آپاردیلار. داغ اولموش کاشی‌لار قوخوسونون چئوره‌سینده و کولش گئییملی تاوا‌نین یانماق سسی‌نین یا‌نیندا دایاندیلار. ائله کی تاوان دیرکلریندن بیری دوشدو، فردوسی باشینی دؤندریب باشچی‌لارینا دئدی: گئدین او اوتو سؤندورون!
اسفندیار سونگونو گؤزلریندن چکمه‌میش، آتا میندی، سهراب همن دنده‌سی‌نین سوموگونه کئچمیش خنجری له آتی یَهَرلهییب، آت اوستونده او قدر گؤلو دولاندی کی‌سیاوش آتدان ایرهلی قیچلارینا تؤکولموش قاندان گؤز گؤتوررکن طوس پیلله‌لری‌نین آرخاسیندا اولان قارانلیقدان ائشیگه‌چیخسین. قوجا کیشی‌نین تاپیلماسین‌هامی‌گؤزله‌دی، ائله کی رستم باشی‌نین اورتاسیناجاق تؤکولموش آغ توک‌لر‌ و دارانمامیش ساققال ایله یئتیشدی، اونلار آتدان یئندی‌لر‌.
رستم یورغونلوغونو، آتین اوزنگیسی‌نین اوستونه قویدو. اونلار یاردیم ائتدیلر قوجا کیشی مینسین. آراراتین بو تاییندا اونلار آتلارینی قَلَمه آغاجلارینا باغلاییب، زیرئح‌لر‌ینی‌سینه‌لر‌یندن گؤتوروب یَهَر اوستونه قویدولار، چاریق‌لارینی آتلارین سونگولرینه آسلاییب، لوت قهوه‌ خانا‌نین ایچینه گیردیلر. قهوه‌ خانا‌نین پنجرهسیندن یانیق قندین قوخوسو گلیردی، باشچی‌لار بیر کول اولموش جسد ایله نئچه تیکه سوموگو ائشیگه‌چیخارتدیلار، بیرده او پرده‌نی کی یانمامیشدی. صفر گئتدی و حیطده کی نردیوانی گتدی، بیری ایگنه گتیریب، نردیوا‌نین اوستونه سردی. سیدین جسدینی ایگنه اوستونه قویوب و آپاردیلار.
مرتضی دا یانمیشدی. چون کی داها جاماعاتین آراسیندا دییردی و داها دانیشانمیردی. گئجه، بیر اهمال یاغیشین اوستونده اؤزونو آذانا ووروردو. باشچیلار یئنیدن‌چیلپاق یاشلی دری‌لر‌ی‌نین اوستوندن زیرئح گئیدیلر. قوجا کیشی پرده‌نی آتی‌نین بوینونا آتدی. اونلار او یولدا کی طوسا قدر آتلاری آلتیندا آیاقلانیردی، دالا باخماییب و آغلاییردیلار.