«عاشیق حسن اسکندری»نین خاطره‌لریندن(شفاهی روایت)
ایلک دفعه «عاشیق‌لار قهوه‌خاناسی»ندان تویا گئتدیم…

…… بير طرفدن‌باشيما گلنلر، بير طرفدن ايشسيزليک،‌باعث اولدو كي تبريزه قاييتماق فيكرينه دوشم. ائوي ييغيشديريب، تبريزه گلديم. آقامين ائوي‌ده، حؤكماوار خيابانيندايدي. اورا گئتديم.
بئله‌ليکله يئنه‌ده‌باجي، قارداشيمي‌باشيما ييغيب، بير فرش كرخاناسيندا فرش توخوماغا مشغول اولدوق. يئنه ده من اؤزومه عزيزآقا آديندا بير ياخشي دوست تاپديم. اونونلا بير كرخانادا ايشله‌ييرديک. آخشاملار گئديب عاشیق‌لار قهوه‌خاناسيندا، عاشیق‌لارا قولاق آسارديق. هردمده عزيزآقا اولارا پول وئريب، دئيردي: «بير تهران سه‌گاهي چالين، حسن اوخوسون!» داي من تهران سه‌گاهيله معروف اولدوم. عاشیق‌لار‌بالا-‌بالا منه دئييرديلر كي، «گل بوردا قاوال چال، ائله بيزيمله‌ده تويا گئده‌رسن.» من اولارين دئديک‌لرينه‌باخميرديم. «عاشيق عيسي» كي ياخشي عاشیق‌لارين بيرايدي، هئي منه دئييردي:
– حسن، گل منله قاوال چال! سن منله اولسان ياخشي تويا گئده‌ريک.
بوردا سؤز چوخدو… آنجاق عاشيق عيسي منه بير قاوال آليب، اونونلا ايشله‌مه‌يه‌باشلاديم. بونودا دئييم كي توركو اوخويا بيلميرم. عاشيق عيسي سازدا فارسي دستگاهلاري چالير، من ده اوخويورام. آمما قاوال چالماقدان راضي دئييلم. بير آز زاماندان سورا آيري عاشیق‌لارلا ايشله‌ديم. «عاشيق علعسگرداداش‌پور»، «عاشيق رسول»، «عاشيق اصغر مرندي» و «عاشيق عبدالعلي‌نوري»‌له.
بير گون عاشيق علعسگرله قهوه‌خانادا اوخويوردوق،‌بالابان چالان‌دا «عباس عباديان»‌ايدي. قورتاريب، يئره اوتوراندا، مني چاغيردي، دئدي: «حسن، گل بورا سنه سؤزوم وار!» من گلديم. دئديم: «بويورون!» دئدي: «سنه بير سؤز دئيه‌جه‌يم، ناراحات اولموياسان. سن اؤزووي معطل ائله‌مه. سندن هئچ زاد اولماز، گئت ايشيوه!» عباس‌آقا بعضن منله شوخلوق ائلردي، دئديم به يئنهده شوخلوق ائدير، گولدوم. دئدي: «نييه گولورسن؟ دوز دئييرم.»
دئديم:- آخي نييه؟
دئدي:- نييه‌سي يوخدو كي. بلكه بيري سندن فارسي ايسته‌مه‌دي، سن ائله دوروب‌باخاجاقسان؟
دئديم:- بس نه ائله‌ييم، آخي توركو اوخوماق بيلميرم.
دئدي:- من اؤيره‌تسم، اؤيره‌نرسن؟
دئديم:- بعلي، نييه اؤيرنميرم.
دئدي:- دفترين وار؟
دئديم:- وار.
دئدي:-‌باخ بو سه گاه تصنيفيدي. «گول آچيلاندا، ياز اولور به به به.» بونون شعرلرين دئييرم ياز! بودا‌باياتي قاجار تصنيفيدي، شعرلري بئله‌دي، ياز! «عشقين اودونا قالاننام.» بولاري صاباح سنه چالاجاغام، اوخوياسان. اگر بولاري دوز اؤير‌نسن، گونده ايكي ماهني سنه دئيه‌جه‌يم.
ائله، سورالاردا بو ايكي ماهنيني تلويزيوندا «داستانپور»ون اوركئستريله اوخودوم كي، بو ايش‌باعث اولدو من چوخ آداملارلا تانيش اولدوم. بيري «محمدعلي‌حسيني»ایدي. او دا منه چوخ شئي‌لر اؤيرتدي. داي من بو فيكيرده اولدوم كي عاشیق‌لیق ائله‌يم.
دئييم كي بو زمانلار منيم بير نئچه يولداشيم واريدي: بيري «اشرف»ایدی؛ او بيري «ايلياس»‌ايدي؛ بيري ده «ولي عبدي»‌ايدي. من داي عاشيق هاوالارين اؤيرنميشديم. ولي‌يه دئديم: -«گل بير اوستاد گؤره‌ک كي بيزه داستان اؤيرتسين،‌بالا-‌بالا ساز گؤتورک. آخي عاشیق‌لیق ائله‌مه‌يه داستان لازيمدي.» او دا سؤزومو قبول ائله‌ييب، «عاشيق علي بخشي»، «عاشيق عزيز شهنازي»، بيرده «عاشيق حاجي محمد‌باقر»ين يانيندا داستان اؤيرنديک. سازي‌دا دوز 1350ده «عاشيق حاجي عباديان»دان اؤيره‌نيب، عاشيقليغي‌باشلاديم.
گونلريمين چوخو «گولوستان‌باغی»نين قاباغيندا، «حسين تيرانداز» قهوه‌خانا‌سيندا كئچيردي. آمما ساز گؤتورن گوندن، من «گجيل ‌بازارچاسي»ندا «مشه احمد عمي‌نين قهوه‌خاناسي»نا گئتديم. منيم ده عاشيقليغيم دوز صفر آييندان سورايدي. بونو دئمه‌لييم كي عاشیق‌لارين ايلده اوچ آي محرم، صفر، بيرده اوروجلوق آيي رسمي تعطيل‌لري اولار.
صفر آيينين صاباحیسي ييغيشميشيق قهوهخانایا. «عاشق حسين تبريزي» اوخوردو. قهوه‌خانادا آداملا دولودو. بير ‌بالابانچي واريدي «مش تيمور» آديندا. من بونلا قدم وورماق اوچون گولوستان‌باغينا گئتديک. اونونلا مصلحت ائله‌ييرديم كي گؤره‌سن من عاشیق‌لیق ائله‌مه‌يي ‌باشاراجاغام يا يوخ؟ بودا منه اوره‌ك وئرير: «اوغلان نه دئييرسن؟ سن هانسي عاشيقدان عاجیزسن؟»
آمما منيم قلبيمدن آيري سؤزلر كئچيردی:
سازا صاحب اولان كيمسه
معرفتي اولا گره‌ك.
سينه‌سينه آلان كيمسه
بلد اولا يولا گره‌ك.

ايتيرمه‌يه اؤزون ائلده،
آدي تميز گزه ديلده،
بولبول كيمي مئيلي گولده،
قونمويا هر گوله گره‌ك.

مرد كيمسه‌يله اولا اياق،
گزه «حسين جوان» ساياق،
يوخسوللارا اولا داياق،
آلدانمايا پولا گره‌ك.

بيله صؤحبت، داستان‌لاري،
دئيه عشقه يانانلاري،
آييلتماغا انسانلاري
اله قلم آلا گره‌ك.

«عاشيق حسن» آلسا اؤيود،
حلال اولار امدييي سود،
چاليش اولما ايشينده كود،
دئمه‌سين‌لر آلا گره‌ك!
منيم بو سؤزلر نظريمدن کئچه- کئچه، گؤردوم مشهدي احمد عمي‌نين اوغلو مصطفي، مني چاغيريركي، «تئز گل، تويچون وار!» من دئديم كي، بؤيوك عاشیق‌لار هله توي توتماييبلار، منيم تويچوم گليب. ائله بيل كي، منله شوخلوق ائله‌يير. من دورماديم. تيمور دئدي:-«بابام دور گئت، به‌يه دوز دئيير!»
خلاصه، من قهوه‌خانايا گئتديم. مشه مصطفي تويچولاري منه نيشان وئردي. اولار ايكي نفرايديلر. مني گؤرجك، دوروب منله گؤروشدولر، دئديلر: – «عاشيق، گئده‌ک ائشيکده دانيشاق!» دئديم: -«‌باش اوسته.» بيز ائشييه چيخيب، دئديم: – «سيز هاراليسيز؟» دئديلر: – «بيز ايرانالیييق.»
من دئديم: -آخي من اورا گلمه‌ميشم، سيز مني نه تانيرسيز. آخي من تزه ساز گؤتورموشم.
دئديلر: – سن مگر عزيزآقا شبخيزين حيطينده اوتورمورسان؟
دئديم: – نييه اوردا اولوروق. سيز اونو نه تانيرسيز؟
دئديلر: داي نئيليرسن. بو گئجه بيزيم تويوموزدو. اگر راضي اولسان، ناهاردان سورا ساعت اوچده گليب، سيزي گؤتورک.
واختا ياخين، «حاجي شاه محمدي» آديندا ‌بالابانچيني گؤروب، آخشاما ياخين چاتديق توي ائوينه…..

قایناق: «ایشیق» درگیسی، نومره 2، تیر و مرداد 1397 (اؤزه‌ل سایی: آذربایجان قفه‌خانالاری)
www.ishiq.ir

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ایشیق درگیسی، سایی 1
ایشیق درگیسی، سایی 2
ایشیق درگیسی، سایی 3
ایشیق درگیسی، سایی 4