اکینچیلیک ایشلری و آدلاری / رقیه علیقُلیان (لاله)

rugeyye ali guliyan
اکینچیلیک ایشلری و آدلاری
رقیه علیقلیان (لاله)

اکینچیلیک ایشلری بیزیم خالقیمیزین اَن اؤنملی و حیاتی ایشلریندندیر. اکینین نه زامان، نئجه اَکیلمگی، اَکین یئرینین نئجه حاضیرلانماغی، نه آدلانماغی، نئجه سوواریلماغی، آلاقلاری‌نین نئجه آرینماغی، نئجه بسلنمگی، ییغیلماغی و دنین یارپاق و سامانیندان نه تهر آیریلماغی‌نین، هم ده بوستان محصوللاری‌نین (صیفی‌لری‌نین)،‌هابئله آفت‌لرین آرادان آپاریلماسی پروسسینده – محصولون تَزه جوجردیگی زاماندان یئتیشدیگی گونه کیمی- اونلارا دئییلن چئشیدلی و معنا دولو آدلاری واردیر. او جومله‌دن:

اکین محصول‌لاری:
بوغدا، آرپا، دویو، داری، نوخود، کوروشنه، ماش، مرجی، پاخلا، توتون، تنبکی، گونه باخان، کونجود، بزَرک، پانبیق، کتان، سویا، مکه، گرچک و …

بوغدا نوع‌لری:
آغ‌بوغدا، قیرمزی‌بوغدا، قاراقیلچیق‌بوغدا، یازلیق‌بوغدا و…

بوغدانین عمله گلمه‌سی:
گؤیلمه، لوله‌لنمه، قینا دولما، گول آچما، سوتول اولما، آغارما و …

بوغدا کولونون حصه‌لری:
کولش، بوغون، باششاق، قیلچیق، یارپاق و …

وَل:
محصول بیچیلندن سونرا باغلانیب اوست- اوسته قالانماسینا(وَل) دئییلر.

 جارجار:
بوغدالاری دَن ساماندان آیریلماق اوچون خرمنگاهدا «جارجار» دئییلن بیر دستگاه‌لا دؤیرلر.

 جوت سورمه:
دنی ساماندان آییرماق مقصدیله یئره سریلن بوغدالارین اوستونده جوت(ایکیلیده) دولاندیریلان اینه‌یین، یا اؤکوزون و یا آتین دولاندیریلماسینا جوت سورمه دئیرلر.

بوستان محصول‌لاری:
قووون، قارپیز، شاماما، خییار، کادی، بورانی، قارابادیمجان، آغ بادیمجان، تورپ، چوغوندور، یئرکوکو، پامادور(قیرمزی‌بادیمجان)، توت‌فرنگی و …

 بوستانچیلیق ایش‌لری:
تکله‌مک، شیتیل ائله‌مک، وَرقویماق و …

 امکداشلیق نغمه‌لری
محصولو خرمنگاهدا دؤیندن سونرا سوووراردیلار. بوغدالاری آییریب تای‌لارا دولدوروب، داشییاردیلار ائولره. سونرا خرمن صاحیبلری قارشیلیقلی امکداشلیغا قرار وئرردیلر؛ بئله کی  مثلن هفته‌نین بیرینده فیلان همسایانین سامانین چکیب گتیرسینلر. واختیندا او آدامین قونشولاری، قارداشلاری، اوغوللاری و فامئلین کیشی‌لری ییغیشیب و او ائوین سامانین داشییب، تؤکردیلر سامانلیغا. بورادا گؤزل گرایلی‌لار و بایاتیلار اوخویاردیلار. نمونه اوچون:

تاخیلیمیز گؤیله‌دی
قادا، بلا گؤرمه‌دی
زمی‌یاشیل دون گئییب
آرزیلار درینله‌دی

اوجالدی لوله‌لندی
یئل ووردو لپه‌لندی
بوگون صاباح یئتیشر
اوره‌ییم تَزه‌لندی

قینا دولدو بارلانیر
اوزاخلاردان بویلانیر
یئل چالیر داراغینی
نه گؤزل داراقلانیر

سو گلدی گؤله دولدو
وَرووردوم گؤله دولدو
تاخیلیم یاشیللانیب
بوی چکیب گؤله دولدو

باهار گئدیر یای گلیر
آغاجلارا بار گلیر
بوغدالار سوتول‌لنیر
برکتلی وار گلیر

گونلر کئچدی آی اولدو
بیر- بیرینه تای اولدو
تاخیل‌لار آغاردیلار
کند کؤوشنده‌های اولدو

بوغدالار سوورولدو گل
ساج اوسته قوورولدو گل
سفره‌لر برکتی
دارتیلیب اون اولدو گل
ائوین خانیمی‌دا نئچه کیلو اَتی بیر قازانچادا دادلی دوزلو شوربا (آبگوشت) سامان داشییانلارا ناهار وئرردی. تامام ایشلیین کیشی‌لر به‌به‌ایله یئییب، یورغونلوقلاری چیخاردی. بو ناهارا «سامان شورباسی» دئییلردی و دادی داماقلاردا قالاردی۰

۱۵/۳/۹۵

Check Also

تولوق اوخشامالارى(۱) / بهزاد بیات فرد(حسرت زنگانلى)

تولوق اوخشامالارى(۱) / بهزاد بیات فرد(حسرت زنگانلى) آذربایجانین مدنی ـ فیکری تاریخی ان اسکی عصرلردن ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *