فولکلور

“نبی” داستانیندان بیر پارچا/ مهدی پناهی

“نبی” داستانیندان بیر پارچا مهدی پناهی گئجه تزه باشلانیب. بؤیوک خانین  ائوینده توی- دویوندو, چال- چاغیر. هئچ کیم بیلمیر نولوبدور. یاخیندان هم اوزاقدان ائشیدن بی‌, پاشالار‌ها تئز گلن, گل‌ها گل.  امیر وئریب بؤیوک‌خان قویون قوزو کسیلیر؛ قازان‌لار آسیلیر؛ کابابلار چکیلیر؛ شیشلر اوجاقلارا دوزولور؛ سفره‌لر آچیلیر؛ بشقابلاردا چنجه پیلو اییسی باسیر هر یانا. بوللو سفره، یئین کیم، “خان ساغ اولسون!” دئین ...

Read More »

حامام، کاروان سارا/ سعید فیوضات

حامام،  کاروان سارا سعید فیوضات  بیر اوزاق کند وارایدی. ائله اوزاق ایدی گل گؤره سیز. ان اوجقار یئرلرده. اردبیلدن, خالخالدان، میانادان بیر خیلی اوزاق یئرده. او کنده نه چرچی گلرمیش, نه ده بیر گئدیب گلن وارایمیش. ائله بیل دونیانین لاپ قوتاران یئری‌ایدی. بیر گون بیر دَوه, یییه‌سیندن قاچاراق داغلاردان، داشلاردان کئچیب، گلیب یئتیشیر او کنده. سحر چاغی  کندلی‌لر یوخودان دوران ...

Read More »

ساری اینک/ یازی‌یا آلان: قنبر سیفی

ساری اینک(شفاهی خلق ادبیاتی نمونه‌سی)/ یازی‌یا آلان: قنبر سیفی سؤیله ین: مشهدی زینال کیشی(86 یاشیندا) خدافرین بؤلگه سی/ حئیدرکانلی کندی بیری وار ایدی، بیری یوخ ایدی. تاریدان سووای هئچ کیم یوخ ایدی. بیر ناخیرچی وار ایدی. او ناخیرچی نین بیر آروادی وار ایدی، بیر ده بیر قیزی. قیزی نین آدی فاطمه ایدی. ناخیرچی نین آروادی نئچه ایلدن سونرا اؤلدو. اونون بیر ...

Read More »

فولكلورون آچيقلاماسي/ عبدالعلي مُجازي«آسلان»

فولكلورون آچيقلاماسي عبدالعلي مُجازي«آسلان» فولكلور كلمه‌سي فرانسه‌ ديليندن آلينميش ايكي كلمه‌دن عبارت(فولك= خالق) و (لور= ادبيات، بيليم، دانش) بير مركب آد دير، توٍرك ديلينده بو كلمه‌ني شيفاهي خالق ادبياتي آدلانديريرلار. شيفاهي خالق ادبياتي اوجسوز-بوجاقسيز بير عنوان ديركي اونون شعبه‌لريني سايماقلا و يازماقلا قورتارماز. شيفاهي خالق ادبياتيندا شعر نوع‌لاري، داستانلار، تاپماجالار، عادتلر، عنعنه‌لر، تويلار، ياسلار، مراسيملر، اويونلار، آلقيشلار، قارقيشلار، لايلالار، اوخشامالار، ...

Read More »

آلقيش‌لار/ قارغیش‌لار

آلقيش‌لار/ قارغیش‌لار الف: آلقيش‌لار آبادليغا چيخاسان عاقبتين خئير اولسون آغ گونه چيخاسان آغ بخت اولاسان عاغيل – كامال صاحيبي اولاسان آغري گؤرمه‌يه‌سن آدلي – سانلي اولاسان آدي اوجا اولاسان آزار – بئزار گؤرمه‌يه‌سن آياغي يونگول اولاسان آي اوزلو اولاسان آرزونا قوووشاسان اطلس دونلو اولاسان آچيق اوره‌يينه قارا خال دوشمه‌سين بارلي – بهرلي اولاسان باشي اوجا اولاسان باشيندان بير توك اسكيك ...

Read More »

ساري گلين/ مير علي سيد سلامت

ساري گلين مير علي سيد سلامت  ساري گلين اویونو, ان اسکي آیين, اویون مراسيم‎لردن بيري سایـيلير. سالور قازانـين خانماني‎نـين یـيغمالانما, بویوندا دئیيلير. «شوکلي مليکين قوشونو, دون بوجاغيندان قازان بگين اوردوسونا گلدي- آلتون بان ائولرين کافرلر چاپديلار,… بویو اوزون بورلا خاتون اسير گئتدي. قازان بگين قاريجيق اولموش آناسي قره دوه بوینوندا آسيلي گئـتدي, خان قازانـين اوغلو اوروز بگ, بوینو باغلي گئـتدي.» ...

Read More »

آت گؤلو (قوجا بیلی ناغیلی)/ سعید فیوضات

آت گؤلو (قوجا بیلی ناغیلی) سعید فیوضات  آلاچیق، گؤزل گؤرکمی‌ایله سانکی باش قالدیریب اللرین قوینونا آلارکن داغلارا باخیب، گؤیلره سورتوشونده، قالانمیش اودون رقصه گلن قیغیلجیملاری، سانکی آتش، اویون‌هاواسی چالديرير دئیه، تره‌کمه‌یه باشلامیشدی. قوجا کیشی، موسی دوستومون قوهوملاریندان بیریسی و قوجا بیلی (qoca bəyli)ائليندن ایدی. ایلین بو گؤزل واختيندا گلیب یایلاقلاری گزمه‌ییمیزی و دولاشماغیمیزی، خوش‌گلدین دئیه‌رک، گؤزل قارشیلامیشدی و ایندی آخشام ...

Read More »

يئرلي سؤزلر- قره‌داغ/ توپلايان:ائل‌اوغلو

يئرلي سؤزلر- قره‌داغ توپلايان: ائل اوغلو  یئرلی سؤز ایضاح آجي سايا Aci saya بيتگي نوعودور. بولاغ اوتو دا دئييرلر. آييرتماج Ayırtmac آيريلان يئر. ال آوخار әl avxar يئرده قالميش, يئمين تؤکونتوسو اوزان اولماق Ozan olmaq دئيينمک. آجيقلي- آجيق‌سيز بير باشا دانيشماق, يانشاماق. اوونه övnә غذا يئمک وعده‌سي. اينجه وارانا incә varana نه‌ياخشي‌کي, ياخشي‌کي. بزره‌وان قوردو Bәzrәvan qurdu قارا. يونده‌م سيز ...

Read More »

تاپماجالار/ توپلايان: فريدون محمدي

تاپماجالار- چاناق بولاغ کندي(اردبیل) توپلايان: فريدون محمدي آتدان اوجا ايت‌دن آلچاق. «يهر». آزان چکر ناماز قيلماز, آرواد آلار کبين سالماز. «بئچه». آسدي درگاه ايچمه‌لي, اوسدو گؤي اوت بيچمه‌لي. «قويون». آلچاق دامنان قار ياغار. «قلبير», «الک». آلچاق قويودان سو شاققيلدار. «قاليان». آللاه‌دان آشاغي, پيغمبردن اوجا. «عمامه». اوبادا فرمان. «خوروز». کندده سوليمان. «کوپک». او تاي قايا, بو تاي قايا, اورتاسيندا شيرين پايا. ...

Read More »

کنایه‌لر‌، دئييملر/ مير هدايت حصاري

کنایه‌لر‌، دئييملر مير هدايت حصاري   کنایه‌لر‌، دئييملر ایضاح ائله بيل يئردن تاپميشيق چوخ اوجوز ايسته‌يير، ائله بيليرکي بونو تاپميشيق آغزي آجيليق سالماق ائوده داعوا سالماق آلتدان اوستدن آچيلماق قيدادان زهرلنه‌رک هم قوسوب هم اسهالا دوشن آدام اينديکي کيمي ياديمدادي نقل ائتديگيم قضيه‌نين دوز اولدوغونا هئچ شوبهم يوخدور. اؤزوم اؤز گؤزوم ايله گؤرموشم ايکي گؤيوللو اولماق شک‌ده, شوبهه‌ده اولماق, تصميم ...

Read More »